بازداشت مجاهد سواری، فعال فرهنگی ۳۷ ساله اهوازی، در حالی صورت گرفته است که گزارشها از تشدید فشارهای امنیتی علیه ساکنان عرب خوزستان پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ حکایت دارد. در هفتههای اخیر، حمله به روستای قلعه چنان، بازداشت بیش از ۱۰ شهروند و دستگیری شماری از جوانان در منطقه کوتعبدالله نیز نگرانیها درباره گسترش سرکوب در این استان را افزایش داده است
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۵ تیرماه ۱۴۰۵ – مجاهد سواری، فعال فرهنگی ۳۷ ساله اهل اهواز، بامداد اول تیرماه ۱۴۰۵ در جریان یورش نیروهای اطلاعات به منزل شخصیاش در کوی مندلی اهواز بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. این بازداشت در شرایطی صورت گرفته که پس از سرکوب اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، گزارشهای متعددی از افزایش بازداشتها، فشارهای امنیتی و برخورد با شهروندان عرب خوزستان منتشر شده است؛ روندی که نگرانی فعالان حقوق بشر نسبت به تداوم بازداشتهای خودسرانه و محدود شدن آزادیهای مدنی را افزایش داده است.
چرا بازداشت مجاهد سواری نگرانیها را افزایش داده است؟
بر اساس گزارش منابع حقوق بشری محلی، مجاهد سواری، فرزند جبار، متأهل و پدر چهار فرزند است. او پیشتر در بیمارستان گلستان اهواز مشغول به کار بود، اما پس از اخراج، برای تأمین معاش خانواده به رانندگی تاکسی سرویس روی آورد.
به گفته منابع محلی، نیروهای اطلاعات در ساعات اولیه بامداد بدون اطلاع قبلی به منزل وی یورش بردند. این عملیات با ایجاد رعب و وحشت در میان اعضای خانواده، بهویژه کودکان، همراه بود. تاکنون نیز هیچ اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت جسمانی یا اتهامهای منتسب به مجاهد سواری منتشر نشده و خانواده او در بیخبری کامل به سر میبرند.
پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ چه فشارهایی بر عربهای خوزستان وارد شده است؟
گزارشهای منتشرشده در ماههای اخیر نشان میدهد که پس از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، فشارهای امنیتی بر شهروندان عرب خوزستان افزایش یافته است. فعالان مدنی، فرهنگی و شهروندان این استان در موارد متعددی با بازداشت، احضار و پروندههای امنیتی مواجه شدهاند.
در همین چارچوب، پیشتر نیروهای امنیتی با یورش به روستای قلعه چنان در خوزستان، بیش از ۱۰ نفر از ساکنان این منطقه را بازداشت کردند. همچنین گزارشهایی از بازداشت شماری از جوانان در منطقه کوتعبدالله منتشر شده است؛ اقداماتی که از نگاه نهادهای حقوق بشری، بخشی از تشدید برخوردهای امنیتی با شهروندان این استان پس از اعتراضات سراسری محسوب میشود.
بازداشت مجاهد سواری با چه ابهاماتی همراه است؟
تا زمان انتشار این گزارش، هیچ نهاد رسمی دلیل بازداشت مجاهد سواری را اعلام نکرده است. همچنین مشخص نیست که وی در اختیار کدام نهاد امنیتی قرار دارد و آیا امکان دسترسی به وکیل یا تماس با خانواده برای او فراهم شده است یا خیر.
حقوقدانان تأکید میکنند که نگهداری افراد در مکان نامعلوم و خودداری از اطلاعرسانی درباره وضعیت آنان، علاوه بر افزایش نگرانی خانوادهها، میتواند زمینهساز نقض حقوق دفاعی و حقوق بنیادین متهمان شود.
بررسی حقوق پرونده بر اساس قوانین داخلی
ابهامات حقوقی پرونده
در پرونده مجاهد سواری، مهمترین ابهامها مربوط به اعلام نشدن علت بازداشت، محل نگهداری، وضعیت سلامت و روند رسیدگی قضایی است. همچنین روشن نیست آیا حقوق قانونی وی از جمله دسترسی به وکیل و اطلاع خانواده از وضعیت او رعایت شده است یا خیر.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۲ قانون اساسی
هیچکس را نمیتوان بازداشت کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون مقرر کرده است و اتهام باید در اسرع وقت به وی ابلاغ شود.
اصل ۳۵ قانون اساسی
همه افراد در دادگاهها حق انتخاب وکیل دارند.
اصل ۳۷ قانون اساسی
اصل بر برائت است و هیچ فردی مجرم شناخته نمیشود مگر جرم او در دادگاه صالح اثبات شود.
قانون آیین دادرسی کیفری
بر ضرورت اطلاعرسانی درباره وضعیت بازداشتشده، رعایت حقوق دفاعی و دسترسی به وکیل تأکید دارد.
موارد نقض قانون
بازداشت بدون اعلام رسمی اتهام
عدم اطلاع خانواده از محل نگهداری بازداشتشده
احتمال محرومیت از دسترسی به وکیل
ایجاد رعب و وحشت در جریان ورود به منزل مسکونی
تداوم بازداشت همراه با بیخبری از وضعیت فرد
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
چرا این پرونده میتواند مصداق نقض حقوق بشر باشد؟
بازداشت افراد بدون اعلام محل نگهداری و محروم کردن آنان از ارتباط با خانواده، از جمله مواردی است که همواره مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است. این وضعیت میتواند زمینه بروز بازداشتهای خودسرانه و نقض تضمینهای دادرسی عادلانه را فراهم کند.
مواد نقضشده
ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
منع بازداشت خودسرانه و حق اطلاع فوری از علت بازداشت.
ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
حق برخورداری از دادرسی عادلانه و دسترسی به وکیل.
ماده ۱۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
حمایت از حریم خصوصی و مصونیت منزل در برابر مداخلات خودسرانه.
ماده ۲۳ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
حمایت از نهاد خانواده و جلوگیری از آسیبهای غیرضروری به اعضای خانواده بازداشتشدگان.
چرا توقف بازداشتهای خودسرانه در خوزستان اهمیت دارد؟
ادامه بازداشت فعالان مدنی و فرهنگی، بهویژه در فضایی که نگرانیها از تشدید برخوردهای امنیتی پس از اعتراضات سراسری افزایش یافته است، میتواند بر حقوق اساسی شهروندان و آزادیهای مدنی تأثیر بگذارد. نهادهای حقوق بشری بارها خواستار پایان بازداشتهای خودسرانه، اطلاعرسانی شفاف درباره وضعیت بازداشتشدگان، رعایت اصول دادرسی عادلانه و تضمین حقوق قانونی تمامی شهروندان شدهاند. در این میان، پرونده مجاهد سواری نیز به یکی از نمونههای تازه نگرانیها درباره روند برخوردهای امنیتی با شهروندان عرب خوزستان تبدیل شده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post