زندانی سیاسی محمدکریم بارکزایی آکسون؛ اعدام در ۲۲ آبانماه ۱۴۰۲ زاهدان ملاء عام
نام و نام خانوادگی: محمدکریم بارکزایی
محل تولد: زاهدان
ساکن: زاهدان
تاریخ تولد: ۱۳۷۴
تاریخ آخرین بازداشت: شهریور ۱۳۹۹
اتهامات: عضویت در گروههای مخالف نظام، افساد فیالارض از طریق بمب گذاری ، تشکیل گروه مخالف نظام، قیام مسلحانه و برهم زدن امنیت کشور
محل زندان: زندان زاهدان
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۲۲ آبانماه ۱۴۰۲
اعدام سه زندانی سیاسی بلوچ در ملاء عام در زاهدان
اجرای حکم اعدام در نقاط مختلف شهر
بامداد روز دوشنبه ۲۲ آبانماه ۱۴۰۲، سه زندانی سیاسی بلوچ در نقاط مختلف شهر زاهدان به صورت ملاء عام اعدام شدند. این سه زندانی محمدکریم بارکزایی آکسون، ادریس بیلرانی و محمد براهویی انجمن بودند که پیشتر از سوی دادگاه انقلاب زاهدان به اعدام محکوم شده بودند.
خبرگزاری فارس اتهام این سه زندانی را مشارکت در بمبگذاری در کلانتری ۱۲ زاهدان در تاریخ ۹ بهمنماه ۱۳۹۷ و همچنین انفجار بمب در مسیر خودروی گشت نیروی انتظامی در چهارم خردادماه ۱۳۹۸ عنوان کرده بود.
اعدام این سه زندانی سیاسی در شرایطی انجام شد که فعالان حقوق بشر نسبت به روند بازداشت، بازجویی و رسیدگی قضایی به پرونده آنان انتقادهای جدی مطرح کردهاند.
بازداشت و ۱۸ ماه بلاتکلیفی
بر اساس گزارشهای منتشرشده، محمدکریم بارکزایی آکسون، ادریس بیلرانی و محمد براهویی انجمن در شهریورماه ۱۳۹۹ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
این سه زندانی سیاسی بلوچ پس از بازداشت، به مدت حدود ۱۸ ماه در زندان مرکزی زاهدان در وضعیت بلاتکلیف نگهداری شدند. منابع حقوق بشری میگویند آنها در این مدت از دسترسی کامل به حقوق قانونی خود محروم بودهاند.
به گفته این منابع، بازداشت طولانیمدت بدون تعیین تکلیف قضایی و نگهداری در شرایط امنیتی، فشار روانی سنگینی بر این زندانیان وارد کرده بود.
فعالان بلوچ میگویند بازداشتهای طولانی و بلاتکلیفی قضایی در استان سیستان و بلوچستان، بهویژه در پروندههای امنیتی، به روندی تکراری تبدیل شده است.
شکنجه و اعترافات اجباری
گزارشها حاکی از آن است که این سه زندانی در دوران بازداشت در بازداشتگاه اطلاعات سپاه تحت شکنجه شدید قرار گرفته بودند.
منابع نزدیک به پرونده اعلام کردهاند که بازجویان امنیتی تلاش کرده بودند با اعمال فشار جسمی و روانی، آنان را وادار به اعترافات اجباری کنند.
فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از شکنجه و اعترافات اجباری در پروندههای امنیتی، طی سالهای اخیر بارها از سوی زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان گزارش شده است.
به گفته این فعالان، اعترافاتی که تحت فشار و شکنجه اخذ میشود، فاقد اعتبار حقوقی و قضایی است، اما در بسیاری از پروندهها بهعنوان مستند اصلی علیه متهمان مورد استفاده قرار میگیرد.
صدور حکم اعدام محمدکریم بارکزایی در دادگاه انقلاب
این سه زندانی سیاسی بلوچ در تاریخ ۵ اسفندماه ۱۴۰۰ در شعبه دوم دادگاه انقلاب زاهدان محاکمه شدند.
دادگاه انقلاب آنان را به اتهام «عضویت در گروههای مخالف نظام» و «افساد فیالارض از طریق بمبگذاری» به اعدام و ۱۵ سال حبس محکوم کرد.
فعالان حقوق بشر میگویند روند رسیدگی در دادگاههای انقلاب، بهویژه در پروندههای سیاسی و امنیتی، اغلب در فضایی غیرشفاف و تحت نفوذ نهادهای امنیتی انجام میشود.
به گفته این فعالان، متهمان در بسیاری از این پروندهها از حق دسترسی آزاد به وکیل مستقل و دادرسی علنی محروم هستند.
اعدام محمدکریم بارکزایی بدون اطلاع خانواده
محمدکریم بارکزایی آکسون ۲۸ ساله، محمد براهویی انجمنی ۲۸ ساله و پدر یک فرزند، و ادریس بیلرانی ۳۱ ساله و متأهل، همگی اهل و ساکن زاهدان بودند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، حکم اعدام این سه زندانی بدون اطلاع قبلی به خانوادههایشان اجرا شد و آنان از آخرین ملاقات با خانواده نیز محروم ماندند.
فعالان حقوق بشر میگویند اجرای حکم اعدام بدون اطلاع خانواده و محروم کردن زندانیان از آخرین ملاقات، نقض آشکار حقوق زندانیان و خانوادههای آنان است.
اعدام این سه زندانی سیاسی بلوچ در ملاء عام، واکنش گسترده فعالان مدنی و حقوق بشری را در پی داشت و بار دیگر نگرانیها درباره روند رسیدگی به پروندههای امنیتی در ایران را افزایش داد.
اعدام در ملاء عام؛ ابزاری برای ایجاد رعب در جامعه
فعالان حقوق بشر میگویند اجرای اعدام در ملاء عام، فراتر از یک مجازات قضایی، کارکردی امنیتی و ارعابآمیز دارد و با هدف ایجاد ترس در میان شهروندان، بهویژه جوانان معترض، انجام میشود. به گفته این فعالان، حکومت با برگزاری اعدامهای علنی تلاش میکند فضای رعب و کنترل اجتماعی را تشدید کرده و از گسترش اعتراضات و نارضایتی عمومی جلوگیری کند. نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که اعدام در ملاء عام، علاوه بر نقض کرامت انسانی، آثار روانی گستردهای بر جامعه، کودکان و خانوادهها بر جای میگذارد و مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام زندانی سیاسی عباس اکبری؛ پس از دادرسی غیرشفاف
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک