همزمان با یکصد و بیست و ششمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، حمایت از این حرکت اعتراضی از زندانها فراتر رفت و در شهرهای مختلف کشور بازتاب یافت؛ در شرایطی که اعدامها افزایش یافته، مردم خواهان توقف سرکوب و مجازات مرگ هستند، اما در تفاهمنامه اخیر میان حاکمیت ایران و آمریکا هیچ اشارهای به وضعیت حقوق بشر و توقف اعدامها نشده است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۲ تیرماه ۱۴۰۵ – در یکصد و بیست و ششمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، همزمان با ادامه روند فزاینده اجرای احکام اعدام و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات، گزارشهای متعددی از حمایت شهروندان و جوانان معترض از این کارزار منتشر شده است. معترضان با سردادن شعارهای ضد اعدام و انتشار پیامهای حمایتی، همبستگی خود را با زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان اعلام کردهاند؛ اقدامی که نشان میدهد مخالفت با مجازات اعدام به یکی از مطالبات گسترده جامعه تبدیل شده است.
چرا کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» همچنان در حال گسترش است؟
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که اکنون به یکی از طولانیترین و فراگیرترین حرکتهای اعتراضی زندانیان تبدیل شده، در یکصد و بیست و ششمین هفته خود با مشارکت زندانیان در دهها زندان کشور ادامه یافت. این کارزار با اعتصاب غذای هفتگی زندانیان تلاش میکند توجه افکار عمومی را به افزایش اعدامها و پیامدهای انسانی این مجازات جلب کند.
فعالان حقوق بشر معتقدند تداوم این حرکت نشاندهنده نگرانی عمیق نسبت به روند رو به رشد صدور و اجرای احکام اعدام در کشور است. در ماههای اخیر گزارشهای متعددی از اجرای احکام اعدام در زندانهای مختلف منتشر شده و نهادهای حقوق بشری نسبت به افزایش این روند هشدار دادهاند. از نگاه منتقدان، استفاده گسترده از مجازات مرگ نه تنها نتوانسته مشکلات اجتماعی را کاهش دهد، بلکه به ابزاری برای تشدید فضای سرکوب و ایجاد هراس در جامعه تبدیل شده است.
مردم چگونه حمایت خود را از «سهشنبههای نه به اعدام» نشان دادهاند؟
همزمان با ادامه این کارزار، حمایت از آن دیگر تنها به زندانیان محدود نمانده و در نقاط مختلف کشور نیز بازتاب یافته است. گزارشها حاکی از آن است که گروهی از جوانان و شهروندان معترض با حضور در فضاهای عمومی و انتشار تصاویر و پیامهای اعتراضی، مخالفت خود را با اعدام اعلام کردهاند.
بر روی تراکتهایی که توسط معترضان حمل میشد، شعارهایی همچون «نه زندان، نه اعدام، نیست جلودارمان»، «قسم به خون یاران ایستادهایم تا پایان»، «این است شعار ملت، ننگ بر این ولایت»، «حکومت اعدامی سرنگون سرنگون» و «افزایش اعدامها هراس حاکمیت از گسترش اعتراضات است» دیده میشد.
فعالان مدنی میگویند گسترش این شعارها نشان میدهد که مخالفت با اعدام از یک مطالبه محدود حقوق بشری فراتر رفته و به بخشی از خواستههای عمومی جامعه تبدیل شده است. بسیاری از شهروندان بر این باورند که حق حیات یکی از بنیادیترین حقوق انسانی است و نباید به عنوان ابزاری برای سرکوب مخالفان و منتقدان مورد استفاده قرار گیرد.
مردم چه مطالبهای از حاکمیت دارند؟
بخش قابل توجهی از شعارها و پیامهای منتشرشده در حمایت از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» بر ضرورت توقف اعدامها، آزادی زندانیان سیاسی و پایان دادن به سرکوب تأکید دارد. معترضان معتقدند افزایش اعدامها در شرایطی صورت میگیرد که جامعه با بحرانهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی روبهرو است و به جای پاسخگویی به مطالبات مردم، فضای امنیتی تشدید شده است.
به باور بسیاری از ناظران، حمایت از این کارزار بازتاب خواست عمومی برای پایان دادن به چرخه خشونت، سرکوب و مجازات مرگ است. از همین رو، «سهشنبههای نه به اعدام» به نمادی از مقاومت مدنی در برابر سیاست اعدام و سرکوب تبدیل شده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
چرا فعالان حقوق بشر از تفاهمنامه اخیر انتقاد میکنند؟
در روزهایی که مخالفت با اعدام و سرکوب در داخل کشور گسترش یافته، تفاهم اولیه اخیر میان حاکمیت ایران و آمریکا نیز با انتقاد فعالان حقوق بشر روبهرو شده است. بر اساس مفاد منتشرشده از این تفاهم، تمرکز اصلی بر مسائل سیاسی، امنیتی، نظامی و اقتصادی بوده و هیچ اشارهای به وضعیت حقوق بشر، آزادی زندانیان سیاسی، توقف اعدامها یا پایان سرکوب معترضان نشده است.
منتقدان میگویند در حالی که بخش قابل توجهی از جامعه خواهان توقف اعدامها و رعایت حقوق بنیادین شهروندان است، نادیده گرفتن این مطالبات در توافقهای سیاسی نشان میدهد که تحقق تغییرات در حوزه حقوق بشر بیش از هر چیز به پیگیری و مطالبهگری خود مردم وابسته است. از این منظر، حمایت روزافزون از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» را میتوان نشانهای از تلاش جامعه برای زنده نگه داشتن مطالبه حق حیات، عدالت و کرامت انسانی دانست؛ مطالبهای که همچنان در برابر موج اعدامها و سرکوب ادامه دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post