تداوم بلاتکلیفی روح‌الله کرکی در زندان شیبان اهواز؛ خانواده‌ای در جست‌وجوی عدالت

پس از بازداشت، نیروهای امنیتی روح‌الله کرکی را به یکی از خانه‌های امن وزارت اطلاعات در اهواز منتقل کردند. او در این بازداشتگاه تحت بازجویی‌های طولانی، تهدید و شکنجه قرار گرفت تا به اتهام‌های امنیتی ساختگی اعتراف کند

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۴ مهرماه ۱۴۰۴ – روح‌الله کرکی، شهروند اهل اندیمشک، پس از دو ماه از زمان بازداشت همچنان در بلاتکلیفی کامل در زندان شیبان اهواز نگهداری می‌شود. این شهروند از زمان انتقال به بند ۸ زندان شیبان در تاریخ ۱۰ مهر، نه اجازه ملاقات با خانواده را داشته و نه از وضعیت حقوقی پرونده‌اش اطلاعی در دست است.

بازداشت خشن و بدون حکم قضایی

روح‌الله کرکی، متولد ۱۳۵۷، کارشناس معماری و از کارکنان شرکت «دریموند برق فشار قوی» است. او روز سه‌شنبه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۴، در حالی که به‌همراه دختر خردسالش قصد خروج از منزل را داشت، توسط نیروهای امنیتی با لباس شخصی بازداشت شد. بازداشت او بدون ارائه هیچ‌گونه حکم قضایی و با خشونت انجام شد؛ به‌گونه‌ای که شاهدان عینی می‌گویند دختر خردسالش با گریه و وحشت خبر ربوده‌شدن پدرش را به خانواده اطلاع داد.

بازداشت روح‌الله کرکی؛ ادامه فشارها بر خانواده دادخواهان اندیمشک — بازداشت روح‌الله کرکی

شکنجه در خانه امن وزارت اطلاعات

پس از بازداشت، نیروهای امنیتی روح‌الله کرکی را به یکی از خانه‌های امن وزارت اطلاعات در اهواز منتقل کردند. او در این بازداشتگاه تحت بازجویی‌های طولانی، تهدید و شکنجه قرار گرفت تا به اتهام‌های امنیتی ساختگی اعتراف کند. نزدیکان خانواده می‌گویند آثار شکنجه بر بدن او در زمان انتقال به زندان آشکار بوده است.

از تاریخ ۱۰ مهر، روح‌الله کرکی به بند ۸ زندان شیبان اهواز منتقل شده است؛ بندی که معمولاً محل نگهداری متهمان پرونده‌های سنگین است. با این حال، تاکنون نه تفهیم اتهام شده و نه برای او جلسه دادگاه برگزار گردیده است.

قطع ارتباط با خانواده و نگرانی‌های فزاینده

خانواده کرکی می‌گویند که در طول هفته‌های گذشته هیچ تماسی از او دریافت نکرده‌اند. او در هفته اول پس از انتقال به زندان از تماس تلفنی محروم بوده و همچنان اجازه ملاقات با همسر و فرزندانش را ندارد. خانواده کرکی در این باره گفته‌اند که «هر روز در بی‌خبری مطلق به سر می‌برند و حتی نمی‌دانند روح‌الله در چه وضعیتی است.»

سابقه فشار و سرکوب بر خانواده کرکی

این نخستین بار نیست که اعضای خانواده کرکی هدف سرکوب و خشونت قرار می‌گیرند. امین کرکی، برادر کوچک‌تر روح‌الله، در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ بازداشت و ساعاتی بعد با آثار شکنجه در بازداشتگاه جان باخت. دو برادر دیگر این خانواده نیز در سال‌های گذشته به‌دلیل دادخواهی امین، بازداشت و زندانی شده‌اند.

بلاتکلیفی و نقض اصول دادرسی

با وجود گذشت بیش از دو ماه از بازداشت روح‌الله کرکی، هیچ نهاد قضایی مسئولیت پرونده او را بر عهده نگرفته است. این وضعیت، به گفته ناظران حقوق بشر، نمونه‌ای از نقض فاحش حقوق بازداشت‌شدگان در ایران است؛ به‌ویژه در استان خوزستان که همواره شاهد سرکوب شدید اقلیت‌های قومی و معترضان مدنی بوده است.

نقض حقوق بشر در پرونده روح‌الله کرکی

نقض حق دادرسی عادلانه

طبق ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، هر فرد حق دارد در مدت زمان معقول از اتهامات خود مطلع و در دادگاه علنی محاکمه شود. نگه‌داشتن روح‌الله کرکی در بازداشت طولانی‌مدت بدون تفهیم اتهام، نقض آشکار این اصل است.

نقض ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی

بر اساس ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیون منع شکنجه، هیچ‌کس نباید تحت شکنجه یا رفتار تحقیرآمیز قرار گیرد. گزارش‌ها مبنی بر شکنجه روح‌الله کرکی در خانه امن وزارت اطلاعات، نقض مستقیم این ماده است.

نقض حق تماس با خانواده و وکیل

ماده ۹ میثاق حقوق مدنی و سیاسی تأکید می‌کند که هر بازداشت‌شده باید بتواند با خانواده و وکیل خود ارتباط داشته باشد. قطع تماس و محرومیت روح‌الله کرکی از ملاقات، مصداق آشکار نقض این حق است.

پرونده روح‌الله کرکی تنها یکی از ده‌ها نمونه از بازداشت‌های خودسرانه و شکنجه در زندان‌های دیکتاتوری حاکم است. کارشناسان حقوق بشر معتقدند که ادامه چنین رویه‌هایی نتیجه فقدان نظارت قضایی مستقل و گسترش مصونیت نهادهای امنیتی در ایران است. آنان می‌گویند تا زمانی که سازوکارهای پاسخگویی و شفافیت در دستگاه قضایی وجود نداشته باشد، مواردی مانند پرونده روح‌الله کرکی تکرار خواهند شد و خانواده‌های بی‌شماری همچنان در جست‌وجوی عدالت باقی خواهند ماند.