بازداشت در اهواز؛ ۴ شهروند عرب اهل سنت پس از یورش نیروهای اطلاعاتی ناپدید شدند

بازداشت در اهواز با یورش بامدادی نیروهای اطلاعاتی به منازل شهروندان عرب ساکن کوی مندلی همراه بود؛ چهار شهروند اهل سنت پس از بازرسی منازل و ضبط وسایل شخصی، به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند.

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه اول مردادماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های دریافتی حاکی از آن است که بامداد دوشنبه ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵، نیروهای اطلاعاتی با یورش هم‌زمان به منازل شماری از شهروندان عرب ساکن کوی مندلی اهواز را بازداشت کرده‌اند. این بازداشت در اهواز، دست‌کم شامل چهار تن از اهالی می‌باشد. این اهالی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند. بر اساس اطلاعات موجود، این افراد به دلیل گرایش به مذهب اهل سنت هدف این عملیات قرار گرفته‌اند.

به گفته منابع محلی، این عملیات در ساعات اولیه بامداد انجام شده و حضور گسترده نیروهای امنیتی در منطقه، موجب ایجاد فضای رعب و وحشت در میان ساکنان، به‌ویژه زنان و کودکان، شده است. تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ مقام رسمی درباره علت بازداشت‌ها یا محل نگهداری این شهروندان توضیحی ارائه نکرده است.

باکس اطلاعاتی | بازداشت در اهواز در یک نگاه

موضوع	جزئیات
زمان بازداشت	بامداد ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵
محل	کوی مندلی، اهواز
نهاد بازداشت‌کننده	نیروهای اطلاعاتی
دلیل اعلام‌شده	تاکنون اعلام نشده است
افراد بازداشت‌شده	سعید عبیداوی، حسن چندانی (ابو ارکان)، جعفر شموسی، اسماعیل عبیداوی
مذهب بازداشت‌شدگان	اهل سنت
وضعیت فعلی	انتقال به مکان نامعلوم
نگرانی اصلی	بی‌خبری از وضعیت و محل نگهداری بازداشت‌شدگان

یورش بامدادی به منازل شهروندان عرب در کوی مندلی

بر اساس گزارش فعالان حقوق بشر در اهواز، نیروهای اطلاعاتی بامداد ۲۹ تیرماه با ورود به منازل چند شهروند عرب در کوی مندلی، اقدام به تفتیش خانه‌ها و ضبط برخی وسایل شخصی آنان کردند. این عملیات بدون اطلاع‌رسانی قبلی و در ساعات اولیه صبح انجام شد؛ زمانی که بسیاری از خانواده‌ها در خواب بودند.

منابع محلی می‌گویند نحوه اجرای این یورش، موجب وحشت کودکان و دیگر اعضای خانواده شده و فضای امنیتی سنگینی را در محله ایجاد کرده است. پس از پایان بازرسی‌ها، بازداشت‌شدگان بدون ارائه توضیحی درباره مقصد انتقال، توسط نیروهای امنیتی از محل خارج شدند.

اسامی بازداشت‌شدگان

بر اساس اطلاعات منتشرشده، اسامی شماری از شهروندان بازداشت‌شده عبارت است از:

سعید عبیداوی، ۲۵ ساله
حسن چنانی، معروف به ابو ارکان، ۳۸ ساله
جعفر شموسی
اسماعیل عبیداوی، ۳۵ ساله

تمامی این افراد از ساکنان کوی مندلی اهواز هستند. تا زمان انتشار این گزارش، خانواده‌های آنان از محل نگهداری، وضعیت جسمانی و امکان تماس با بازداشت‌شدگان اطلاعی در اختیار ندارند.

ابهام درباره علت بازداشت در اهواز

بر اساس اطلاعات موجود، نیروهای امنیتی پس از بازرسی منازل و ضبط برخی وسایل شخصی، این شهروندان را به مکان نامعلومی منتقل کرده‌اند. با این حال، تاکنون هیچ نهاد رسمی درباره دلیل بازداشت، اتهام‌های منتسب به آنان یا مرجع قضایی رسیدگی‌کننده به پرونده اطلاع‌رسانی نکرده است.

فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که در موارد مشابه، بی‌اطلاعی خانواده‌ها از محل نگهداری بازداشت‌شدگان و نبود دسترسی به وکیل، نگرانی‌ها درباره وضعیت حقوقی و امنیت فرد بازداشت‌شده را افزایش می‌دهد.

تشدید فشار بر شهروندان عرب و پیروان اهل سنت پس از آغاز جنگ

این بازداشت‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که پس از آغاز جنگ، گزارش‌های متعددی از تشدید فشارهای امنیتی در استان خوزستان، به‌ویژه علیه شهروندان عرب و پیروان اهل سنت منتشر شده است. در هفته‌های اخیر نیز نیروهای امنیتی با یورش به چند منطقه در اهواز، شماری از جوانان را بازداشت و به مکان‌های نامعلوم منتقل کردند؛ بازداشت‌هایی که در بسیاری از موارد بدون اعلام رسمی اتهام یا اطلاع‌رسانی درباره محل نگهداری افراد انجام شده است. فعالان حقوق بشر معتقدند هم‌زمان با افزایش فضای امنیتی، فشار بر پیروان سایر مذاهب، از جمله اهل سنت، نیز تشدید شده و نگرانی‌ها درباره محدودیت آزادی مذهب و افزایش بازداشت‌های مرتبط با باورهای دینی را افزایش داده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

فشار بر پیروان سایر مذاهب همچنان ادامه دارد

بازداشت این شهروندان در شرایطی صورت می‌گیرد که طی سال‌های گذشته گزارش‌های متعددی درباره فشار بر پیروان سایر مذاهب در نقاط مختلف کشور منتشر شده است. در کنار شهروندان اهل سنت، پیروان آیین بهایی، نوکیشان مسیحی، دراویش گنابادی، یارسان و دیگر اقلیت‌های مذهبی نیز بارها با بازداشت، احضار، محدودیت در انجام مناسک مذهبی و برخوردهای امنیتی مواجه شده‌اند.

نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کرده‌اند که آزادی دین و مذهب، از حقوق بنیادین هر انسان است و افراد نباید به دلیل باورهای دینی یا مذهبی خود با تبعیض یا پیگرد مواجه شوند. بازداشت افراد صرفاً به دلیل گرایش مذهبی، در صورت صحت گزارش‌ها، نگرانی‌ها درباره رعایت آزادی عقیده و مذهب را افزایش می‌دهد.

نگرانی خانواده‌ها از ادامه بی‌خبری

خانواده‌های بازداشت‌شدگان خواستار اطلاع از محل نگهداری و وضعیت عزیزان خود شده‌اند. آنان همچنین خواهان امکان تماس تلفنی، دسترسی به وکیل و اطلاع از روند قانونی پرونده هستند.

فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که ادامه بی‌خبری از وضعیت بازداشت‌شدگان، علاوه بر ایجاد فشار روانی بر خانواده‌ها، می‌تواند زمینه‌ساز نقض حقوق اولیه افراد محروم از آزادی شود. از این رو، شفاف‌سازی درباره وضعیت این شهروندان و رعایت حقوق قانونی آنان از جمله مطالبات مطرح‌شده از سوی نهادهای مدافع حقوق بشر است.

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

قوانین دیکتاتوری حاکم در سال‌های گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پرونده‌های امنیتی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر آزادی‌های اساسی شهروندان مورد انتقاد حقوقدانان و نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است. در پرونده بازداشت در اهواز نیز نبود اطلاع‌رسانی درباره علت بازداشت، محل نگهداری و وضعیت حقوقی بازداشت‌شدگان، پرسش‌هایی درباره رعایت تضمین‌های قانونی ایجاد کرده است.

ابهامات حقوقی در پرونده بازداشت در اهواز

بر اساس اطلاعات موجود، بازداشت‌شدگان بدون اعلام رسمی اتهام و پس از بازرسی منازل به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند. همچنین تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعاتی درباره دسترسی آنان به وکیل، امکان تماس با خانواده یا مرجع رسیدگی‌کننده به پرونده منتشر نشده است.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۳ قانون اساسی، تفتیش عقاید را ممنوع اعلام کرده و تصریح می‌کند که هیچ‌کس را نمی‌توان صرف داشتن عقیده‌ای خاص مورد تعرض یا مؤاخذه قرار داد.

اصل ۳۲ قانون اساسی، بازداشت افراد را منوط به رعایت تشریفات قانونی و اعلام فوری اتهام می‌داند.

اصل ۳۵ قانون اساسی، حق برخورداری از وکیل را برای متهمان تضمین کرده است.

اصل ۳۷ قانون اساسی نیز اصل برائت را تا زمان اثبات جرم در دادگاه صالح به رسمیت می‌شناسد.

موارد نقض قانون

بازداشت بدون اعلام رسمی اتهام.

انتقال بازداشت‌شدگان به مکان نامعلوم.

بی‌اطلاعی خانواده‌ها از وضعیت و محل نگهداری.

ابهام درباره دسترسی به وکیل.

احتمال بازداشت بر مبنای گرایش مذهبی، در صورت صحت گزارش‌ها.

نقض حقوق بشر در رابطه با بازداشت در اهواز

در صورت صحت گزارش‌های منتشرشده، بازداشت افراد به دلیل گرایش مذهبی و محروم کردن آنان از اطلاع‌رسانی و ارتباط با خانواده، می‌تواند با استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر در تعارض باشد.