گزارش‌ها از ورود یگان ویژه و شلیک گاز اشک‌آور به داخل زندان مهاباد حکایت دارد؛ مصوبه ۲۱۱ تکلیف قانونی در شرایط جنگی را یادآوری می‌کند
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۳ اسفند‌ماه ۱۴۰۴ – در پی بمباران یکی از مراکز بسیج سپاه پاسداران در نزدیکی زندان مهاباد، زندانیان به ادامه نگهداری خود در شرایط جنگی اعتراض کردند. این اعتراض با ورود یگان ویژه و شلیک گاز اشک‌آور به داخل زندان مواجه شد.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی شبکه حقوق بشر کردستان، این رویداد حوالی ظهر سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ رخ داده است. در این گزارش آمده است که یکی از مراکز بسیج سپاه پاسداران در نزدیکی زندان مهاباد از سوی جنگنده‌های ارتش آمریکا و اسرائیل بمباران شد.
به نقل از یک منبع مطلع در مهاباد، «حوالی ظهر سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ یکی از مراکز بسیج سپاه پاسداران در نزدیکی زندان مهاباد از سوی جنگنده‌های ارتش آمریکا و اسرائیل بمباران شد. در پی این حمله، شیشه تعداد زیادی از منازل و مغازه‌های اطراف شکسته شد. زندانیان نیز در اعتراض به نگهداری خود در شرایط جنگی با آتش زدن پتوها اقدام به اعتراض کردند. نیروهای یگان ویژه پس از ورود به زندان مهاباد با شلیک گاز اشک‌آور به زندانیان حمله کردند.»
اعتراض زندانیان در شرایط جنگی
بر اساس این گزارش، اعتراض زندانیان در واکنش به ادامه نگهداری در شرایط جنگی صورت گرفته است. زندانیان با آتش زدن پتوها نارضایتی خود را نسبت به وضعیت موجود ابراز کردند.
در ادامه، یگان ویژه وارد محوطه زندان شد و با شلیک گاز اشک‌آور اقدام به پراکنده کردن زندانیان کرد. جزئیات بیشتری درباره میزان جراحات احتمالی یا وضعیت فعلی زندانیان منتشر نشده است.
سرکوب زندانیان با استفاده از گاز اشک‌آور در محیط بسته زندان، نگرانی‌هایی درباره سلامت و ایمنی آنان ایجاد کرده است. در فضای بسته زندان، استفاده از گاز اشک‌آور می‌تواند پیامدهای جسمی جدی به همراه داشته باشد.
- فراخوان اجرای مصوبه ۲۱۱، آزادی زندانیان در پی حملات جنگی
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- خامنه‌ای کشته شد؛ رهبری که مرگ و نابودی را از خمینی به ارث برد
- اصابت موشک به دیوار زندان اوین؛ جان زندانیان در معرض خطر فوری
- تهدید به انتقال اجباری در زندان اوین؛ خانواده‌ها از فشار و اجبار بر زندانیان خبر دادند
شرایط جنگی و افزایش خطر برای زندانیان
بمباران در نزدیکی زندان مهاباد بار دیگر موضوع امنیت زندانیان را در شرایط جنگی مطرح کرده است. هنگامی که یک مرکز نظامی در مجاورت زندان هدف قرار می‌گیرد، احتمال آسیب غیرمستقیم به ساختمان زندان و ساکنان آن افزایش می‌یابد.
در چنین شرایطی، اعتراض زندانیان نسبت به ادامه نگهداری در محل پرخطر، به‌عنوان واکنشی به تهدیدهای احتمالی ارزیابی شده است. با این حال، پاسخ امنیتی و ورود یگان ویژه به داخل زندان، سطح تنش را افزایش داده است.
گزارش‌ها نشان می‌دهد زندانیان میان دو وضعیت قرار گرفته‌اند؛ از یک سو خطر ناشی از حملات در نزدیکی محل نگهداری و از سوی دیگر برخورد امنیتی در داخل زندان.
مصوبه ۲۱۱؛ تکلیف قانونی در وضعیت اضطراری
در همین چارچوب، مصوبه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی مورد توجه قرار گرفته است. این مصوبه که در تاریخ ۲۲ دی ۱۳۶۵ تصویب شده، به شرایط اضطراری ناشی از جنگ اختصاص دارد.
بر اساس این مصوبه، قوه قضاییه مکلف است برای حفظ جان زندانیان اقدام کند. این اقدامات می‌تواند شامل تبدیل قرار تأمین، اعطای آزادی مشروط، پذیرش وثیقه یا کفالت و انتقال زندانیان به اماکن امن باشد.
مطابق این مقرره، در صورت ناکافی بودن تدابیر عادی، دادسراها اختیار دارند زندانیان بی‌خطر را تا رفع وضعیت اضطراری آزاد کنند. زندانیان سیاسی، عقیدتی، محکومان جرایم غیرعمد، مالی و جرایم خرد از جمله افرادی هستند که می‌توانند مشمول این تدابیر شوند.
در مورد محکومان جرایم خشن نیز انتقال به محل‌های امن پیش‌بینی شده است. حقوقدانان تأکید دارند اجرای این مصوبه در شرایط فعلی یک تکلیف قانونی فوری است و نباید به تعویق افتد.
پیامدهای امنیتی و حقوقی
تحولات اخیر در زندان مهاباد نشان می‌دهد شرایط جنگی می‌تواند امنیت مراکز نگهداری زندانیان را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد. هم‌زمان، واکنش امنیتی به اعتراض زندانیان، موضوع رعایت استانداردهای رفتاری با افراد در بازداشت را برجسته کرده است.
در حالی که تهدیدهای بیرونی ناشی از جنگ ادامه دارد، نحوه مدیریت اعتراضات در داخل زندان نیز به موضوعی حساس تبدیل شده است. استفاده از گاز اشک‌آور در فضای بسته، به‌ویژه در میان جمعیت زندانیان، پرسش‌هایی درباره تناسب اقدام و رعایت اصول ایمنی ایجاد کرده است.
نقض حقوق بشر در سرکوب زندانیان مهاباد
رخدادهای اخیر در زندان مهاباد نگرانی‌هایی درباره رعایت حقوق بنیادین زندانیان در شرایط اضطراری ایجاد کرده است. بر اساس استانداردهای بین‌المللی، حتی در وضعیت جنگی نیز حقوق اساسی افراد در بازداشت باید تضمین شود.
نقض حق امنیت شخصی – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: نگهداری زندانیان در نزدیکی مناطق هدف حمله بدون تدابیر حفاظتی کافی می‌تواند امنیت جانی آنان را به خطر اندازد.
نقض منع رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: استفاده از گاز اشک‌آور در فضای بسته زندان می‌تواند مصداق رفتار غیرانسانی یا تحقیرآمیز تلقی شود.
نقض حق سلامت – ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: قرار گرفتن در معرض گاز اشک‌آور می‌تواند سلامت جسمی زندانیان را تهدید کند.
نقض اصل تناسب در استفاده از زور – اصول پایه سازمان ملل درباره استفاده از زور: استفاده از ابزارهای سرکوب باید متناسب و ضروری باشد.
نقض اصل حمایت در شرایط مخاصمه – کنوانسیون چهارم ژنو: مقام بازداشت‌کننده موظف است برای کاهش خطر علیه غیرنظامیان، از جمله زندانیان، تدابیر عملی اتخاذ کند.
تحولات زندان مهاباد در شرایط جنگی، ضرورت اجرای دقیق مقررات قانونی و استانداردهای بین‌المللی در قبال زندانیان را بار دیگر برجسته کرده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post