زندانی سیاسی کامران شیخه، اعدام در ۴ مردادماه ۱۴۰۳ در زندان مرکزی ارومیه
نام و نام خانوادگی: کامران شیخه
محل تولد: مهاباد
ساکن: مهاباد
تاریخ تولد: ۱۳۶۳
تاریخ آخرین بازداشت: ۱۶ آذر ۱۳۸۸
اتهامات: اقدام علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام، افساد فی‌الارض و محاربه
محل زندان: زندان مرکزی ارومیه – رجایی شهر کرج
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۴ مردادماه ۱۴۰۳
کامران شیخه؛ ۱۵سال زندان، شکنجه و سرانجام اعدام در زندان ارومیه
بامداد پنج‌شنبه ۴ مردادماه ۱۴۰۳، حکم اعدام کامران شیخه، زندانی عقیدتی سیاسی اهل سنت، در زندان مرکزی ارومیه اجرا شد. او پس از حدود ۱۵ سال بازداشت، زندان و تحمل فشارهای امنیتی و قضایی اعدام شد.
کامران شیخه، فرزند علی، متولد ۱۳۶۳ در مهاباد، دارای مدرک دیپلم و مجرد بود. او در سال ۱۳۸۸ همراه با شش شهروند اهل سنت دیگر بازداشت شد. اسامی دیگر متهمان این پرونده عبارت بود از: داوود عبداللهی، فرهاد سلیمی، انور خضری، خسرو بشارت، قاسم آبسته و ایوب کریمی.
این پرونده در سال‌های بعد به یکی از شناخته‌شده‌ترین پرونده‌های زندانیان اهل سنت در ایران تبدیل شد؛ پرونده‌ای که فعالان حقوق بشر بارها نسبت به روند دادرسی و نحوه برخورد با متهمان آن هشدار داده بودند.
صدور حکم اعدام کامران شیخه در دادگاه انقلاب
این هفت زندانی در اسفندماه ۱۳۹۴ توسط شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی مقیسه به اعدام محکوم شدند.
اتهام‌های مطرح‌شده علیه آنان شامل:
- اقدام علیه امنیت ملی
- تبلیغ علیه نظام
- عضویت در گروه‌های سلفی
- افساد فی‌الارض
- و محاربه
عنوان شده بود.
با این حال، زندانیان بارها این اتهام‌ها را رد کرده و گفته بودند که تنها به دلیل اعتقادات مذهبی، شرکت در جلسات دینی و پخش مطالب مذهبی بازداشت شده‌اند.
آنان همچنین اعلام کرده بودند که در دوران بازجویی تحت شکنجه‌های جسمی و روحی قرار گرفته‌اند تا به اتهاماتی که مرتکب نشده‌اند اعتراف کنند. فعالان حقوق بشر می‌گویند اعترافات اخذشده تحت شکنجه، یکی از اصلی‌ترین مبانی صدور احکام سنگین در این پرونده بوده است.
انتقال میان زندان‌ها و سال‌ها بلاتکلیفی
کامران شیخه و دیگر هم‌پرونده‌ای‌هایش در شهریورماه ۱۳۹۶ از زندان رجایی‌شهر کرج به زندان مرکزی ارومیه منتقل شدند تا دادگاه آنان برگزار شود.
پس از آن، سه تن از زندانیان این پرونده شامل:
- کامران شیخه
- خسرو بشارت
- و انور خضری
در ۲۸ مردادماه دوباره به زندان رجایی‌شهر بازگردانده شدند.
خانواده‌های این زندانیان بارها نسبت به وضعیت نامشخص پرونده، فشارهای امنیتی و شرایط دشوار زندان اعتراض کرده بودند. به گفته نزدیکان آنان، سال‌های طولانی بلاتکلیفی، فشار روانی سنگینی بر زندانیان و خانواده‌هایشان وارد کرده بود.
ابلاغ حکم کامران شیخه اعدام پس از ۹سال
پس از سال‌ها بازداشت و دادرسی، در ۱۷ تیرماه ۱۳۹۷ حکم اعدام کامران شیخه از سوی دادگاه تجدیدنظر ارومیه به او ابلاغ شد. این حکم در حالی صادر شد که پیش‌تر دیوان عالی کشور حکم اولیه صادرشده را نقض کرده بود.
با این حال، روند قضایی پرونده بار دیگر به سمت صدور حکم اعدام پیش رفت.
در سال ۱۳۹۸ نیز درخواست اعاده دادرسی کامران شیخه و دیگر متهمان پرونده توسط شعبه ۳۸ دیوان عالی کشور رد شد. فعالان حقوق بشر می‌گویند رد مکرر درخواست‌های اعاده دادرسی و بی‌توجهی به گزارش‌های مربوط به شکنجه و نقض حقوق متهمان، نشان‌دهنده نبود دادرسی عادلانه در این پرونده بوده است.
فشار بر وکیل کامران شیخه و تهدید به خلع وکالت
کامران شیخه علاوه بر این پرونده، با پرونده‌ای دیگر نیز در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی روبه‌رو بود. بر اساس گزارش‌ها، او در این پرونده با اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» و «محاربه» مواجه شده بود.
منابع مطلع گفته‌اند که قاضی صلواتی او را تهدید کرده بود که در صورت ادامه همکاری با وکیل انتخابی‌اش، روند دادگاه متوقف خواهد شد.
به گفته این منابع، قاضی به او گفته بود:
«تا وکیلت را خلع نکنی و وکیل تسخیری نگیری دادگاهی در کار نیست و باید بلاتکلیف بمانی.»
فعالان حقوق بشر می‌گویند فشار بر متهمان برای کنار گذاشتن وکلای مستقل و پذیرش وکلای مورد تأیید دستگاه امنیتی، در بسیاری از پرونده‌های سیاسی و عقیدتی به رویه‌ای رایج تبدیل شده است.
پرونده زندانیان اهل سنت و نگرانی‌های حقوق بشری
پرونده کامران شیخه و دیگر زندانیان اهل سنت طی سال‌های گذشته بارها مورد توجه نهادهای حقوق بشری قرار گرفته بود. فعالان حقوق بشر معتقدند بسیاری از متهمان پرونده‌های عقیدتی و مذهبی، بدون دسترسی کافی به وکیل مستقل و در شرایط امنیتی محاکمه می‌شوند.
به گفته آنان، استفاده از شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری، نگهداری طولانی‌مدت در انفرادی و محدودیت شدید ارتباط با خانواده از جمله مواردی است که در این پرونده‌ها بارها گزارش شده است. اعدام کامران شیخه پس از ۱۵ سال زندان و بازداشت، بار دیگر نگرانی‌ها درباره وضعیت زندانیان عقیدتی و روند رسیدگی به پرونده‌های سیاسی و مذهبی را افزایش داده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعـدام محراب عبدالله‌زاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشت‌شده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات
- اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پرونده‌ای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه ده‌ها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانی‌ها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در شیراز
- عبدالجلیل شه‌بخش اعدام شد؛ ابهام کامل در روند بازداشت، دادگاه و دادرسی این زندانی سیاسی
- اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریم‌پور پس از پرونده‌های مبتنی بر اعترافات اجباری
- اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانواده‌ها
- محمد عباسی در زندان قزلحصار اعدام شد؛ شکنجه و گروگان‌گیری دخترش برای اعتراف اجباری
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک