در یکصد و بیستوهفتمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، همزمان با افزایش اجرای احکام اعدام و تشدید فشار بر زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات، حمایت از این کارزار از زندانها فراتر رفت و در شهرهای مختلف کشور با شعارها و پیامهای اعتراضی شهروندان بازتاب یافت
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵ – کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در یکصد و بیستوهفتمین هفته خود، وارد مرحلهای تازه از حمایتهای اجتماعی شده است. همزمان با ادامه روند افزایشی اعدامها و تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، گروههایی از شهروندان و جوانان معترض در شهرهای مختلف با حمل تراکتها و سر دادن شعارهای ضد اعدام، همبستگی خود را با زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان اعلام کردند. این تحرکات در شرایطی صورت میگیرد که فضای امنیتی و محدودیت بر فعالیتهای اعتراضی همچنان رو به افزایش است.
گسترش حمایتهای مردمی از کارزار «نه به اعدام»
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که از درون زندانها آغاز شد، اکنون به یکی از شناختهشدهترین حرکتهای اعتراضی علیه مجازات اعدام در ایران تبدیل شده است. در هفته یکصد و بیستوهفتم این کارزار، گزارشهای متعددی از حمایت شهروندان در خارج از زندانها منتشر شد؛ حمایتی که نشان میدهد مخالفت با اعدام به تدریج به یکی از مطالبات عمومی جامعه تبدیل شده است.
در حالی که زندانیان سیاسی در دهها زندان کشور با اعتصاب غذا اعتراض خود را نسبت به اجرای احکام اعدام ادامه میدهند، شهروندان نیز با حضور در اماکن عمومی و انتشار تصاویر و پیامهای اعتراضی، تلاش کردهاند صدای مخالفت با اعدام را به سطح جامعه منتقل کنند.
مردم چگونه از کارزار «نه به اعدام» حمایت کردند؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، گروههایی از جوانان و شهروندان معترض در شهرهای مختلف از جمله تهران، قم، شیراز، جهرم، شاهینشهر و اهواز با در دست داشتن تراکتهای اعتراضی، حمایت خود را از زندانیان سیاسی و مخالفت با مجازات اعدام اعلام کردند.
بر روی این تراکتها شعارهایی از جمله:
«اعدام ابزار مقابله با قیام»
«نه به اعدام و نه به کشتار زندانیان»
«زندانی سیاسی آزاد باید گردد»
«از زندان تا خیابان، نه به حکم اعدام»
«نه به اعدام، آری به کرامت انسان»
«علیه اعدامها در کشور شورش کنیم»
دیده میشد.
همچنین شعارهایی همچون «قسم به خون یاران ایستادهایم تا پایان»، «حکومت اعدامی سرنگون سرنگون» و «افزایش اعدامها هراس حاکمیت از گسترش اعتراضات است» نیز در میان پیامهای منتشرشده مشاهده شده است.
چرا مخالفت با اعدام به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است؟
فعالان مدنی معتقدند حمایتهای اخیر نشان میدهد مخالفت با مجازات اعدام دیگر تنها به خانواده زندانیان، فعالان حقوق بشر یا وکلای دادگستری محدود نیست و به تدریج به یکی از مطالبات عمومی جامعه تبدیل شده است.
به باور آنان، افزایش چشمگیر اجرای احکام اعدام در ماههای اخیر، بهویژه در پروندههای مرتبط با زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات، موجب شده است که بخش گستردهتری از جامعه نسبت به پیامدهای این مجازات حساس شود.
بسیاری از شهروندان نیز حق حیات را بنیادیترین حق انسانی دانسته و بر این باورند که مجازات اعدام نباید به ابزاری برای ایجاد فضای ارعاب یا مقابله با مخالفان و منتقدان تبدیل شود.
ارتباط افزایش اعدامها با فضای پس از اعتراضات
گسترش حمایت از کارزار «نه به اعدام» در شرایطی رخ میدهد که همزمان روند صدور و اجرای احکام اعـدام نیز ادامه یافته است. طی ماههای گذشته، نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به افزایش احکام اعـدام و تشدید برخوردهای قضایی با زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات هشدار دادهاند.
در همین حال، شرکتکنندگان در کارزار «سهشنبههای نه به اعـدام» معتقدند ادامه این حرکت اعتراضی میتواند توجه افکار عمومی، رسانهها و نهادهای حقوق بشری را بیش از گذشته به وضعیت زندانیان محکوم به اعـدام جلب کند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- زندان دستگرد اصفهان؛ افشای قتلعام و سرکوب خونین زندانیان در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵
بررسی حقوقی؛ آیا اعتراض به اعـدام و حمایت مدنی از آن جرم محسوب میشود؟
ابهامات حقوقی
حمایت مسالمتآمیز از کارزارهای مدنی، بیان مخالفت با مجازات اعـدام و مشارکت در فعالیتهای اعتراضی غیرخشونتآمیز، از منظر حقوقی با حقوق بنیادین شهروندان ارتباط دارد. هرگونه محدودیت یا برخورد با این فعالیتها باید بر اساس قانون، ضرورت و اصل تناسب ارزیابی شود.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۷ قانون اساسی: تشکیل اجتماعات و راهپیماییهای بدون حمل سلاح، مشروط بر آنکه مخل مبانی اسلام نباشد، آزاد است.
اصل ۲۳ قانون اساسی: تفتیش عقاید ممنوع است.
اصل ۲۴ قانون اساسی: نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزاد هستند مگر در موارد مقرر در قانون.
اصل ۳۲ قانون اساسی: منع بازداشت خودسرانه و لزوم رعایت تشریفات قانونی.
موارد نقض قانون
برخورد قضایی یا امنیتی با فعالیتهای مسالمتآمیز مدنی.
محدود کردن حق آزادی بیان و ابراز عقیده.
اعمال فشار بر شهروندان صرفاً به دلیل حمایت از یک کارزار مدنی.
محدودیت بر حق تجمع و اعتراض مسالمتآمیز.
چرا حمایت از کارزار «نه به اعـدام» به موضوعی حقوق بشری تبدیل شده است؟
کارزار «سهشنبههای نه به اعـدام» بر حق حیات و مخالفت با اجرای مجازات اعـدام تمرکز دارد؛ حقی که در اسناد بینالمللی حقوق بشر جایگاه ویژهای دارد. همچنین حمایت مسالمتآمیز شهروندان از این کارزار با حقوقی همچون آزادی بیان، آزادی تجمع و مشارکت در فعالیتهای مدنی ارتباط مستقیم دارد.
مواد مرتبط با حقوق بشر
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.
ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: آزادی بیان و ابراز عقیده.
ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۲۱ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق تجمع و مشارکت مسالمتآمیز.
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حمایت از حق حیات و ضرورت رعایت دقیق تضمینهای قانونی در پروندههای منتهی به مجازات اعـدام.
یکصد و بیستوهفتمین هفته کارزار «نه به اعـدام» نشان داد که این حرکت اعتراضی دیگر تنها به زندانها محدود نیست و حمایت از آن در میان بخشهایی از جامعه نیز گسترش یافته است. همزمان با افزایش نگرانیها نسبت به اجرای احکام اعـدام، حضور شهروندان در حمایت از این کارزار بیانگر آن است که مخالفت با مجازات اعـدام و دفاع از حق حیات، به یکی از مطالبات مهم بخشی از افکار عمومی تبدیل شده و همچنان در کانون توجه فعالان مدنی و حقوق بشری قرار دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post