فیلم تکان‌دهنده بازداشت‌ های وحشیانه در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

پس از سرکوب خونین اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، موجی از بازداشت‌های گسترده و فراقانونی آغاز شده که با ثبت‌نشدن نام بسیاری از بازداشت‌شدگان در دفاتر زندان‌ها، خطر ناپدیدسازی قهری و قتل در بازداشت را افزایش داده است

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۱۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – در پی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ و سرکوب خشونت‌بار آن، گزارش‌ها از بازداشت‌های گسترده و فراقانونی شهروندان حکایت دارد. ویدیوها و شهادت‌های منتشرشده نشان می‌دهد که بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری، به‌ویژه افرادی که نامشان در دفاتر رسمی زندان‌ها ثبت نشده، در معرض خطر جدی شکنجه، قتل و سربه‌نیست‌کردن قرار دارند.

بازداشت در روزهای آغازین اعتراضات سراسری

فیلم‌هایی که از روزهای ابتدایی اعتراضـات سراسـری ۱۴۰۴ منتشر شده، صحنه‌هایی از بازداشت معترضان را نشان می‌دهد که مأموران با خشونت شدید و ضرب‌وشتم، شهروندان را بازداشت می‌کنند. در این تصاویر، بازداشت‌شدگان اعتراضـات سراسـری بدون هیچ تشریفات قانونی، به‌صورت خیابانی و با برخوردهای خشن به مکان‌های نامعلوم منتقل می‌شوند.

به گفته منابع مطلع، این بازداشت‌ها در روزهای نخست اعتراضات سراسری بیشتر با هدف ایجاد رعب انجام می‌شد. در این مقطع، آمار بازداشت‌شدگان بالا بود، اما هم‌زمان ثبت اولیه برخی اسامی صورت می‌گرفت.

تغییر الگوی سرکوب در روزهای خونین اعتراضـات سراسـری

در روزهای اوج سرکوب خونین اعتراضات سراسری، به‌ویژه بین ۱۸ تا ۲۰ دی‌ماه ۱۴۰۴، الگوی برخورد نهادهای امنیتی تغییر کرد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که در این بازه زمانی، بازداشت خیابانی کاهش یافت و به‌جای آن، شلیک مستقیم به سر و قلب معترضان در دستور کار قرار گرفت.

در نتیجه، شمار بازداشت‌شدگان اعتراضـات سراسـری در این چند روز کمتر بود، اما هم‌زمان شمار جان‌باختگان به‌طور چشمگیری افزایش یافت. ناظران حقوق بشری این تغییر الگو را بخشی از راهبرد سرکوب سریع و مرگبار برای پایان‌دادن به اعتراضـات سراسـری ارزیابی کرده‌اند.

• فراخوان برای شناسایی یکی از قاتلین معترضان در سرکوب اعتراضات سراسری شیراز + فیلم
• شیراز – فیلم بازداشت و سربه نیست‌کردن دختر معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ به روز شده در ۴ بهمن ۱۴۰۴
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به‌ روز
• موج دستگیری‌ها در شیراز پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ بازداشت‌های محله‌محور و شکنجه در بازداشتگاه سروش
• انتشار اسامی و مشخصات ۴۰۰ تن دیگر از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ قطعه‌ای از واقعیت تلخ یک جنایت حکومتی

بازداشت‌های فله‌ای پس از سرکوب اعتراضـات سراسـری

پس از فروکش‌کردن اعتراضات سراسری در خیابان‌ها، موج تازه‌ای از بازداشت‌های فله‌ای و گسترده آغاز شد. این بار، نهادهای امنیتی به سراغ منازل، محل کار و حتی بستگان معترضان رفتند و صدها نفر را در شهرهای مختلف بازداشت کردند.

به گفته خانواده‌ها، بسیاری از این بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری بدون حکم قضایی و در ساعات شب بازداشت شده‌اند. در بخش قابل توجهی از این موارد، نام افراد بازداشت‌شده در دفاتر رسمی زندان‌ها ثبت نشده است؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی درباره سرنوشت آنان ایجاد کرده است.

ثبت‌نشدن نام بازداشت‌شدگان و خطر سربه‌نیست‌کردن

فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که ثبت‌نشدن نام بازداشت‌شدگان اعتراضـات سراسـری در دفاتر رسمی زندان‌ها، به مأموران و شکنجه‌گران امکان می‌دهد بدون نظارت، فشارهای شدید، شکنجه و حتی قتل در بازداشت را اعمال کنند.

خانواده‌های متعددی گزارش داده‌اند که پس از بازداشت عزیزانشان، هیچ نهادی مسئولیت نگهداری آنان را بر عهده نگرفته و پاسخ روشنی درباره محل نگهداری یا وضعیت جسمی بازداشت‌شدگان ارائه نشده است. این وضعیت، خطر ناپدیدسازی قهری و سربه‌نیست‌کردن زندانیان را به‌شدت افزایش داده است.

درخواست خانواده‌ها برای اعلام عمومی اسامی بازداشت‌شدگان

خانواده‌های بازداشت‌شدگان اعتراضـات سراسـری تأکید دارند که تنها راه کاهش خطر برای جان عزیزانشان، اعلام عمومی اسامی کامل بازداشت‌شدگان است. به گفته آنان، در پرونده‌هایی که هویت بازداشت‌شده رسانه‌ای شده، فشارهای امنیتی کاهش یافته و امکان پیگیری حقوقی فراهم‌تر شده است.

فعالان حقوق بشری نیز بر این موضوع تأکید کرده و از خانواده‌ها خواسته‌اند هرگونه اطلاعات درباره زمان، مکان بازداشت و وضعیت بازداشت‌شدگان را در اختیار نهادهای مستقل قرار دهند تا از پیامدهای فاجعه‌بار جلوگیری شود.

ضرورت ورود صلیب‌سرخ جهانی و نهادهای حقوق بشری

در شرایطی که بازداشت‌های فراقانونی پس از اعتراضات سراسری ادامه دارد، فعالان حقوق بشر خواستار بازدید فوری صلیب‌سرخ جهانی و سایر سازمان‌های حقوق بشری از زندان‌ها و بازداشتگاه‌ها شده‌اند.

به گفته این نهادها، ثبت رسمی اسامی بازداشت‌شدگان اعتراضـات سراسـری توسط نهادهای بی‌طرف بین‌المللی، می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از ناپدیدسازی قهری، شکنجه و قتل در بازداشت ایفا کند. عدم دسترسی ناظران مستقل به زندان‌ها، عملاً دست نهادهای امنیتی را برای اعمال خشونت باز گذاشته است.

نگرانی فزاینده درباره وضعیت بازداشت‌شدگان

بی‌خبری خانواده‌ها از سرنوشت بازداشت‌شدگان، نبود دسترسی به وکیل و عدم اطلاع از اتهامات، فشار روانی سنگینی ایجاد کرده است. بازداشت‌های شبانه، انتقال به مکان‌های نامعلوم و قطع تماس با خانواده‌ها، امکان پیگیری حقوقی مؤثر را به‌شدت تضعیف کرده است.

ناظران می‌گویند این شرایط، بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری را در آسیب‌پذیرترین وضعیت ممکن قرار داده و احتمال نقض گسترده حقوق انسانی آنان را افزایش داده است.

نقض حقوق بشر در بازداشت‌های فراقانونی پس از اعتراضات سراسری

بازداشت‌های گسترده و ثبت‌نشدن نام بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری در دفاتر رسمی زندان‌ها، مصداق نقض سیستماتیک حقوق بشر است. این وضعیت، زمینه‌ساز ناپدیدسازی قهری، شکنجه و قتل در بازداشت شده و مسئولیت مستقیم آن متوجه ساختار حاکم و نهادهای امنیتی است.

نقض ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق آزادی و امنیت شخصی:
بازداشت خودسرانه، فراقانونی و بدون ثبت رسمی هویت بازداشت‌شدگان.

نقض ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق حیات:
خطر جدی قتل در بازداشت و سربه‌نیست‌کردن زندانیان ثبت‌نشده.

نقض ممنوعیت ناپدیدسازی قهری:
قطع ارتباط با خانواده‌ها و پنهان‌کاری درباره محل نگهداری بازداشت‌شدگان.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک