این مکان در نزدیکی شاهین شهر و مجاورت کارخانه بیسکویت صنعتی بهشت اخوان واقع شده است. اما به دلیل پنهانکاری مسئولان، بسیاری از ساکنان و حتی واحدهای صنعتی اطراف از وجود آن بیاطلاعاند
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۲۸ مردادماه ۱۴۰۴ – در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی درباره وجود یک زندان مخفی در شاهین شهر اصفهان منتشر شده است؛ محلی که به نام «اشتغال» شناخته میشود اما در عمل به مکانی برای نگهداری صدها زندانی در شرایطی سخت و غیرانسانی بدل شده است. بر اساس اطلاعات موجود، این زندان در قالب یک سوله بزرگ و یک هواخوری کوچک، محصور با سیمهای خاردار اداره میشود و هیچیک از معیارهای زندان استاندارد یا بازداشتگاه رسمی را ندارد.
شرایط طاقتفرسای زندانیان در زندان مخفی شاهین شهر
زندانیان در این مکان با محدودیتهای شدید و شرایطی غیرقابل تحمل روبهرو هستند. آب و برق بهطور مداوم قطع میشود؛ به گونهای که سه روز متوالی در هفته نه برق وجود دارد و نه آب. در روزهایی که برق برقرار است نیز تجهیزات سرمایشی یا تهویه مناسب وجود ندارد و در گرمای طاقتفرسای تابستان، زندانیان ناچارند شبها را بیخواب سپری کنند. آنان حتی از ابتداییترین امکانات مانند یخچال و تلویزیون نیز محروماند.
غذا و نان به میزان بسیار اندک و بیکیفیت در اختیار زندانیان قرار میگیرد؛ بهطوری که سهم روزانه هر نفر تنها دو عدد نان و مقداری غذای کمکیفیت است. خدمات درمانی عملاً وجود ندارد و هیچ بهداری یا داروخانهای در محل فعال نیست. تنها داروهایی که بهطور منظم توزیع میشوند قرصهای آرامبخش و شربت متادون هستند. این امر موجب شده بسیاری از زندانیان به اجبار برای رهایی از بیخوابی و فشارهای جسمی و روانی به مصرف این داروها روی آورند.
اجبار و کار اجباری
این سوله بهطور رسمی «محل اشتغال زندانیان» معرفی شده است؛ اما در عمل، برنامهای برای اشتغالزایی یا حرفهآموزی وجود ندارد. هر روز حدود صد زندانی از ساعت پنج صبح با مینیبوس به بیرون منتقل میشوند و در شرایطی نزدیک به کار اجباری مورد استفاده قرار میگیرند. از سوی دیگر، مقررات این زندان اجازه خوابیدن بعد از ساعت پنج صبح را نمیدهد؛ بنابراین زندانیانی که شب را از شدت گرما بیخواب ماندهاند، صبح نیز از استراحت محروم میشوند.
پنهانکاری در اداره زندان مخفی شاهین شهر
این مکان در نزدیکی شاهین شهر و مجاورت کارخانه بیسکویت صنعتی بهشت اخوان واقع شده است. اما به دلیل پنهانکاری مسئولان، بسیاری از ساکنان و حتی واحدهای صنعتی اطراف از وجود آن بیاطلاعاند. ظاهر سوله و دیوارهای محصور با سیمخاردار به گونهای است که کمتر کسی احتمال میدهد در این محل صدها زندانی در شرایط سخت نگهداری میشوند. همین پنهانکاری باعث شده امکان نظارت عمومی و حتی حقوقی بر وضعیت زندانیان تقریباً وجود نداشته باشد. موقعیت حدودی این زندان در عکس زیر آمده است.
وضعیت حقوقی زندانیان
بر اساس گزارشها، بسیاری از زندانیان این محل مدت زیادی از محکومیت خود را گذراندهاند و طبق قوانین جاری باید از مزایای آزادی مشروط یا تعلیق مجازات بهرهمند شوند. اما مقامات قضایی استان اصفهان با اعمال محدودیتهای غیرقانونی، این حقوق را از آنان سلب کردهاند. دادستان اصفهان بسیاری از زندانیان با محکومیت بالای پنج سال را مشمول ماده ۴۵ کرده است؛ مادهای که عملاً اجازه میدهد کوچکترین خطا یا اتهام جدید منجر به صدور حکم اعدام برای زندانی شود. این اقدام، امنیت روانی و حقوقی زندانیان را به شدت تحت تأثیر قرار داده و به ابزاری برای اعمال فشار مضاعف بدل شده است.
- زندان قزلحصار؛ انتقال پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام به بند عمومی
- سهشنبههای نه به اعدام؛ فریاد مشترک مردم و خانوادهها علیه سیاست مرگ + کلیپ
نگرانیها و پیامدها
خانوادههای زندانیان به شدت نگران وضعیت عزیزان خود در این محل هستند. آنان تأکید دارند که شرایط حاکم نهتنها غیرانسانی است، بلکه زندانیان را از ابتداییترین حقوق خود محروم کرده است. محرومیت از خدمات درمانی، قطع ارتباطات معمول با خانواده، نبود امکان دسترسی به وکیل و شرایط سخت جسمی و روانی، از جمله نگرانیهای اصلی خانوادهها به شمار میرود.
اداره این زندان مخفی در شاهین شهر توسط بنیاد تعاون سپاه و سکوت نهادهای رسمی، نشاندهنده وجود یک سیستم پنهانکاری سازمانیافته است که مانع از پاسخگویی مسئولان میشود. پیامد این رویکرد، افزایش فشار بر زندانیان، گسترش بیاعتمادی عمومی و نقض آشکار حقوق بنیادین انسانهاست.
فراخوان برای شناسایی موقعیت دقیق زندان مخفی شاهین شهر
در شرایطی که گزارشهای متعددی از وجود این زندان مخفی و شرایط غیرانسانی آن منتشر شده است، ضرورت دارد که افکار عمومی و شهروندان مسئولیتپذیر در برابر این موضوع سکوت نکنند. شواهد موجود نشان میدهد که این زندان در پوشش یک سوله صنعتی و تحت مدیریت بنیاد تعاون سپاه فعالیت میکند؛ اما به دلیل استتار و پنهانکاری، هنوز موقعیت دقیق آن به صورت قطعی و قابل استناد ثبت نشده است. در همین راستا، از تمامی شهروندان، بهویژه کسانی که در مناطق اطراف شاهین شهر، کارخانه بیسکویت صنعتی بهشت اخوان و نواحی صنعتی پیرامون آن فعالیت دارند یا تردد میکنند، درخواست میشود مشاهدات، اطلاعات و حتی تصاویر خود را در اختیار رسانهها و نهادهای مدنی قرار دهند. این اقدام میتواند نخستین گام در مستندسازی و افشای کامل این زندان باشد تا با افزایش فشار افکار عمومی، مانع از ادامه شکنجه و رفتارهای غیرانسانی با زندانیان شویم. تجربههای گذشته نشان داده است که افشاگری و جمعآوری اطلاعات دقیق، یکی از ابزارهای مؤثر برای توقف نقض حقوق بشر و واداشتن مسئولان به پاسخگویی است. سکوت در برابر چنین مکانهایی، به معنای تداوم چرخه سرکوب و فشار بر زندانیان خواهد بود. بنابراین، از همه مردم ایران و بهویژه شهروندان اصفهان و شاهین شهر درخواست میشود در این روند مشارکت فعال داشته باشند تا هیچ زندانی بیش از این در پشت دیوارهای سیمخاردار و زیر سایه سکوت و تاریکی، قربانی نقض حقوق خود نشود.
نقض آشکار حقوق بشر
وضعیت زندان مخفی شاهین شهر مصداق بارز نقض تعهدات بینالمللی ایران در حوزه حقوق بشر است. موارد زیر به وضوح در این محل نقض میشود:
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت فردی. شرایط سخت و غیرانسانی امنیت و سلامت زندانیان را به خطر انداخته است.
- ماده ۵: منع شکنجه و رفتارهای بیرحمانه. محرومکردن زندانیان از آب، برق، دارو و خواب شبانه مصداق رفتار غیرانسانی است.
- ماده ۹: ممنوعیت بازداشت خودسرانه. نگهداری پنهانی و خارج از نظارت قانونی در یک سوله مخفی، در منطقه صنعتی شاهین شهر نمونه بارز بازداشت خودسرانه محسوب میشود.
- ماده ۱۰: حق محاکمه عادلانه. جلوگیری از آزادی مشروط و نپذیرفتن درخواستهای قانونی زندانیان، نقض صریح این ماده است.
- ماده ۲۵: حق برخورداری از سطح مناسب زندگی، شامل غذا، بهداشت و مسکن. شرایط فعلی زندان نشان میدهد این حقوق اساسی به طور کامل نادیده گرفته شده است.
گزارشها از زندان شاهین شهر تصویر نگرانکنندهای از وجود یک بازداشتگاه مخفی و غیرقانونی را ترسیم میکند. محلی که در ظاهر برای اشتغال زندانیان تعریف شده، اما در واقع به محلی برای محرومیت مضاعف، کار اجباری و اعمال فشار روانی و جسمی بر زندانیان تبدیل شده است.
جامعه بینالمللی و نهادهای حقوق بشری موظفاند نسبت به این شرایط واکنش نشان دهند و دولت ایران را به رعایت تعهدات حقوق بشری خود ملزم کنند. در غیر این صورت، استمرار این وضعیت میتواند به فجایعی گستردهتر و نقض سازمانیافته حقوق انسانی منجر شود.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیم
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post