زندانی سیاسی حیدر قربانی؛ اعدام در ۲۸ آذرماه ۱۴۰۱ در زندان مرکزی سنندج
نام و نام خانوادگی: حیدر قربانی
محل تولد: کامیاران روستای بزه‌وش
ساکن: کامیاران
تاریخ تولد: ۱۰ خرداد ۱۳۵۲
تاریخ آخرین بازداشت: ۲۸ آذر ۱۴۰۰
اتهامات: «محاربه»، «بغی از طریق عضویت در حزب دموکرات کردستان »
محل زندان: زندان مرکزی سنندج
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۲۸ آذرماه ۱۴۰۰
اعدام مخفیانه حیدر قربانی؛ اجرای حکم بدون آخرین ملاقات با خانواده در زندان سنندج
حیدر قربانی، زندانی سیاسی اهل کامیاران، بامداد ۲۸ آذر ۱۴۰۰ در زندان مرکزی سنندج اعدام شد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حکم اعدام او بدون اطلاع قبلی به خانواده و بدون امکان آخرین ملاقات اجرا شد. این پرونده از زمان بازداشت با گفته‌هایی درباره شکنجه، اعترافات اجباری و روند قضایی مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار داشت.
حیدر قربانی، زندانی سیاسی اهل کامیاران، روز ۲۸ آذر ۱۴۰۰ در زندان مرکزی سنندج اعدام شد. دادگستری کل استان کردستان با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که وی با اتهام‌هایی از جمله «بغی»، «مشارکت در قتل عمدی سه نفر» و «عضویت در گروه‌های مخالف نظام» اعدام شده است. با این حال، منابع حقوق بشری گزارش داده‌اند که حکم اعدام وی به‌صورت مخفیانه و بدون فراهم شدن امکان آخرین ملاقات با خانواده اجرا شده است.
اجرای مخفیانه حکم اعدام حیدر قربانی
دادگستری کل استان کردستان در اطلاعیه‌ای از اجرای حکم اعدام حیدر قربانی در زندان مرکزی سنندج خبر داد و اعلام کرد که این زندانی سیاسی به اتهام «بغی»، «مشارکت در قتل عمدی سه نفر» و عضویت در گروه‌های مخالف نظام به اعدام محکوم شده بود.
در مقابل، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع حقوق بشری حاکی از آن است که این حکم بدون اطلاع قبلی به خانواده و بدون آنکه امکان آخرین ملاقات با وی فراهم شود، اجرا شده است.
بر اساس این گزارش‌ها، مقام‌های قضایی ابتدا از خانواده خواسته بودند برای ملاقات با حیدر قربانی به سنندج مراجعه کنند، اما پس از حضور آنان، خانواده به محل دفن وی منتقل شدند و به آنان اعلام شد که حکم اعدام اجرا شده و محل دفن او همان قبری است که به آنان نشان داده شده است.
بازداشت برادر حیدر قربانی پس از اعتراض
گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که حسن قربانی، برادر حیدر قربانی، پس از اعتراض به نحوه اجرای مخفیانه حکم اعدام، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.
این بازداشت در حالی صورت گرفت که خبر اعدام حیدر قربانی واکنش گسترده‌ای در میان شهروندان کامیاران برانگیخت.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، روز یکشنبه و ساعاتی پس از انتشار خبر اعدام، جمعی از شهروندان کامیاران، با وجود هشدارها و تهدیدهای امنیتی، در مقابل منزل خانواده قربانی تجمع کردند و همبستگی خود را با خانواده او نشان دادند.
بازداشت، بازجویی و شکنجه
حیدر قربانی، شهروند اهل کامیاران، مهرماه ۱۳۹۵ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، وی پس از بازداشت چندین ماه در بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج و اداره آگاهی این شهر تحت بازجویی قرار داشت.
منابع حقوق بشری اعلام کرده‌اند که او در این مدت تحت شکنجه‌های جسمی و روانی قرار گرفته و برای انجام اعترافات اجباری تحت فشار بوده است.
روند قضایی و صدور حکم اعدام
پرونده قضایی حیدر قربانی در دو مرجع مختلف مورد رسیدگی قرار گرفت.
در مهرماه ۱۳۹۸، شعبه اول دادگاه کیفری سنندج او را در یک پرونده به مجموع ۹۰ سال حبس و ۲۰۰ ضربه شلاق محکوم کرد.
چند ماه بعد، در بهمن‌ماه ۱۳۹۸، پرونده دیگری علیه وی در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی سنندج به ریاست قاضی سعیدی با اتهام «بغی» از طریق عضویت در حزب دموکرات کردستان ایران مورد رسیدگی قرار گرفت.
در هشتم بهمن همان سال، حکم اعدام به وی در زندان مرکزی سنندج ابلاغ شد.
این حکم در ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ از سوی شعبه ۲۷ دیوان عالی کشور تأیید شد و حدود یک ماه بعد نیز درخواست اعاده دادرسی او رد شد.
ادعاهای مطرح‌شده درباره اعترافات اجباری
به گفته نزدیکان حیدر قربانی، او در دوران بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته و ناچار شده بود مسئولیت قتل چند عضو سپاه پاسداران را در اعترافات خود بپذیرد.
همسر وی نیز در شهریورماه ۱۳۹۹ با انتشار اظهاراتی اعلام کرده بود که حیدر قربانی تحت فشارهای جسمی و روحی قرار داشته و از نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حقوق بشری خواسته بود برای جلوگیری از اجرای حکم اعدام او اقدام کنند.
پرونده حیدر قربانی در سال‌های منتهی به اجرای حکم، بارها مورد توجه نهادهای حقوق بشری قرار گرفت و سازمان‌های مدافع حقوق بشر نسبت به روند رسیدگی، ادعاهای مربوط به شکنجه و اعترافات اجباری و اجرای حکم اعدام ابراز نگرانی کرده بودند.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۴ می‌دانیم
- اعدام زندانی سیاسی آروین خیرخواهان؛ اجرای حکم اعدام معترض ۱۹ ساله در زندان شاهرود
- مستند حقوقی، بررسی پرونده‌ای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک