بازداشت‌ شهروندان به اتهام فعالیت‌ مجازی درباره حملات اسرائیل

به گفته یک منبع موثق بیش از ۳۰۰ تن در بازداشت اداره اطلاعات سبزوار واقع درخیابان سینمای این شهر می‌باشند. این منبع از ضرب و شتم و شکنجه بازداشت شدگان خبر داده است

کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۲۵ خردادماه ۱۴۰۴ – پس از شروع حملات اسرائیل، موجی از بازداشت‌ها در شهرهای مختلف ایران از جمله دزفول، سبزوار و یزد گزارش شده که علت اصلی آن، فعالیت‌های مجازی مرتبط با حملات اخیر اسرائیل عنوان شده است. این بازداشت‌ها که در سکوت خبری و بدون ارائه اطلاعات دقیق انجام شده، موجی از نگرانی را در کشور برانگیخته است.

بازداشت چندین نفر در دزفول به اتهام «برهم زدن امنیت روانی جامعه»

به گزارش خبرگزاری مهر، مهدی آماده، دادستان دزفول، از بازداشت چندین شهروند در این شهر به دلیل انتشار ویدئو و اظهار نظر پیرامون حملات اخیر اسرائیل خبر داده است. وی مدعی شد که این افراد با به اشتراک‌گذاری کلیپ‌ها و تصاویر در فضای مجازی قصد «برهم زدن امنیت روانی جامعه» را داشته‌اند.

با این حال، در اظهارات رسمی دادستانی، هیچ اشاره‌ای به تعداد بازداشت‌شدگان، هویت آنان یا ماهیت دقیق محتوای منتشر شده نشده است. این ابهام، انتقادهایی را از سوی فعالان حقوق بشر درباره شفافیت روند قضایی و قانونی بودن این بازداشت‌ها به همراه داشته است.

بازداشت‌ شهروندان در ایران به دلیل فعالیت‌ مجازی درباره حملات اسرائیل — وسایل بهم ریخته منزل معصومه شهنواز

هشدار دادستانی کل کشور درباره فعالیت‌های مجازی

در همین راستا، دادستانی کل کشور نیز روز گذشته هشدار داده بود که انتشار مطالبی که «مخل امنیت روانی جامعه» تلقی شود، می‌تواند شامل اقدامات بازدارنده قضایی شود. این نهاد همچنین این فعالیت‌ها را بخشی از “عملیات ایذایی دشمن” توصیف کرده است.

چنین تعابیر مبهم و گسترده، که می‌توانند دامنه وسیعی از اظهارنظرها را شامل شوند، در عمل می‌تواند منجر به محدودیت‌های فزاینده بر آزادی بیان در فضای مجازی شود.

بازداشت معصومه شهنواز، معلم بازنشسته در سبزوار با خشونت

یکی از موارد تأمل‌برانگیز بازداشت‌ها، مربوط به خانم معصومه شهنواز، معلم بازنشسته اهل سبزوار است. بنا بر گزارش خانواده وی، مأموران اداره اطلاعات با ورود به منزل شخصی این شهروند، وی را با خشونت و ضرب‌وشتم بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کردند.

شهرام سدسدی، فرزند خانم شهنواز، اعلام کرده که ماموران در جریان بازداشت منزل مادرش را تفتیش کرده، وسایل خانه را شکسته و برخی از اقلام شخصی وی را ضبط کرده‌اند. او همچنین هشدار داده که مادرش به دلیل دو بار جراحی قلبی، در وضعیت جسمی خطرناکی به سر می‌برد و مسئولیت سلامت او بر عهده نهادهای امنیتی و قضایی است.

بازداشت ۵ شهروند در یزد به دلیل تصویربرداری از حملات

در استان یزد نیز روابط عمومی دادگستری این استان از بازداشت پنج شهروند خبر داد که به دلیل فیلم‌برداری از حملات اسرائیل به ایران و انتشار ویدیوها در فضای مجازی، توسط سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شده‌اند.

در اطلاعیه رسمی این نهاد آمده است که این اقدامات، مصداق «تشویش اذهان عمومی» تلقی شده و می‌تواند منجر به احکام دو تا پنج سال زندان شود. همچنین تأکید شده که هرگونه انتشار محتوای حمایتی از حملات اسرائیل، با واکنش قضایی روبرو خواهد شد.

با این حال، همچون موارد دیگر، هیچ اطلاعاتی درباره هویت بازداشت‌شدگان یا محل نگهداری آنان ارائه نشده است. چنین رویکردی، ابهام و نگرانی‌هایی جدی درباره رعایت حقوق متهمان و استانداردهای دادرسی عادلانه برمی‌انگیزد.

بازداشت شهروندان به دلیل اظهار نظر یا به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات مرتبط با مسائل بین‌المللی، به‌ویژه با استناد به عبارات مبهمی چون «برهم زدن امنیت روانی» یا «تشویش اذهان عمومی»، می‌تواند به عنوان نقض مستقیم آزادی بیان تلقی شود.

بازداشت‌های گسترده در شهرهای مختلف

سران حکومت در هراس از اوج‌گیری اعتراضات اقدام به دستگیری‌های کور و بدون ضابطه کرده است. بنا به گزارش‌های رسیده صدها تن در شهرهای مختلف بازداشت شده‌اند.

به گفته یک شاهد عینی بیش از ۳۰۰ تن در بازداشت اداره اطلاعات سبزوار واقع درخیابان سینمای این شهر می‌باشند. این شاهد عینی از ضرب و شتم و شکنجه بازداشت شدگان خبر داده است.

نقض حقوق بشر در بازداشت‌های اخیر

بازداشت شهروندان به دلیل ابراز نظر در فضای مجازی، بدون اعلام جرم شفاف، عدم دسترسی به وکیل، خشونت حین بازداشت، و نگهداری در مکان‌های نامعلوم، مصادیق آشکار نقض چندین اصل بنیادین حقوق بشر به شمار می‌رود. این موارد به‌طور خاص شامل موارد زیر هستند:

ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: که حق آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات را تضمین می‌کنند.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: که بازداشت خودسرانه و بدون تشریفات قانونی را منع می‌کند.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: که حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی را برای هر فرد تضمین می‌کند.
ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: که رفتار خشونت‌آمیز یا تحقیرآمیز با بازداشت‌شدگان را ممنوع می‌داند.

نقض همزمان این اصول، پرسش‌های جدی در مورد پایبندی نهادهای مسئول به تعهدات بین‌المللی حقوق بشری مطرح می‌کند و ضرورت نظارت نهادهای بین‌المللی حقوق بشر را دوچندان می‌سازد.