گزارش هفتگی نقض حقوق بشر در ایران؛ از ۲۸ شهریورماه تا ۳ مهرماه ۱۴۰۵

پایش مستند نقض حقوق بشر شامل، حق حیات، صدور احکام سنگین حبس و برخورد با پیروان سایر مذاهب و ملیت‌ها

کانون حقوق بشر ایران، یک شنبه ۵ مهرماه ۱۴۰۵ – در بازه زمانی از شنبه ۲۸ شهریورماه تا جمعه ۳ مهرماه ۱۴۰۵، ماشین سرکوب قضایی و امنیتی در ایران با شتابی نگران‌کننده به کار خود ادامه داد. طی این مدت، اجرای دس’vhت‌کم ۱۲ حکم اعدام، صدور و تأیید احکام اعدام جدید برای فعالان سیاسی و متهمان پرونده‌های مختلف، صدور احکام حبس سنگین و مجازات‌های تکمیلی، بازداشت‌های خودسرانه و دسته‌جمعی شهروندان و فعالان رسانه‌ای، و فشارهای هدفمند بر پیروان سایر مذاهب مستند گردید. این گزارش به بررسی ابعاد سیستماتیک نقض حقوق بشر در این بازه می‌پردازد.

اجرای احکام اعدام و سلب سازمان‌یافته حق حیات

مجازات مرگ به‌عنوان خشن‌ترین شکل سلب حق حیات، در ساختار قضایی حاکم همچنان به‌عنوان ابزاری برای ایجاد ارعاب در جامعه به کار می‌رود. در هفته اخیر، علاوه بر اجرای احکام اعدام در زندان‌های اصفهان، اهواز، شیراز، تبریز، کرج و دزفول، صدور و تأیید احکام اعدام در دادگاه‌های انقلاب و کیفری ادامه داشته است.

صدور احکام سنگین، محرومیت‌های قضایی و فشار بر زندانیان سیاسی

دستگاه قضایی حاکم با صدور احکام طولانی‌مدت حبس و محروم‌سازی متهمان از حقوق اولیه دادرسی منصفانه، فشارهای قضایی بر فعالان سیاسی، مدنی و صنفی را افزایش داده است. عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان بیمار و تداوم بلاتکلیفی‌های چندماهه بخش دیگری از این روندهاست.

بازداشت‌های خودسرانه، بی‌خبری و سرکوب آزادی بیان

دستگاه امنیتی با یورش به منازل شهروندان، بازداشت اهالی رسانه و هنرمندان، و بازداشت‌های دسته‌جمعی در مناطق مختلف، به فضاسازی امنیتی ادامه می‌دهد. تداوم بی‌خبری از وضعیت بازداشت‌شدگان، مصداق نقض ایمنی و امنیت فردی شهروندان است.

فشار ساختاری و هدفمند بر پیروان سایر مذاهب

پیروان سایر مذاهب، به‌ویژه شهروندان بهائی و اهل سنت، همچنان هدف برخوردهای قضایی، بازرسی‌های منازل و احضارهای امنیتی قرار دارند. این اقدامات بخشی از فشار سیستماتیک بر حق آزادی مذهب و عقیده در کشور است.

بررسی داده‌ها و روندهای ثبت‌شده در این هفته نشان می‌دهد که حاکمیت با ابزارهایی نظیر صدور و اجرای احکام اعدام، صدور حبس‌های بلندمدت، محروم‌سازی زندانیان از رسیدگی‌های پزشکی، و بازداشت‌های خودسرانه شهروندان و پیروان سایر مذاهب، ساختار سرکوب خود را در سطوح مختلف جامعه حفظ کرده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
• حمیدرضا کریمی؛ دفاع از اعدام رضا رسایی تا تهدید معترضان کرمانشاه
• زندان قزلحصار کرج، زادگاه تابوت و قفس – ویدئو به همراه تصاویر مستند

بررسی حقوقی گزارش بر اساس قوانین داخلی

بر اساس موارد مطرح‌شده در این گزارش، اجرای احکام اعدام، صدور احکام سنگین حبس، بازداشت‌های طولانی و خودسرانه، محرومیت از درمان و محدودیت در برخورداری از حقوق دفاعی، پرسش‌های جدی درباره رعایت حقوق مقرر در قوانین داخلی ایجاد می‌کند. اصل ۲۲ قانون اساسی بر مصونیت جان، مال، حقوق و حیثیت افراد تأکید دارد و اصل ۳۲ رعایت ضوابط قانونی در بازداشت را ضروری می‌داند. همچنین اصل ۳۵ حق داشتن وکیل را به رسمیت می‌شناسد و اصل ۳۹ هتک حرمت افراد بازداشت‌شده و زندانی را ممنوع کرده است.

در پرونده‌هایی که متهمان با بیماری یا آسیب جسمی در زندان نگهداری می‌شوند، محرومیت از خدمات پزشکی نیز با الزامات مقرر برای حفظ سلامت زندانیان تعارض دارد. همچنین برخورد قضایی با افراد صرفاً به دلیل باور مذهبی، با اصل ۲۳ قانون اساسی درباره ممنوعیت تفتیش عقاید قابل بررسی است.

بررسی از منظر حقوق بشر و موارد نقض

بر اساس اطلاعات این گزارش، مهم‌ترین موارد نقض حقوق بشر شامل سلب حق حیات از طریق اعدام، بازداشت خودسرانه، نقض حق دادرسی عادلانه، محرومیت از درمان، محدودیت آزادی بیان و تبعیض مذهبی است.

این موارد با ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر درباره حق حیات، ماده ۵ درباره منع شکنجه و رفتار غیرانسانی، ماده ۹ درباره منع بازداشت خودسرانه، ماده ۱۰ درباره دادرسی عادلانه و ماده ۱۹ درباره آزادی بیان در تعارض قرار می‌گیرند. همچنین مواد ۶، ۷، ۹، ۱۴، ۱۸ و ۱۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، حسب مورد، حقوق مشابهی را تضمین می‌کنند. فشار بر شهروندان بهائی و اهل سنت نیز از منظر منع تبعیض و آزادی مذهب و عقیده، نگرانی جدی حقوق بشری ایجاد می‌کند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک