آرمان معرفتی، شهروند ۳۰ ساله اهل سقز و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی به اعدام محکوم شد. منابع حقوق بشری می‌گویند روند رسیدگی به پرونده او با محرومیت از وکیل تعیینی، ابهام در مستندات و اتکا به اعترافات همراه بوده است
کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۷ خردادماه ۱۴۰۵ – آرمان معرفتی، زندانی سیاسی اهل سقز، پس از ماه‌ها بازداشت و نگهداری در زندان تهران بزرگ، با حکم اعدام روبه‌رو شده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این شهروند ۳۰ ساله که در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده بود، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است. فعالان حقوق بشر می‌گویند پرونده آرمان معرفتی نمونه‌ای از روندهای غیرشفاف قضایی و امنیتی در برخورد با بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری است.
آرمان معرفتی چگونه بازداشت شد؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، آرمان معرفتی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.
یک منبع مطلع گفته است:
«این شهروند در جریان اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از مدتی به زندان تهران بزرگ انتقال یافت.»
منابع حقوق بشری می‌گویند بسیاری از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ پس از بازداشت به بازداشتگاه‌های امنیتی منتقل شدند و هفته‌ها تحت بازجویی قرار داشتند. به گفته این منابع، در بسیاری از این پرونده‌ها، خانواده‌ها برای مدت طولانی از محل نگهداری و وضعیت حقوقی بازداشت‌شدگان بی‌اطلاع بوده‌اند.
چرا پرونده آرمان معرفتی به دادگاه انقلاب ارجاع شد؟
به گفته منبع مطلع، پرونده آرمان معرفتی پس از صدور کیفرخواست با اتهام «محاربه» به شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران ارجاع داده شد. شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی طی سال‌های گذشته یکی از شعبه‌های شناخته‌شده در صدور احکام سنگین علیه زندانیان سیاسی و امنیتی بوده است.
فعالان حقوق بشر می‌گویند بسیاری از پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری، با اتهام‌هایی چون «محاربه»، «افساد فی‌الارض» و «اقدام علیه امنیت کشور» به دادگاه انقلاب فرستاده می‌شوند؛ اتهام‌هایی که می‌تواند مجازات اعدام در پی داشته باشد.
آرمان معرفتی با چه اتهام‌هایی روبه‌رو شده است؟
بر اساس گزارش منتشرشده، آرمان معرفتی همراه با اشکان مالکی و مهرداد محمدی‌نیا با اتهام‌هایی از جمله «اقدام علیه امنیت»، «تخریب اموال عمومی» و «مشارکت در تحریق مسجد جعفری و حوزه علمیه امام هادی در کوی نصر تهران» محاکمه شده‌اند.
نماینده دادستان در قرائت کیفرخواست، اتهام‌هایی چون «اقدام عملیاتی برای دول و گروه‌های متخاصم»، «ایجاد رعب و وحشت» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی» را مطرح کرده است. در جریان جلسه دادگاه، قاضی با استناد به ماده ۲۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری، دامنه اتهام‌های یکی از متهمان را به «همکاری با رژیم صهیونیستی و آمریکا» گسترش داد. همچنین در گزارش رسمی، خسارت واردشده به مسجد و حوزه علمیه حدود ۵۰ میلیارد تومان اعلام شده است.
چرا روند دادرسی آرمان معرفتی مورد انتقاد قرار گرفته است؟
منابع حقوق بشری می‌گویند آرمان معرفتی در طول روند رسیدگی از حق داشتن وکیل تعیینی محروم بوده است.
به گفته منبع مطلع:
«وی که از حق داشتن وکیل تعیینی محروم شده بود، مدتی پیش از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی به اتهام محاربه به اعدام محکوم شد.»
در گزارش رسمی منتشرشده، تنها به حضور «وکلا» اشاره شده، اما مشخص نیست این وکلا انتخابی بوده‌اند یا تسخیری و در چه مرحله‌ای از پرونده حضور داشته‌اند. فعالان حقوق بشر می‌گویند محرومیت متهمان امنیتی از وکیل مستقل، یکی از مهم‌ترین موارد نقض دادرسی عادلانه در پرونده‌های سیاسی است. به گفته آنان، بسیاری از دادگاه‌های امنیتی در فضایی غیرعلنی برگزار می‌شود و متهمان امکان دفاع موثر از خود را ندارند.
آیا پرونده آرمان معرفتی بر اعترافات متکی بوده است؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، بخش مهمی از کیفرخواست پرونده بر پایه اقرارها و اعترافات متهمان تنظیم شده است. در جریان جلسه دادگاه، به دستور قاضی تصاویر و فیلم‌هایی از شب حادثه پخش شد، اما نماینده دادستان بخش عمده استدلال‌های خود را بر اساس اعترافات متهمان ارائه کرد.
در بخشی از کیفرخواست، به اظهارات اشکان مالکی درباره نحوه آتش‌زدن مسجد اشاره شده و ادعا شده فردی ناشناس مواد آتش‌زا در اختیار آنان قرار داده است. با این حال، گزارش رسمی توضیحی درباره شرایط اخذ این اعترافات، مدت بازداشت پیش از دادگاه یا احتمال اعمال فشار و شکنجه ارائه نکرده است.
فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که در بسیاری از پرونده‌های امنیتی، اعترافات تحت فشار، تهدید یا شکنجه اخذ می‌شود و سپس در دادگاه علیه متهمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام زندانی سیاسی عباس اکبری؛ پس از دادرسی غیرشفاف
انتقال آرمان معرفتی به زندان قزلحصار چه نگرانی‌هایی ایجاد کرده است؟
منابع مطلع می‌گویند آرمان معرفتی در تاریخ ۴ خردادماه از زندان تهران بزرگ احضار و سپس با عنوان انتقال به زندان قزلحصار کرج جابه‌جا شده است. این انتقال در حالی انجام شده که حکم اعدام او پیش‌تر در زندان به وی ابلاغ شده بود.
همچنین گفته شده دو متهم دیگر این پرونده که در زندان قزلحصار نگهداری می‌شوند نیز احتمالاً به اعدام محکوم شده‌اند، هرچند تاکنون اطلاعات دقیقی درباره هویت و وضعیت آنان منتشر نشده است. فعالان حقوق بشر می‌گویند زندان قزلحصار طی سال‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین مراکز نگهداری زندانیان محکوم به اعدام تبدیل شده است.
نقض حقوق بشر؛ دادرسی امنیتی و محرومیت از وکیل مستقل
پرونده آرمان معرفتی از سوی نهادهای حقوق بشری نمونه‌ای از نقض گسترده حقوق بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری توصیف شده است.
مواد نقض‌شده:
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی به پرونده در دادگاه انقلاب و محرومیت از وکیل تعیینی، اصول دادرسی عادلانه را نقض می‌کند.
نقض ممنوعیت شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
ابهام درباره شرایط بازجویی و اتکای گسترده پرونده به اعترافات، نگرانی‌ها درباره احتمال اخذ اعترافات اجباری را افزایش داده است.
نقض حق دفاع موثر – اصول بنیادین دادرسی عادلانه:
نبود شفافیت درباره دسترسی متهم به وکیل مستقل، حق دفاع موثر را سلب می‌کند.
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
بازداشت امنیتی و نگهداری طولانی‌مدت در روندی غیرشفاف، ناقض حقوق بنیادین متهمان سیاسی است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post