جاوید رحمان، گزارشگر پیشین ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، با حمایت از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، بر ضرورت مقابله با اعدامهای سیاسی و پایاندادن به مصونیت آمران و عاملان نقض گسترده حقوق بشر تأکید کرد
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۹ شهریورماه ۱۴۰۵ – جاوید رحمان، گزارشگر پیشین ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در پیامی تصویری حمایت خود را از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» اعلام کرد و با زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و خانوادههای آنان ابراز همبستگی کرد.
او در آغاز سخنان خود یاد قربانیان کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ را گرامی داشت و به شجاعت، پایداری و ایستادگی آنان ادای احترام کرد. جاوید رحمان همچنین همدردی خود را با خانوادههایی اعلام کرد که عزیزانشان را در جریان این کشتار از دست دادهاند یا همچنان برای روشنشدن حقیقت و اجرای عدالت تلاش میکنند.
پیام همبستگی با زندانیان محکوم به اعدام
گزارشگر پیشین ویژه سازمان ملل در ادامه، پیام همبستگی خود را خطاب به زندانیان سیاسی در معرض اجرای حکم اعدام و خانوادههای آنان بیان کرد. او به مقاومت زندانیانی اشاره کرد که با وجود فشارها، تهدیدها و خطرهای امنیتی، مخالفت خود را با مجازات اعدام ادامه دادهاند.
جاوید رحمان تأکید کرد پیامهایی که از داخل زندانها منتشر میشود، نشاندهنده ادامه ایستادگی زندانیان در برابر اعدام و سرکوب است. به گفته او، این پیامها با وجود خطرهایی که متوجه زندانیان است، همچنان به بیرون از زندان راه پیدا میکند و صدای مخالفت با اعدام را زنده نگه میدارد.
اعتصاب غذا در دستکم ۶۱ زندان
جاوید رحمان در بخش دیگری از سخنانش به گسترش کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» پرداخت. او گفت در زمان ضبط این پیام، زندانیان برای ۱۳۶ هفته متوالی، سهشنبه هر هفته در اعتراض به مجازات اعدام دست به اعتصاب غذا زدهاند.
بر اساس سخنان او، این حرکت اعتراضی در دستکم ۶۱ زندان کشور جریان داشته است. کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» با هدف مخالفت با صدور و اجرای احکام اعدام شکل گرفته و بهتدریج به یکی از گستردهترین حرکتهای هماهنگ زندانیان در زندانهای مختلف تبدیل شده است.
اعضای این کارزار از طریق اعتصاب غذا، انتشار بیانیه و رساندن پیامهای خود به جامعه، خواستار توقف اعدامها شدهاند. آنان همچنین از مردم، نهادهای حقوق بشری و جامعه بینالمللی خواستهاند در برابر افزایش اجرای احکام مرگ سکوت نکنند.
اشاره به گزارش پایانی مأموریت سازمان ملل
جاوید رحمان در ادامه به گزارش پایانی خود در مقام گزارشگر ویژه سازمان ملل اشاره کرد. او گفت در این گزارش، مواردی از هدف قراردادن سازمانیافته مخالفان، اعدامهای خودسرانه و فراقضایی، شکنجه و ناپدیدسازی اجباری ثبت شده است.
او همچنین در ارزیابی حقوقی خود، بخشی از جنایتهای صورتگرفته در فاصله سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷ را در چارچوب جنایتهای بینالمللی، از جمله جنایت علیه بشریت و نسلکشی، بررسی کرده است.
به گفته جاوید رحمان، کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ یکی از سنگینترین و گستردهترین موارد نقض حقوق بشر در تاریخ معاصر ایران به شمار میرود. او تأکید کرد مقامهای ارشد حاکمیت در برنامهریزی و اجرای این کشتار نقش داشتهاند، اما تاکنون سازوکار مؤثری برای پاسخگوکردن مسئولان آن ایجاد نشده است.
مصونیت عاملان و خطر تکرار اعدامهای سیاسی
گزارشگر پیشین سازمان ملل هشدار داد که ادامه مصونیت آمران و عاملان کشتار سال ۱۳۶۷، زمینه را برای تکرار جنایتهای مشابه فراهم میکند. به گفته او، نبود پاسخگویی درباره آن کشتار تنها یک موضوع مربوط به گذشته نیست، بلکه بر وضعیت امروز زندانیان سیاسی نیز تأثیر مستقیم دارد.
جاوید رحمان افزود باقیماندن مبانی فتوای صادرشده از سوی روحالله خمینی، خطر ازسرگیری اعدامهای گسترده سیاسی را حفظ کرده است. او گفت همان تفکری که هزاران زندانی سیاسی را در سال ۱۳۶۷ به دلیل پافشاری بر باورها و مواضعشان به مرگ محکوم کرد، همچنان در برخورد با مخالفان دیده میشود.
او تأکید کرد افراد نباید به دلیل عقاید سیاسی، وابستگی تشکیلاتی یا مخالفت با سرکوب و خشونت حاکمیت، به اعدام محکوم شوند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
افزایش سرکوب پس از اعتراضات سراسری
جاوید رحمان در بخش پایانی سخنانش به موج تازه سرکوب پس از اعتراضات سراسری ژانویه ۲۰۲۶ اشاره کرد. او گفت مقامهای حاکمیت پس از این اعتراضات، استفاده از احکام اعدام و مجازاتهای سنگین علیه مخالفان سیاسی را افزایش دادهاند.
او به صدور و اجرای احکام دارای انگیزه سیاسی علیه هواداران سازمان مجاهدین خلق و اعضای کانونهای شورشی اشاره کرد و گفت مبنای برخوردها تغییر نکرده است. به گفته او، برخی افراد نه به دلیل ارتکاب جرم خشونتآمیز، بلکه به سبب باورهای سیاسی، ارتباطات تشکیلاتی و مخالفتشان با عملکرد حاکمیت با مجازات مرگ روبهرو میشوند.
حمایت جاوید رحمان از «سهشنبههای نه به اعدام» در شرایطی مطرح شده است که زندانیان شرکتکننده در این کارزار، توقف فوری اجرای احکام اعدام و لغو مجازات مرگ را مطالبه میکنند. آنان هر هفته هشدار میدهند که سکوت در برابر اعدامها، مسیر گسترش این مجازات و تکرار سرکوبهای خونین را هموار خواهد کرد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک