زندانی سیاسی علی همتی سیستانی، اعدام در ۸ مهرماه ۱۴۰۵ در زندان وکیلآباد مشهد
نام و نام خانوادگی: علی همتی سیستانی
محل تولد:
ساکن: مشهد
تاریخ تولد: ۱۳۷۷
تحصیلات :
تاریخ آخرین بازداشت: دی ماه ۱۴۰۴
اتهامات: محاربه و شرکت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
محل زندان: زندان وکیلآباد مشهد
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۸ مهرماه ۱۴۰۵
علی همتی؛ از اعتراضات دی‌ماه مشهد تا اجرای حکم اعدام در زندان وکیل آباد مشهد
علی همتی سیستانی، زندانی سیاسی اهل مشهد و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، پس از محکومیت به اعدام در شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد و تأیید حکم در دیوان عالی کشور، بامداد ۸ مهرماه اعدام شد؛ در پرونده او ابهام‌هایی درباره نحوه بازداشت، روند رسیدگی، ادله مورد استناد و روایت رسمی دستگاه قضایی وجود دارد.
علی همتی سیستانی، زندانی سیاسی اهل مشهد، در ارتباط با اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در محدوده خیابان طبرسی بازداشت و سپس در شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شد. حکم اعدام او در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تأیید و بامداد چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵، هم‌زمان با مجید نیک‌اندیش، اجرا شد.
علی همتی؛ بازداشت در جریان اعتراضات مشهد
علی همتی سیستانی، فرزند حسن، ۳۳ ساله، متأهل و پدر دو فرزند بود و در مشهد زندگی می‌کرد. بر اساس اطلاعات موجود، او در جریان اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در محدوده خیابان طبرسی مشهد بازداشت شد.
درباره تاریخ دقیق بازداشت علی همتی اختلاف‌هایی وجود دارد. برخی گزارش‌ها روز ۱۸ دی‌ماه را زمان بازداشت او اعلام کرده‌اند، در حالی که اطلاعیه دستگاه قضایی بدون مشخص کردن تاریخ دقیق بازداشت، از شناسایی و دستگیری شماری از معترضان در جریان اعتراضات و پس از بررسی تصاویر دوربین‌های شهری خبر داده است.
علی همتی پس از بازداشت در زندان مرکزی مشهد، معروف به زندان وکیلآباد، نگهداری شد. اطلاعات دقیقی درباره محل بازداشت اولیه، مدت بازجویی یا وضعیت او در دوران بازداشت اولیه منتشر نشده است.
روایت دستگاه قضایی از اتهامات علی همتی
قوه قضاییه، علی همتی و مجید نیک‌اندیش را از افراد فعال در اعتراضات منطقه طبرسی معرفی کرد. در روایت رسمی، اقداماتی از جمله حضور در اعتراضات، حمله به یک فروشگاه زنجیره‌ای، مشارکت در آتش‌زدن آن و حمله با چاقو به نیروهای بسیج به علی همتی نسبت داده شده است.
همچنین در روایت دستگاه قضایی عنوان شده که علی همتی پس از حمله با چاقو، سلاح سرد را به مجید نیک‌اندیش داده و در ادامه اقداماتی برای مسدود کردن مسیر خیابان انجام شده است.
با این حال، بخش‌هایی از جزئیات این روایت همچنان در منابع عمومی قابل بررسی مستقل نیست. گزارش کاملی از مستندات پرونده، فیلم کامل دوربین‌های شهری، گزارش کارشناسی آتش‌سوزی، نظریه پزشکی قانونی و صورت‌جلسه‌های کامل بازجویی منتشر نشده است.
تناقض در روایت مربوط به کشته‌شدن نیروهای حکومتی
یکی از موضوعات مهم درباره پرونده علی همتی، نحوه ارتباط اقدامات منتسب به او و مجید نیک‌اندیش با کشته‌شدن چهار نیروی حکومتی است.
دستگاه قضایی در روایت خود اعتراضات منطقه طبرسی را با کشته‌شدن چهار نفر مرتبط کرده است. با این حال، در بخش‌هایی از روایت منتشرشده درباره علی همتی و مجید نیک‌اندیش، از وارد شدن ضربات چاقو به دو نیروی بسیج سخن گفته شده است.
در فیلمی که بعدتر از صداوسیما پخش شد نیز علی همـتی گفته بود دو فرد مجروح هنگام رسیدن آمبولانس زنده بودند. در نتیجه، در اطلاعات علنی‌شده، مدارک مستقلی که رابطه مستقیم میان اقدامات منتسب به علی همتی و مجید نیک‌اندیش و مرگ چهار نیروی حکومتی را روشن کند، منتشر نشده است.
صدور و تأیید حکم اعدام
پرونده علی همـتی در شعبه اول دادگاه انقلاب مشهد به ریاست غلامرضا اکبری‌مقدم رسیدگی شد. این شعبه در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، علی همـتی و مجید نیک‌اندیش را به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم کرد.
حکم صادرشده سپس در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تأیید شد. اطلاعات عمومی درباره تعداد جلسات دادگاه، جزئیات دفاعیات، هویت وکلای پرونده و محتوای کامل رأی دیوان عالی محدود است.
همچنین مشخص نیست وکیل علی همـتی در تمام مراحل پرونده تا چه اندازه امکان دسترسی به اسناد و ادله مورد استناد دادگاه را داشته است.
زندگی خانوادگی و اجرای حکم در زندان وکیلآباد مشهد
علی همـتی متأهل و پدر دو فرزند بود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پدر او زمانی که علی شش سال داشت فوت کرده بود و او بخشی از دوران کودکی خود را در مراکز بهزیستی گذرانده بود. همسر و دو فرزند او پس از اجرای حکم با شرایط دشواری روبه‌رو شده‌اند.
بامداد چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵، حکم اعدام علی همـتی و مجید نیک‌اندیش اجرا شد. قوه قضاییه محل اجرای حکم را به‌طور رسمی اعلام نکرد، اما منابع حقوق بشری زندان وکیل آباد مشهد را محل اجرای حکم اعلام کرده‌اند.
در گزارش کانون حقوق بشر ایرن در باره اعدام علی همتی و مجید نیک‌اندیش، جزئیات بیشتری درباره پرونده، روایت رسمی دستگاه قضایی و اجرای حکم این دو زندانی منتشر شده است.
با اجرای حکم، پرونده علی همـتی پس از کمتر از یک سال از زمان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ به پایان رسید؛ با این حال، پرسش‌های مطرح‌شده درباره نحوه بازداشت، مستندات پرونده و تناقض‌های موجود در روایت رسمی همچنان بدون پاسخ روشن باقی مانده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک