موج جدید اعدام ها در ایران به منظور مقابله با اعتراضات سراسری و مطالبات فزاینده مردم برای آزادی و عدالت است. حکومت با تشدید سرکوب تلاش دارد از گسترش اعتراضات جلوگیری کند
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، شش زندانی در زندانهای جیرفت، زابل، ایرانشهر و زاهدان اعدام شدند. این اعدامها در روز یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، اجرا شده است.
اعدام دو زندانی در زندان زابل
بامداد یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، دو زندانی در زندان زابل اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
ـ هاشم رخشانی، ۳۴ ساله، فرزند عزت، متاهل و دارای ۲ فرزند، اهل زهک. وی ۳ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ امانالله نظرخانی، فرزند کریم، اهل و ساکن روستای نادر شهرستان زهک. وی در اوایل سال ۱۴۰۲ به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام محمد موسیزهی در زندان ایرانشهر
سحرگاه یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، محمد موسیزهی در زندان ایرانشهر اعدام شد. وی ۳۴ ساله، فرزند سیدامیر، متاهل و پدر ۲ فرزند خردسال، ساکن ایرانشهر. وی در آبانماه ۱۴۰۲، به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام اصغر پیشآهنگ در زندان مرکزی زاهدان
صبحگاه یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، اصغر پیشآهنگ در زندان مرکزی زاهدان اعدام شد. وی ۳۳ساله، فرزند دادک، متاهل و پدر ۳ فرزند اهل روستای درانگو از توابع شهرستان زرآباد بود. وی در سال ۱۴۰۱ به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شد. وی هیچگاه اتهامات وارده را قبول نکرده بود.
اعدام ۲ زندانی در زندان جیرفت
بامداد یکشنبه ۲۲ شهریورماه ۱۴۰۵، دو زندانی در زندان جیرفت اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
ـ یوسف آبیل، ۲۷ ساله، فرزند امانالله، متاهل و دارای ۲فرزند خردسال، اهل و ساکن زابل
ـ فرزاد احمدپور، ۳۵ ساله، اهل سقز. وی ۲سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
اعـدام؛ مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات
اعـدام، بهعنوان شدیدترین مجازات کیفری، با حق حیات بهعنوان بنیادیترین حق انسانی در تعارض است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای هر انسان به رسمیت میشناسد؛ در حالی که اجرای اعـدام این حق را بهصورت کامل و برگشتناپذیر سلب میکند. در صورت وقوع خطای قضایی، امکان جبران چنین حکمی وجود ندارد و نمونههای متعددی از محکومیتهای نادرست در جهان ثبت شده است.
اعـدام و تعهدات بینالمللی
مجازات اعـدام علاوه بر حق حیات، از منظر شرایط نگهداری محکومان و آثار روانی انتظار اجرای حکم میتواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران به آن پیوسته، حق حیات را به رسمیت میشناسد و اعمال اعـدام را، حتی در کشورهای دارای این مجازات، به محدودترین شرایط و رعایت کامل تضمینهای دادرسی عادلانه مشروط میکند.
دسترسی به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان تجدیدنظر از مهمترین این تضمینها هستند. در پروندههای سیاسی و امنیتی، نگرانی درباره نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی، اعترافات اجباری و فقدان نظارت مستقل، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نقض حقوق بشر و حق حیات
صدور و اجرای حکم اعـدام، به دلیل ماهیت برگشتناپذیر آن، یکی از جدیترین اشکال سلب حق حیات محسوب میشود. هنگامی که پرونده با ابهام قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری یا فشارهای امنیتی همراه باشد، نگرانی درباره نقض دادرسی عادلانه افزایش مییابد. از همین رو، بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات هستند.
مهمترین مواد و اسناد مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز.
- ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.
- ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی حیات و محدودیتهای اعمال مجازات اعـدام.
- ماده ۱۴ میثاق: حق محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و دفاع مؤثر.
- قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل: درخواست از دولتها برای تعلیق اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو این مجازات.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک