با گذشت نزدیک به دو هفته از پایان اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار، دستگاههای مختلکننده امواج که در جریان اعتراض زندانیان برای محدود کردن ارتباط آنان با خارج از زندان نصب شده بود، همچنان فعال است. گزارشهای رسیده از بروز سردردهای مزمن، ناراحتیهای عصبی و مشکلات جسمانی در میان شماری از زندانیان حکایت دارد؛ با این حال مسئولان زندان تاکنون به اعتراض آنان پاسخی ندادهاند.
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵ – گزارشهای رسیده از واحد ۲ زندان قزلحصار حاکی از ادامه فعالیت دستگاههای مختلکننده امواج موسوم به «جمر» در این واحد است؛ تجهیزاتی که همزمان با آغاز اعتصاب غذای گسترده زندانیان در اعتراض به از سرگیری اعدامها و با هدف قطع یا محدود کردن ارتباط آنان با خارج از زندان نصب شد. با وجود پایان اعتصاب در روز سهشنبه ۶ مردادماه ۱۴۰۵، این دستگاهها همچنان فعال هستند و زندانیان از بروز سردردهای مزمن، ناراحتیهای عصبی و مشکلات جسمانی شکایت دارند.
ادامه فعالیت جمرها در واحد ۲ زندان قزلحصار
بر اساس اطلاعات رسیده از زندان قزلحصار، دستگاههای مختلکننده امواج در جریان اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ در محوطه این زندان نصب شدند.
این اقدام در شرایطی صورت گرفت که خبرهای مربوط به اعتصاب غذای گسترده زندانیان و اعتراض آنان به انتقال محکومان به اعدام به سلولهای انفرادی در حال انتشار به خارج از زندان بود.
بر اساس گزارش دریافتی، هدف از نصب این تجهیزات، ایجاد اختلال در ارتباط زندانیان با خارج از زندان عنوان شده است. با این حال، با وجود پایان یافتن اعتصاب غذا، دستگاهها خاموش یا جمعآوری نشدهاند و فعالیت آنها همچنان ادامه دارد.
زندانیان نسبت به ادامه این وضعیت اعتراض کردهاند، اما مسئولان زندان قزلحصار تاکنون پاسخی به اعتراضهای آنان ندادهاند و تغییری نیز در وضعیت این تجهیزات ایجاد نشده است.
گزارش سردردهای مزمن و ناراحتیهای عصبی در میان زندانیان
موضوع نگرانکننده دیگر، گزارش زندانیان درباره مشکلات جسمانی است که آنان ادامه فعالیت این تجهیزات را عامل آن میدانند.
بر اساس اطلاعات رسیده، شماری از زندانیان واحد ۲ از سردردهای مداوم و مزمن، ناراحتیهای عصبی و مشکلات جسمانی مختلف شکایت دارند. زندانیان این علائم را به امواج تجهیزات نصبشده در محوطه زندان مرتبط میدانند.
با این حال، بر اساس اطلاعات موجود، تاکنون گزارشی از انجام بررسی پزشکی یا فنی مستقل برای تعیین میزان مواجهه زندانیان با امواج و بررسی ارتباط احتمالی میان این تجهیزات و مشکلات جسمانی گزارششده منتشر نشده است.
از این رو، نسبت دادن قطعی این عوارض به جمرها نیازمند بررسی تخصصی است؛ اما گزارش گسترده مشکلات جسمانی در میان زندانیان، در کنار ادامه فعالیت دستگاهها، ضرورت بررسی فوری شرایط محیطی واحد ۲ را مطرح میکند.
نصب جمرها همزمان با اعتصاب گسترده زندانیان
اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار از روز دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ و پس از انتقال شش زندانی محکوم به اعدام به سلولهای انفرادی آغاز شد.
زندانیان در اعتراض به از سرگیری اجرای احکام اعدام، از دریافت جیره غذایی خودداری کرده و دست به تحصن زدند. شماری از زندانیان نیز در اقدامی اعتراضی لبهای خود را دوختند.
محور اصلی اعتراض، توقف اجرای احکام اعدام و فراهم شدن فرصت برای بازنگری در پرونده محکومان به مرگ، بهویژه پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر، اعلام شده بود.
در همین دوره، دستگاههای جمر در محوطه زندان فعال شدند؛ اقدامی که بر اساس گزارشهای دریافتی، با هدف محدود کردن ارتباط زندانیان با خارج از زندان و جلوگیری از انتشار اخبار مربوط به اعتراض صورت گرفت.
پایان اعتصاب پس از بیش از دو هفته
اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ بیش از دو هفته ادامه داشت. سرانجام روز سهشنبه ۶ مردادماه، نمایندگان زندانیان با مسئولان زندان و مقامهای قضایی دیدار کردند.
در جریان این دیدار، به زندانیان وعده داده شد اجرای احکام اعدام در پروندههای مرتبط با جرائم مواد مخدر تا زمان بررسی درخواستهای بازنگری متوقف شود.
پس از این وعده، زندانیان تصمیم گرفتند به اعتصاب غذای خود پایان دهند.
پایان اعتصاب در حالی صورت گرفت که خواسته اصلی زندانیان، جلوگیری از انتقال محکومان به اعدام و توقف اجرای احکام مرگ بود. آنان با ادامه اعتصاب برای بیش از دو هفته تلاش کردند توجه افکار عمومی را به وضعیت محکومان به اعدام در زندان قزلحصار جلب کنند.
اعتصاب پایان یافت، اما جمرها باقی ماندند
با پایان اعتصاب انتظار میرفت اقداماتی که همزمان با اعتراض زندانیان برای محدود کردن ارتباطات آنان انجام شده بود نیز متوقف شود. با این حال، گزارش تازه از واحد ۲ نشان میدهد دستگاههای جمر همچنان فعال هستند.
این وضعیت اکنون به یکی از موضوعات اعتراضی زندانیان تبدیل شده است. آنان علاوه بر اختلال در ارتباطات، نسبت به تأثیر احتمالی فعالیت مداوم این تجهیزات بر سلامت خود ابراز نگرانی کردهاند.
ادامه کار دستگاهها بدون ارائه توضیح درباره ضرورت استفاده از آنها و بدون بررسی مستقل نگرانیهای پزشکی زندانیان، بر ابهامات موجود افزوده است.
ضرورت بررسی وضعیت سلامت زندانیان واحد ۲
مسئولان زندان قزلحصار مسئول حفظ سلامت و امنیت افرادی هستند که در این زندان نگهداری میشوند. از این رو، گزارش سردردهای مزمن، ناراحتیهای عصبی و سایر مشکلات جسمانی نیازمند بررسی پزشکی است.
همچنین لازم است میزان و نوع امواج منتشرشده از تجهیزات موجود در زندان توسط کارشناسان مستقل اندازهگیری شود تا مشخص شود زندانیان در معرض چه میزان از امواج قرار دارند و آیا استانداردهای ایمنی در استفاده از این تجهیزات رعایت شده است.
ادامه فعالیت جمرها پس از پایان اعتصاب، در کنار بیپاسخ ماندن اعتراض زندانیان، نگرانیها درباره شرایط واحد ۲ زندان قزلحصار را افزایش داده است. در چنین شرایطی، انجام معاینات پزشکی برای زندانیانی که از عوارض جسمانی شکایت دارند و بررسی مستقل تجهیزات نصبشده، از اقدامات ضروری برای روشن شدن وضعیت موجود به شمار میرود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهمترین پروندههای اعتراضات ۱۴۰۴ میدانیم
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پروندهای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
بررسی حقوقی وضعیت زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته به دلیل نحوه برخورد با زندانیان، اعمال محدودیت بر ارتباط آنان با خارج از زندان و بیتوجهی به حق سلامت افراد محروم از آزادی، همواره با انتقاد حقوقدانان و نهادهای حقوق بشری روبهرو بوده است. وضعیت گزارششده در واحد ۲ زندان قزلحصار نیز پرسشهایی درباره رعایت حق سلامت، دسترسی زندانیان به ارتباطات قانونی و مسئولیت مقامات زندان در تأمین شرایط ایمن نگهداری مطرح میکند.
مواد قانونی مرتبط
بررسی این وضعیت از منظر قوانین داخلی، چند اصل و مقرره مهم را یادآور میشود:
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان، مال، حقوق و حیثیت اشخاص را از تعرض مصون میداند.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و حیثیت اشخاص بازداشتشده و زندانی را ممنوع اعلام میکند.
- آییننامه سازمان زندانها؛ مسئولان زندان را موظف به حفظ سلامت جسمی و روانی زندانیان و فراهم کردن خدمات بهداشتی و درمانی مورد نیاز میکند.
- مقررات مربوط به حقوق زندانیان نیز بر امکان ارتباط قانونی زندانی با خانواده و رعایت ضوابط مربوط به تماس و ارتباطات تأکید دارد.
موارد نقض قانون
با توجه به اطلاعات منتشرشده، مهمترین نگرانیهای حقوقی عبارتاند از:
- ادامه فعالیت دستگاههای جمر پس از پایان اعتصاب زندانیان؛
- محدود شدن ارتباط زندانیان با خارج از زندان؛
- گزارش سردردهای مزمن، ناراحتیهای عصبی و مشکلات جسمانی در میان زندانیان؛
- نبود بررسی پزشکی و فنی مستقل درباره شرایط ایجادشده؛
- بیپاسخ ماندن اعتراض زندانیان نسبت به ادامه فعالیت تجهیزات؛
- ابهام درباره ضرورت و مبنای ادامه استفاده از جمرها پس از پایان اعتصاب.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد احتمالی نقض استانداردهای بینالمللی
از منظر حقوق بشر، حفظ سلامت جسمی و روانی زندانیان، امکان ارتباط آنان با خانواده و برخورداری از شرایط ایمن نگهداری، از اصول بنیادین حقوق بینالملل به شمار میرود. گزارشهای منتشرشده درباره ادامه فعالیت دستگاههای مختلکننده امواج در واحد ۲ زندان قزلحصار و بروز مشکلات جسمانی در میان شماری از زندانیان، نگرانیهایی درباره رعایت این حقوق ایجاد کرده است.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حمایت از حریم خصوصی و زندگی خانوادگی.
- ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق دریافت و انتقال اطلاعات و آزادی بیان.
- ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با همه افراد محروم از آزادی.
- ماده ۱۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حمایت در برابر مداخلات خودسرانه در حریم خصوصی و زندگی خانوادگی.
- قواعد نلسون ماندلا؛ تأکید بر حفظ سلامت جسمی و روانی زندانیان، ارائه مراقبتهای پزشکی مناسب و امکان ارتباط منظم آنان با خانواده.
موارد احتمالی نقض حقوق بشر
با توجه به اطلاعات منتشرشده، مهمترین نگرانیهای حقوق بشری عبارتاند از:
- ادامه فعالیت جمرها با وجود گزارش مشکلات جسمانی در میان زندانیان؛
- نبود بررسی مستقل پزشکی و فنی درباره سلامت محیط زندان؛
- محدود کردن ارتباط زندانیان با خانواده و خارج از زندان؛
- احتمال محدود شدن حق دریافت و انتقال اطلاعات؛
- بیپاسخ ماندن اعتراض زندانیان نسبت به شرایط ایجادشده؛
- نگرانی درباره رعایت حق سلامت، کرامت انسانی و شرایط ایمن نگهداری در زندان قزلحصار.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post