اعدام امیرحسین حاتمی پس ا ز محاکمه‌ای شتابزده و سراسر ابهام

امیرحسین حاتمی از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، پس از انتقال به سلول انفرادی اعدام شد؛ گزارش‌ها از روند دادرسی شتابزده و اعترافات تحت فشار حکایت دارد

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۱۳ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ – به گزارش خبرگزاری میزان، امیرحسین حاتمی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، بامداد پنج‌شنبه ۱۳ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ اعدام شد. این اعدام پس از انتقال او به سلول انفرادی در زندان قزلحصار و در شرایطی انجام شد که پیش از او نیز چند زندانی سیاسی دیگر اعدام شده بودند.

امیرحسین حاتمی؛ انتقال به انفرادی پیش از اعدام

بامداد سه‌شنبه ۱۱ فروردین‌ماه، امیرحسین حاتمی به همراه چند زندانی سیاسی دیگر به سلول انفرادی در زندان قزلحصار منتقل شد. محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست کلور، ابوالفضل صالحی سیاوشانی و علی فهیم از جمله زندانیانی بودند که همزمان با امیرحسین حاتمی به انفرادی منتقل شدند.

این انتقال پس از اعدام چهار زندانی سیاسی بابک علیپور، پویا قبادی، اکبر دانشورکار و محمد تقوی صورت گرفت و نگرانی‌ها درباره اجرای احکام اعدام سایر زندانیان را افزایش داد. در نهایت بامداد پنج‌شنبه ۱۳ فروردین، حکم اعدام امیرحسین حاتمی اجرا شد.

اسناد پرونده و اعترافات تحت فشار

گزارش‌ها حاکی است که اسناد مورد استناد در پرونده امیرحسین حاتمی با ابهامات جدی روبه‌رو بوده و بخش‌هایی از پرونده بر اساس اعترافاتی تنظیم شده که تحت فشار و در شرایط بازجویی به دست آمده است. به گفته منابع مطلع، اعترافات اخذ شده در شرایطی بوده که متهم تحت فشار قرار داشته و همین موضوع درباره اعتبار این اعترافات تردیدهایی ایجاد کرده است.بر اساس این گزارش‌ها، اسناد ارائه شده در دادگاه نیز با ایراداتی روبه‌رو بوده و برخی از مستندات پرونده مورد اعتراض قرار گرفته بود.

این جوان شورشی و معترض در دادگاه با متهم کردن سران حکومت به کشتار مردم معترض گفته بود که «من  به پایگاه بسیج حمله کردم تا سلاح بدست آورده تا با شما مبارزه کنم»

روند دادرسی و صدور حکم

بر اساس اطلاعات منتشر شده، روند رسیدگی به پرونده امیرحسین حاتمی با سرعت بالا انجام شده و فاصله زمانی میان مراحل مختلف دادرسی کوتاه بوده است. برخی گزارش‌ها این روند را شتابزده و خارج از روند معمول رسیدگی قضایی توصیف کرده‌اند.

گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد که روند دادرسی این پرونده با ایرادات حقوقی همراه بوده و برخی از مراحل رسیدگی با سرعت انجام شده است.

اعدام‌ها در سایه جنگ

اعدام امیرحسین حاتمی در شرایطی انجام شد که کشور در وضعیت جنگی و زیر بمباران قرار دارد. پیش از این نیز اعدام چند زندانی سیاسی دیگر در همین زندان انجام شده بود.

دیانا الطحاوی، معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل برای خاورمیانه و شمال آفریقا، در واکنش به اعدام‌های اخیر اعلام کرده بود که مقامات باید فوراً هرگونه برنامه برای اعدام زندانیان را متوقف کنند. او به نام چند زندانی از جمله امیرحسین حاتمی اشاره کرده و هشدار داده بود که این افراد با خطر اعدام روبه‌رو هستند.

در این بیانیه تأکید شده بود که ادامه اعدام‌ها در شرایطی که مردم درگیر جنگ و بمباران هستند، نشان می‌دهد که مجازات اعدام همچنان به‌عنوان ابزاری برای برخورد با مخالفان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همزمانی جنگ و اجرای احکام اعدام باعث شده برخی ناظران این وضعیت را نشانه ادامه سرکوب داخلی در شرایط جنگی بدانند. به گفته این ناظران، در حالی که جنگ ادامه دارد، برخورد با معترضان و مخالفان همچنان ادامه دارد و اعدام‌ها نیز در همین چارچوب انجام می‌شود.

نقض حقوق بشر با اعدام امیرحسین حاتمی

اعدام امیرحسین حاتمی در حالی انجام شد که گزارش‌هایی درباره روند دادرسی، نحوه اخذ اعترافات و اسناد پرونده مطرح شده است. اجرای حکم اعدام در چنین شرایطی نگرانی‌هایی درباره رعایت حقوق متهمان ایجاد کرده است.

نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
مجازات اعدام به عنوان سلب حق حیات، از سوی بسیاری از نهادهای حقوق بشری به عنوان نقض حق بنیادین حیات شناخته می‌شود.

نقض منع شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اخذ اعترافات تحت فشار و نگهداری در سلول انفرادی می‌تواند مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز و نوعی شکنجه محسوب شود.

نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی شتابزده به پرونده و استفاده از اعترافات تحت فشار می‌تواند ناقض اصول دادرسی عادلانه و حق دفاع متهم باشد.

نقض کرامت انسانی – ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رفتار با متهمان به گونه‌ای که امکان دفاع مؤثر و دسترسی به روند دادرسی عادلانه محدود شود، با اصل کرامت انسانی در تضاد است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک