گسترش شعارهای نه به اعدام نشاندهنده آن است که مطالبه مخالفت با مجازات مرگ، از دیوارهای زندان فراتر رفته و به بخشی از خواستههای عمومی جامعه تبدیل شده است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ – در یکصد و بیستوپنجمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، همزمان با ادامه روند فزاینده اعدامها و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات، دامنه حمایت از این حرکت اعتراضی از دیوارهای زندان فراتر رفت و در شهرهای مختلف کشور بازتاب یافت. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که گروهی از شهروندان و جوانان معترض با سردادن شعارهای ضد اعدام و انتشار پیامهای حمایتی، همبستگی خود را با زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان اعلام کردهاند.
این حمایتها در شرایطی صورت میگیرد که فضای امنیتی و محدودیتهای اعمالشده بر فعالیتهای اعتراضی همچنان رو به گسترش است. با این وجود، معترضان تلاش کردهاند صدای مخالفت با اعدام و سرکوب را به عرصه عمومی بازگردانند و توجه افکار عمومی را به سرنوشت زندانیانی جلب کنند که با احکام سنگین، از جمله مجازات اعدام، روبهرو هستند.
علت حساسیت جامعه چیست؟
فعالان حقوق بشر بر این باورند که گسترش حمایتهای مردمی از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نشاندهنده افزایش حساسیت جامعه نسبت به حق حیات و نگرانی از استفاده فزاینده از مجازات اعدام است. آنان تأکید میکنند که این همبستگیها میتواند به شکستن فضای سکوت و رساندن صدای زندانیان به نهادهای بینالمللی و افکار عمومی جهان کمک کند. در چنین شرایطی، تداوم این کارزار به نمادی از مقاومت در برابر اعدام و دفاع از کرامت انسانی تبدیل شده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» چگونه به یک مطالبه اجتماعی تبدیل شد؟
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در ابتدا بهعنوان یک حرکت اعتراضی محدود در درون زندانها و توسط زندانیان سیاسی و عقیدتی شکل گرفت؛ زندانیانی که در اعتراض به افزایش اعدامها و استفاده گسترده از مجازات مرگ، اعتصاب غذا را بهعنوان شیوهای مسالمتآمیز برای رساندن صدای خود برگزیدند. آنچه در آغاز تنها به چند زندان محدود میشد، بهتدریج و در نتیجه تداوم هفتگی این اعتراضات، به یکی از ماندگارترین و گستردهترین کارزارهای ضد اعدام در سالهای اخیر تبدیل شد.
استمرار این حرکت در نزدیک به ۳ سال گذشته سبب شد که شعار «نه به اعدام» از فضای بسته زندانها فراتر رفته و در میان خانواده زندانیان، فعالان سیاسی، دانشجویان و بخشهایی از جامعه بازتاب پیدا کند. بسیاری از ناظران معتقدند پایداری زندانیان در ادامه این کارزار، نقش مهمی در تبدیل مخالفت با اعدام به یکی از مطالبات جدی اجتماعی داشته است.
شعارهای اعتراضی؛ پژواک صدای زندان در خیابان
همزمان با یکصد و بیستوپنجمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، حمایت از این حرکت اعتراضی تنها به زندانها محدود نماند و در نقاط مختلف کشور بازتاب یافت. گزارشها نشان میدهد که شهروندان و جوانان معترض با سردادن شعارهای اعتراضی، همبستگی خود را با زندانیان سیاسی و مخالفان مجازات اعدام اعلام کردهاند. این شعارها در شرایطی مطرح میشود که موج اعدامها، بازداشتها و فشارهای امنیتی همچنان ادامه دارد و نگرانیها نسبت به سرنوشت زندانیان سیاسی افزایش یافته است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
از زندان تا خیابان؛ گسترش مطالبه «نه به اعدام»
به گفته فعالان حقوق بشر، گسترش شعارهای ضد اعدام نشاندهنده آن است که مطالبه مخالفت با مجازات مرگ، از دیوارهای زندان فراتر رفته و به بخشی از خواستههای عمومی جامعه تبدیل شده است. بسیاری از معترضان بر این باورند که اعدام نه تنها راهحلی برای مشکلات اجتماعی و سیاسی نیست، بلکه به ابزاری برای ایجاد هراس و خاموش کردن صدای مخالفان تبدیل شده است.
در تجمعات و اقدامات اعتراضی اخیر، شعارهایی چون:
«قسم به خون یاران ایستادهایم تا پایان»
«نه به اعدام زندانیان سیاسی»
«ما ادامه میدهیم»
بارها تکرار شده و به نماد پایداری و مقاومت در برابر موج سرکوب تبدیل شده است. این شعارها بیانگر تلاش معترضان برای زنده نگه داشتن یاد جانباختگان و حمایت از زندانیانی است که با احکام سنگین، از جمله اعدام، روبهرو هستند.
اعتراض به اعدام و سرکوب؛ صدایی که خاموش نمیشود
معترضان همچنین با سردادن شعارهایی چون:
«آخوندها برای بقا هر روز جانهای بیشتری میگیرند»
«نه به اعدام»
«صدای زندانیان سیاسی در بند باشیم»
«این است شعار ملت ننگ بر این ولایت»
اعتراض خود را به سیاست اعـدام و تداوم سرکوب اعلام کردهاند. فعالان سیاسی معتقدند تکرار این شعارها نشاندهنده پیوند روزافزون میان مطالبات خیابانی و خواستههای زندانیان سیاسی است. به باور آنان، کارزار «سهشنبههای نه به اعـدام» در طول بیش از دو سال فعالیت خود توانسته است به نمادی از مقاومت در برابر اعـدام و دفاع از حق حیات تبدیل شود؛ نمادی که هر هفته با حمایت بیشتر شهروندان، خانواده زندانیان و فعالان حقوق بشر، دامنه گستردهتری پیدا میکند و صدای اعتراض به اعـدام را از زندانها به خیابانها و افکار عمومی منتقل میسازد.
چرا شعار «نه به اعـدام» به خیابانها رسید؟
در ماههای اخیر و همزمان با افزایش اجرای احکام اعـدام، بهویژه علیه زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات، شعار «نه به اعـدام» بیش از گذشته در تجمعات و اعتراضات مردمی شنیده شده است. بسیاری از شهروندان، اعـدام را نه صرفاً یک مجازات قضایی، بلکه ابزاری برای ایجاد هراس و خاموش کردن صدای اعتراض میدانند.
در یکصد و هفتمین هفته این کارزار، گزارشهایی از سردادن شعارهای ضد اعـدام در شهرهایی چون سنقر، همدان، اراک، ایذه، بندر انزلی، دزفول، ماهشهر و یزد منتشر شد. این شعارها نشان میدهد که مخالفت با اعـدام دیگر محدود به زندانیان و خانوادههای آنان نیست و به بخشی از مطالبات عمومی جامعه تبدیل شده است.
پیوند اعتراضات مردمی و مطالبات زندانیان سیاسی
فعالان اجتماعی بر این باورند که گسترش شعارهای ضد اعـدام بیانگر شکلگیری پیوندی عمیق میان اعتراضات خیابانی و مطالبات زندانیان سیاسی است؛ پیوندی که پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ پررنگتر شده است. شعارهایی همچون «از سهشنبههای نه به اعـدام حمایت میکنیم»، «از زندان تا خیابان نه به اعـدام» و «نه به دار، نه به کشتار زندانیان» به نماد این همبستگی تبدیل شدهاند.
ورود کارزار «سهشنبههای نه به اعـدام» به سومین سال فعالیت خود، تنها به معنای ادامه یک حرکت اعتراضی نیست؛ بلکه نشاندهنده تثبیت و گسترش مطالبهای است که امروز در کنار خواستههایی چون آزادی زندانیان سیاسی، پایان سرکوب و مقابله با خشونت حکومتی قرار گرفته و به بخشی از گفتمان اعتراضی جامعه تبدیل شده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post