زندانی سیاسی عبدالباسط ریگی؛ اعدام در ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۱ در زندان مرکزی زاهدان
نام و نام خانوادگی: عبدالباسط ریگی
محل تولد: سراوان
ساکن: سراوان
تاریخ تولد: ۱۳۶۷
تاریخ آخرین بازداشت: بهار ۱۳۹۷
اتهامات: «قتل قاضی کریمی»، «آتش زدن یک دکل مخابراتی ایرانسل در سراوان»، «مشارکت در قتل شیخ علی دهواری»، «همکاری با گروه‌های مخالف حکومت» و «حمل سلاح کلت کمری»
محل زندان: زندان مرکزی زاهدان
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۰
اعدام عبدالباسط ریگی، زندانی سیاسی در زندان زاهدان
عبدالباسط ریگی، زندانی سیاسی ۳۳ ساله، اهل سراوان و پدر سه فرزند، سحرگاه دوشنبه ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۰ در زندان زاهدان اعدام شد. او از سال ۱۳۹۷ در بازداشت بود و پیش‌تر در ارتباط با چند پرونده به دو حکم قصاص و مجموعاً ۴۰ سال حبس محکوم شده بود.
سحرگاه دوشنبه ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۰، حکم اعدام عبدالباسط ریگی، زندانی سیاسی محبوس در زندان زاهدان، به اجرا درآمد.
عبدالباسط ریگی، فرزند نورمحمد، ۳۳ ساله، اهل سراوان، متأهل و پدر سه فرزند بود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، وی اوایل سال ۱۳۹۷ توسط نیروهای اطلاعات سپاه در سراوان بازداشت و پس از آن به بازداشتگاهی وابسته به این نهاد در زاهدان منتقل شد. او حدود دو ماه در این بازداشتگاه تحت بازجویی قرار داشت.
اتهامات مطرح‌شده علیه عبدالباسط ریگی
در پرونده عبدالباسط ریگی اتهاماتی از جمله «قتل قاضی کریمی»، «آتش زدن یک دکل مخابراتی ایرانسل در سراوان»، «مشارکت در قتل شیخ علی دهواری»، «همکاری با گروه‌های مخالف حکومت» و «حمل سلاح کلت کمری» مطرح شده بود.
بر اساس اطلاعات موجود، عبدالباسط ریگی در اوایل سال ۱۴۰۰ در شعبه اول دادگاه کیفری استان سیستان و بلوچستان مورد محاکمه قرار گرفت.
دادگاه در ارتباط با قتل قاضی کریمی و مشارکت در قتل شیخ علی دهواری برای وی دو حکم قصاص صادر کرد.
همچنین او در ارتباط با اتهام «همکاری با گروه‌های مخالف حکومت» به ۲۵ سال حبس، در ارتباط با آتش زدن دکل مخابراتی به ۱۰ سال حبس و در پرونده مربوط به حمل سلاح کلت کمری به ۵ سال حبس محکوم شده بود.
به این ترتیب، علاوه بر دو حکم قصاص، مجموع احکام حبس صادرشده علیه این زندانی به ۴۰ سال می‌رسید.
تهدید عبدالباسط ریگی به اعدام پیش از اجرای حکم
یکی از نکات قابل توجه در پرونده عبدالبـاسط ریگی، گزارشی درباره تهدید مستقیم وی به اجرای حکم اعدام از سوی یکی از مقامات قضایی است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، در اواخر سال ۱۳۹۹ یکی از مقامات ارشد قضایی به نام «محمدی» هنگام بازدید از بند چهار زندان زاهدان، عبدالباسط ریگی را در حضور دیگر زندانیان تهدید کرده بود که تا پایان سال ۱۴۰۰ اعدام خواهد شد.
بر اساس روایت منتشرشده از این واقعه، این مقام قضایی خطاب به عبدالباسط ریگی گفته بود:
«تو قبل از اتمام سال ۱۴۰۰ اعدام خواهی شد، چون من به خانواده دوستم قاضی کریمی قول دادم تو را به جزای اعمالت برسانم.»
طرح چنین سخنانی از سوی یک مقام قضایی، آن هم پیش از اجرای حکم، پرسش‌هایی جدی درباره بی‌طرفی روند قضایی و نحوه رسیدگی به پرونده عبدالباسط ریگی ایجاد می‌کند.
در نهایت حکم اعدام این زندانی سیاسی در دی‌ماه ۱۴۰۰ در زندان زاهدان اجرا شد.
ابهام و مناقشه درباره پرونده قتل شیخ علی دهواری
یکی از اتهامات مطرح‌شده در پرونده عبدالبـاسط ریگی، مشارکت در قتل شیخ علی دهواری، امام جمعه اهل سنت سراوان بود.
با این حال، درباره عاملان و زمینه قتل شیخ علی دهواری روایت‌های متفاوتی مطرح شده است. در میان بخشی از مردم بلوچستان، نهادهای امنیتی حکومت مسئول این قتل دانسته شده‌اند.
این موضوع بر ابهامات پیرامون یکی از مهم‌ترین اتهاماتی که علیه عبدالباسط ریگی مطرح شده بود، افزوده است.
اعدام عبدالبـاسط ریگی در شرایطی صورت گرفت که اظهارات منتسب به مقام قضایی درباره وعده اجرای حکم، اتهامات متعدد مطرح‌شده علیه وی و ابهامات موجود درباره بخشی از پرونده، پرسش‌هایی جدی درباره روند رسیدگی قضایی و رعایت الزامات یک دادرسی مستقل و بی‌طرفانه ایجاد کرده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۴ می‌دانیم
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پرونده‌ای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک