دیوان عالی کشور احکام اعدام رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی، دو زندانی سیاسی اهل بوکان را تأیید و پرونده آنان را به اجرای احکام ارسال کرد. این دو زندانی پس از سال‌ها بازداشت و بلاتکلیفی، در شرایطی با خطر اجرای حکم اعدام مواجه هستند که گزارش‌های متعددی از شکنجه و اخذ اعترافات اجباری در پرونده آنان منتشر شده است
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۹ خردادماه ۱۴۰۵ – احکام اعدام رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی، دو زندانی سیاسی اهل بوکان، توسط دیوان عالی کشور تأیید و برای اجرا به شعبه اجرای احکام ارسال شده است. این دو زندانی که بیش از سه سال در بازداشت و بلاتکلیفی قضایی به سر برده‌اند، پیش‌تر از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب مهاباد به اتهام «افساد فی‌الارض» و «محاربه» به اعدام محکوم شده بودند. تأیید این احکام در حالی صورت می‌گیرد که منابع حقوق بشری از اعمال شکنجه‌های شدید جسمی و روانی برای اخذ اعترافات اجباری و محرومیت آنان از حقوق اساسی دفاع خبر داده‌اند.
چرا احکام اعدام رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی بار دیگر خبرساز شده است؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دیوان عالی کشور به‌عنوان عالی‌ترین مرجع قضایی ایران، احکام اعدام رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی را تأیید کرده و پرونده آنان را به اجرای احکام فرستاده است. این تصمیم نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان خانواده‌ها، فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری برانگیخته است.
رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی از زندانیان سیاسی اهل بوکان هستند که از سال‌های گذشته در بازداشت به سر می‌برند. آنان در اسفندماه ۱۴۰۴ از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب مهاباد به اتهام «افساد فی‌الارض» و «محاربه» به اعدام محکوم شدند و احکام صادره در تاریخ ۵ اسفندماه همان سال در زندان بوکان به آنان ابلاغ شد.
رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی چگونه بازداشت شدند؟
رئوف شیخ معروفی در تاریخ ۵ دی‌ماه ۱۴۰۱ توسط نیروهای اداره اطلاعات در بوکان بازداشت شد. گزارش‌ها حاکی است که بازداشت وی با اعمال خشونت همراه بوده است. از سوی دیگر، محمد فرجی نیز توسط نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، مأموران امنیتی برای بازداشت محمد فرجی از شیوه‌ای فریبکارانه استفاده کردند. گفته می‌شود نیروهای اداره اطلاعات ارومیه با معرفی خود به عنوان مشتری، از وی که در زمینه مکانیکی خودرو فعالیت می‌کرد خواستند برای تعمیر خودرو به محلی مراجعه کند. او پس از حضور در محل تعیین‌شده توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.
فعالان حقوق بشر این شیوه بازداشت را نمونه‌ای از بازداشت‌های فراقانونی و مغایر با اصول دادرسی عادلانه می‌دانند.
این دو زندانی چه مدت در بازداشت و بلاتکلیفی بوده‌اند؟
رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی پس از بازداشت برای ماه‌ها در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه تحت بازجویی قرار داشتند. آنان در نهایت در ۲۰ خردادماه ۱۴۰۲ با پایان مراحل بازجویی به زندان بوکان منتقل شدند و از آن زمان تاکنون در این زندان نگهداری می‌شوند.
خانواده‌های این دو زندانی طی سال‌های گذشته بارها نسبت به طولانی شدن روند رسیدگی قضایی و بلاتکلیفی پرونده اعتراض کرده‌اند. فعالان مدنی نیز معتقدند نگه داشتن زندانیان سیاسی در وضعیت نامشخص برای سال‌های طولانی، نوعی فشار مضاعف روانی بر زندانی و خانواده او محسوب می‌شود.
آیا اعترافات این دو زندانی تحت شکنجه اخذ شده است؟
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها در پرونده رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی، گزارش‌های مربوط به شکنجه و اعترافات اجباری است.
بر اساس گزارش منتشرشده، بازجویان تلاش کرده‌اند این دو زندانی را به پذیرش اتهام «مشارکت در قتل یکی از نیروهای امنیتی در بوکان» وادار کنند. منابع مطلع اعلام کرده‌اند که آنان در طول دوران بازجویی تحت فشارهای شدید جسمی و روانی قرار داشته‌اند تا اعترافات مورد نظر نهادهای امنیتی را بپذیرند.
همچنین گزارش شده است که این دو زندانی در مراحل بازجویی از دسترسی مؤثر به وکیل محروم بوده‌اند. به گفته فعالان حقوق بشر، اعترافاتی که تحت فشار، شکنجه یا تهدید اخذ شود فاقد اعتبار حقوقی است و نباید مبنای صدور حکم قرار گیرد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام زندانی سیاسی عباس اکبری؛ پس از دادرسی غیرشفاف
تأیید حکم اعدام چه پیامدهایی خواهد داشت؟
ارسال پرونده به اجرای احکام به این معناست که خطر اجرای حکم اعدام بیش از هر زمان دیگری این دو زندانی را تهدید می‌کند. نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به افزایش صدور و اجرای احکام اعدام در پرونده‌های سیاسی هشدار داده‌اند.
فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که در پرونده‌هایی که با ادعاهای شکنجه، اعتراف اجباری و نقض حقوق دفاعی متهمان همراه است، اجرای حکم اعدام می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.
به باور آنان، رسیدگی مستقل به ادعاهای مطرح‌شده در خصوص شکنجه و بررسی مجدد پرونده، پیش از هرگونه اقدام قضایی ضروری است.
نقض حقوق بشر در پرونده رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی؛ شکنجه، اعتراف اجباری و تهدید حق حیات
نقض ممنوعیت شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
گزارش‌های مربوط به اعمال شکنجه‌های جسمی و روانی برای اخذ اعترافات اجباری، مصداق نقض ممنوعیت مطلق شکنجه و رفتارهای غیرانسانی است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی به پرونده بدون بررسی مستقل ادعاهای شکنجه و استفاده از اعترافات مورد مناقشه، حق برخورداری از محاکمه عادلانه را نقض می‌کند.
نقض حق دسترسی به وکیل – ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
محرومیت از دسترسی مؤثر به وکیل در مراحل بازجویی و تحقیقات، از مهم‌ترین موارد نقض حقوق متهمان در این پرونده است.
نقض حق آزادی و امنیت شخصی – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
بازداشت بدون ارائه حکم قضایی، نگهداری طولانی‌مدت در بازداشتگاه‌های امنیتی و سال‌ها بلاتکلیفی قضایی، ناقض حق آزادی و امنیت فردی است.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
تأیید و احتمال اجرای حکم اعدام در پرونده‌ای که با ادعاهای شکنجه، اعتراف اجباری و نقض دادرسی عادلانه همراه است، حق بنیادین حیات را با تهدید جدی مواجه می‌کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post