مرگ تقی سلیمی، از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، در زندان آمل با پرسشها و ابهامات متعددی همراه شده است. منابع نزدیک به پرونده با رد روایت رسمی درباره علت مرگ وی، خواستار انجام تحقیقات مستقل و شفاف درباره شرایط جانباختن این زندانی شدهاند
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه اول تیرماه ۱۴۰۵ – تقی سلیمی، شهروند اهل آمل و از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات سال ۱۴۰۴، در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ در زندان آمل جان خود را از دست داد. در حالی که مسئولان تاکنون توضیح مستقلی درباره جزئیات این مرگ ارائه نکردهاند، منابع نزدیک به پرونده از وجود ابهامات جدی درباره علت جانباختن وی سخن میگویند. عدم انجام کالبدگشایی مستقل، تأخیر در تحویل پیکر، برگزاری مراسم خاکسپاری تحت تدابیر امنیتی و گزارشهایی درباره وضعیت جسمی و پزشکی تقی سلیمی پیش از مرگ، موجب شده است که فعالان حقوق بشر و نزدیکان این زندانی خواستار روشن شدن حقیقت و پاسخگویی مسئولان شوند.
تقی سلیمی که بود و چرا بازداشت شد؟
تقی سلیمی، متولد سال ۱۳۴۸ و ساکن آمل، به حرفه لولهکشی اشتغال داشت. بر اساس اطلاعات منتشرشده، وی در جریان اعتراضات شامگاه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ در آمل در میان معترضان حضور داشت.
منابع مطلع میگویند او در جریان اعتراضات به تعدادی از زنان و دختران معترض کمک کرده بود تا از برخورد نیروهای امنیتی در امان بمانند. پس از آن، تقی سلیمی تحت تعقیب قرار گرفت و سرانجام در سوم بهمنماه همان سال در جاده هراز بازداشت شد.
برای تقی سلیمی پروندهای با اتهاماتی از جمله «اقدام علیه امنیت ملی» و «تخریب اموال عمومی» تشکیل شد. بر اساس اطلاعات موجود، وی در نهایت به ۱۰ سال حبس و پرداخت ۱۶۰ میلیون تومان جزای نقدی محکوم شده بود.
چرا مرگ تقی سلیمی با ابهام روبهرو شده است؟
ابهامات پیرامون مرگ تقی سلیمی از همان ساعات نخست پس از اعلام خبر جانباختن او آغاز شد.
بر اساس گزارشهای دریافتی، مسئولان زندان تنها اعلام کردهاند که وی در زندان جان خود را از دست داده است، اما توضیح روشنی درباره علت دقیق مرگ ارائه نشده است.
یکی از منابع نزدیک به پرونده در گفتوگو با یک نهاد حقوق بشری گفته است: «تنها اعلام شد که او در زندان فوت کرده است. هیچ امکان مستقلی برای بررسی علت مرگ وجود نداشت و همین مسئله پرسشهای فراوانی را ایجاد کرده است.»
همچنین پیکر تقی سلیمی دو روز پس از مرگ و پس از انجام برخی تشریفات اداری به بستگان وی تحویل داده شد. به گفته منابع مطلع، مراسم خاکسپاری او نیز تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شده است.
این مجموعه شرایط موجب شده است که بسیاری از پرسشها درباره نحوه مرگ این زندانی همچنان بیپاسخ باقی بماند.
آیا گزارشهایی درباره وضعیت جسمی و پزشکی تقی سلیمی وجود داشته است؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تقی سلیمی از بیماران اعصاب و روان مرتبط با دوران جنگ ایران و عراق بود و سالها تحت درمان پزشکی قرار داشت.
یک منبع نزدیک به پرونده گفته است که وی به دلیل شرایط جسمی و روحی خود نیازمند مراقبت مستمر پزشکی و مصرف منظم دارو بوده است.
این منبع افزوده است که یکی از پرسشهای اصلی مطرحشده، چگونگی نگهداری فردی با چنین وضعیت درمانی در شرایط بازداشت و گزارشهای مربوط به نگهداری او در سلول انفرادی است.
فعالان حقوق بشر تأکید میکنند که درباره زندانیانی که دارای بیماریهای زمینهای یا نیازمند درمان مستمر هستند، مسئولیت نهادهای نگهدارنده دوچندان میشود و هرگونه کوتاهی در ارائه خدمات درمانی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
ادعای احتمال مسمومیت چگونه مطرح شده است؟
یکی از مهمترین ابهامات پرونده تقی سلیمی به ادعای احتمال مسمومیت بازمیگردد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، منابع نزدیک به پرونده پس از بررسی اطلاعات پزشکی موجود و مشورت با تعدادی از پزشکان متخصص و فوقتخصص، احتمال مسمومیت را مطرح کردهاند.
با این حال، این ادعا تاکنون از سوی هیچ مرجع رسمی یا نهاد مستقل تأیید نشده است. از آنجا که کالبدگشایی مستقل انجام نشده و گزارش شفافی نیز درباره علت مرگ منتشر نشده است، امکان تأیید یا رد قطعی این فرضیه وجود ندارد.
فعالان حقوق بشر معتقدند تنها یک تحقیق مستقل و بیطرفانه میتواند به پرسشهای موجود درباره علت مرگ تقی سلیمی پاسخ دهد.
چرا زندان آمل بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؟
مرگ تقی سلیمی در شرایطی رخ داده که پیش از این نیز گزارشهایی درباره وضعیت نامناسب نگهداری زندانیان در زندان آمل منتشر شده بود.
گزارشهای مربوط به بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ از ازدحام جمعیت، محدودیت ارتباطات، فشارهای روانی و مشکلات دسترسی به خدمات درمانی در این زندان حکایت داشت.
همچنین برخی منابع از محرومیت زندانیان از امکانات درمانی کافی و تأخیر در رسیدگی پزشکی خبر داده بودند. اکنون مرگ تقی سلیمی باعث شده است که موضوع وضعیت خدمات درمانی و نحوه رسیدگی به زندانیان بیمار در زندان آمل بار دیگر مورد توجه قرار گیرد.
نزدیکان پرونده چه خواستهای مطرح کردهاند؟
منابع نزدیک به پرونده تأکید میکنند که خواسته اصلی آنان روشن شدن حقیقت و انجام تحقیقات مستقل درباره مرگ تقی سلیمی است.
به گفته این منابع، تا زمانی که علت دقیق مرگ به صورت شفاف مشخص نشود، ابهامات موجود همچنان باقی خواهد ماند.
آنان خواستار انتشار گزارش رسمی، انجام تحقیقات بیطرفانه و پاسخگویی مسئولان درباره شرایط نگهداری و وضعیت درمانی تقی سلیمی در دوران بازداشت شدهاند.
تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ توضیح مستقل و مستندی از سوی مسئولان قضایی یا مسئولان زندان آمل درباره ادعاهای مطرحشده منتشر نشده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام حقوقی پرونده تقی سلیمی، نبود شفافیت درباره علت دقیق مرگ وی در دوران حبس است. همچنین اطلاعات روشنی درباره نحوه رسیدگی پزشکی، شرایط نگهداری و اقدامات انجامشده پیش از جانباختن او منتشر نشده است.
نبود امکان بررسی مستقل علت مرگ نیز موجب شده است که بسیاری از پرسشهای حقوقی این پرونده همچنان بیپاسخ باقی بماند.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۲ قانون اساسی: جان، مال و حیثیت افراد از تعرض مصون است مگر به حکم قانون.
اصل ۳۲ قانون اساسی: بازداشت افراد باید بر اساس ترتیبات قانونی صورت گیرد.
اصل ۳۹ قانون اساسی: هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشتشده و زندانی ممنوع است.
آییننامه سازمان زندانها: مسئولان زندان موظف به تأمین سلامت و دسترسی زندانیان به خدمات درمانی هستند.
قانون آیین دادرسی کیفری: در موارد مرگ مشکوک، انجام تحقیقات کامل و روشن شدن علت مرگ ضروری است.
موارد نقض قانون
عدم شفافیت درباره علت مرگ زندانی در دوران حبس.
احتمال قصور در ارائه خدمات درمانی متناسب با وضعیت جسمی زندانی.
نبود امکان بررسی مستقل علت مرگ.
عدم انتشار گزارش رسمی و مستند درباره جزئیات حادثه.
ابهام در نحوه نظارت بر وضعیت سلامت زندانی پیش از جانباختن.
نقض حقوق بشر در پرونده تقی سلیمی؛ حق حیات، حق سلامت و ضرورت تحقیقات مستقل
مرگ تقی سلیمی در زندان آمل نگرانیهای گستردهای درباره رعایت حقوق زندانیان و مسئولیت نهادهای نگهدارنده در حفاظت از جان افراد ایجاد کرده است. نهادهای حقوق بشری تأکید دارند که در هر مورد مرگ در بازداشت، مسئولان موظف به انجام تحقیقات مستقل، شفاف و بیطرفانه هستند.
مواد نقضشده
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر فرد حق زندگی و امنیت شخصی دارد و مسئولان موظف به حفاظت از جان زندانیان هستند.
نقض حق برخورداری از سلامت – ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: زندانیان باید به خدمات درمانی مناسب و مراقبتهای پزشکی لازم دسترسی داشته باشند.
نقض حق برخورداری از تحقیقات مؤثر – اصول سازمان ملل درباره مرگ در بازداشت: هر مرگ مشکوک در دوران بازداشت باید بهصورت مستقل و بیطرفانه بررسی شود.
نقض حق دادرسی و پاسخگویی – ماده ۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر: قربانیان و نزدیکان آنان حق دارند درباره وقایع منجر به نقض حقوق بنیادین، به حقیقت و عدالت دسترسی داشته باشند.
نقض منع رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هرگونه قصور عمدی یا بیتوجهی نسبت به وضعیت سلامت زندانیان میتواند آنان را در معرض رفتار غیرانسانی قرار دهد.
مرگ تقی سلیمی در زندان آمل همچنان با پرسشهای بیپاسخ فراوانی همراه است و تا زمان انجام تحقیقات مستقل و انتشار نتایج آن، ابهامات موجود درباره این پرونده ادامه خواهد داشت.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post