زندانیان سیاسی؛ مخالفت با حضور در نمایشات شبانه و رد پیشنهاد کاهش حکم در زندان‌ها

گزارش‌ها حاکی است که مسئولان زندان‌ها به شماری از زندانیان سیاسی دارای احکام سنگین پیشنهاد داده‌اند در صورت حضور در نمایشات شبانه، به ازای هر شب دو ماه از مدت محکومیت آنان کاسته خواهد شد. با این حال، زندانیان این پیشنهاد را نپذیرفته و آن را تلاشی برای بهره‌برداری تبلیغاتی از آنان توصیف کرده‌اند

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۶ تیرماه ۱۴۰۵ – در حالی که گزارش‌ها از کاهش چشمگیر استقبال از نمایشات شبانه حکومتی حکایت دارد، گزارش‌های ارسالی به کانون حقوق بشر ایران می‌گویند مسئولان برخی زندان‌ها تلاش کرده‌اند با وعده کاهش مدت محکومیت، زندانیان سیاسی را به حضور در این برنامه‌ها ترغیب کنند. این اقدام در شرایطی صورت گرفته که به گفته این منابع، بسیاری از زندانیان سیاسی با وجود تحمل احکام طولانی‌مدت، این پیشنهاد را رد کرده و بر موضع خود مبنی بر عدم مشارکت در این نمایشات تأکید کرده‌اند.

چرا زندانیان سیاسی با پیشنهاد کاهش حکم مخالفت کردند؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده، این پیشنهاد خطاب به زندانیان سیاسی که به بیش از شش سال حبس محکوم شده‌اند مطرح شده است. به آنان اعلام شده که در صورت شرکت در نمایشات شبانه، به ازای هر شب حضور، دو ماه از مدت محکومیتشان کسر خواهد شد.

با وجود این وعده، زندانیان سیاسی حاضر به پذیرش آن نشده‌اند. به گفته منابع مطلع، پاسخ آنان این بوده است که

«تحمل کامل دوران محکومیت با حفظ شرافت، ارزشمندتر از شرکت در برنامه‌هایی است که جنبه نمایشی دارند.»

این موضع از سوی ناظران، نشانه‌ای از تداوم روحیه مقاومت در میان بخشی از زندانیان سیاسی ارزیابی می‌شود.

چرا حکومت به دنبال افزایش شرکت‌کنندگان در نمایشات شبانه است؟

هم‌زمان با گذشت ماه‌ها از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، گزارش‌های مختلف نشان می‌دهد که نمایشات شبانه حکومتی نسبت به گذشته با کاهش استقبال مواجه شده است. به گفته منابع محلی، نهادهای مسئول برای برگزاری این برنامه‌ها با دشواری بیشتری در جذب شرکت‌کننده روبه‌رو هستند و در برخی موارد از روش‌های مختلف برای افزایش شمار حاضران استفاده می‌کنند.

برخی تحلیلگران معتقدند این نمایشات علاوه بر جنبه تبلیغاتی، با هدف نمایش حمایت اجتماعی و ایجاد فضای بازدارنده در برابر شکل‌گیری اعتراضات سراسری برگزار می‌شوند. از این منظر، افزایش تعداد شرکت‌کنندگان در این برنامه‌ها برای حکومت اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
  متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
• مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
  آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها

پاسخ زندانیان سیاسی چه پیامی دارد؟

امتناع زندانیان سیاسی از پذیرش پیشنهاد کاهش حکم، صرف‌نظر از پیامدهای آن، از سوی بسیاری از ناظران به عنوان نشانه‌ای از استمرار ایستادگی در زندان‌ها تعبیر می‌شود. این موضع نشان می‌دهد که بخشی از زندانیان حاضر نشده‌اند آزادی زودتر یا کاهش مدت محکومیت را در برابر مشارکت در برنامه‌هایی که با آن موافق نیستند، بپذیرند.

فعالان حقوق بشر معتقدند چنین واکنش‌هایی بیانگر آن است که فشارهای قضایی، احکام سنگین و محدودیت‌های طولانی‌مدت، لزوماً به تغییر مواضع همه زندانیان سیاسی منجر نشده و در مواردی، آنان همچنان بر باورها و مواضع پیشین خود پایبند مانده‌اند.

چرا کاهش استقبال از نمایشات شبانه مورد توجه قرار گرفته است؟

به گفته منابع نزدیک به خانواده زندانیان، کاهش حضور شهروندان در نمایشات شبانه باعث شده است که مسئولان برای حفظ ظاهر این برنامه‌ها، به روش‌های مختلف از جمله تشویق یا ارائه امتیاز به برخی افراد روی آورند. هرچند امکان راستی‌آزمایی مستقل همه این گزارش‌ها وجود ندارد، اما هم‌زمانی این ادعاها با کاهش چشمگیر حضور در برخی برنامه‌های شبانه، موجب شده این موضوع بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

ناظران بر این باورند که در صورت صحت این گزارش‌ها، استفاده از وعده کاهش مجازات برای ترغیب زندانیان به حضور در برنامه‌های سیاسی، پرسش‌هایی درباره مرز میان اجرای احکام قضایی و بهره‌گیری از زندانیان در فعالیت‌های تبلیغاتی ایجاد می‌کند.

تحولات اخیر نشان می‌دهد که هم‌زمان با کاهش رونق نمایشات شبانه، تلاش‌هایی برای افزایش شمار شرکت‌کنندگان از طریق ارائه مشوق‌هایی به زندانیان سیاسی گزارش شده است. در مقابل، امتناع شماری از زندانیان دارای احکام طولانی از پذیرش این پیشنهاد، از نگاه ناظران بازتابی از استمرار روحیه مقاومت در درون زندان‌هاست؛ موضوعی که هم‌زمان با ادامه فضای امنیتی پس از اعتراضات سراسری، همچنان مورد توجه فعالان حقوق بشر و افکار عمومی قرار دارد.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک