مجیدرضا رهنورد؛ اعدام ۲۱ آذر ۱۴۰۱ | مشهد ملاءعام

زندانی سیاسی مجیدرضا رهنورد، اعدام در ۲۱ آذرماه ۱۴۰۱ مشهد در ملاءعام

نام و نام خانوادگی: مجیدرضا رهنورد

محل تولد: مشهد

ساکن: مشهد

تاریخ تولد: ۲۶ خرداد ۱۳۷۸

تاریخ آخرین بازداشت: ۲۸ آبان ۱۴۰۱

اتهامات: «محاربه»، « قتل ۲ مامور بسیجی»

محل زندان: زندان وکیل‌آباد مشهد

محکومیت:‌ اعدام

تاریخ اعدام: ۲۱ آذر‌ماه ۱۴۰۱

مجیدرضا رهنورد؛ اعدام شتاب‌زده معترض ۲۳ ساله در ملأعام و پرونده‌ای که با پرسش‌های جدی همراه شد

مجیدرضا رهنورد، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، تنها ۲۳ روز پس از بازداشت در ملأعام در مشهد اعدام شد. سرعت رسیدگی به پرونده، محرومیت از وکیل منتخب، گزارش‌های مربوط به شکنجه و اعترافات اجباری و اجرای حکم در انظار عمومی، این پرونده را به یکی از بحث‌برانگیزترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۱ تبدیل کرد

حکم اعدام مجیدرضا رهنورد، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، سحرگاه دوشنبه ۲۱ آذرماه ۱۴۰۱ به‌صورت علنی در مشهد اجرا شد. این جوان ۲۳ ساله کمتر از یک ماه پس از بازداشت، با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد؛ روندی که با انتقادهای گسترده حقوق بشری درباره سرعت رسیدگی، محرومیت از حق دفاع، گزارش‌های مربوط به شکنجه و اجرای حکم در ملأعام همراه بود.

مجیدرضا رهنورد چگونه بازداشت شد؟

مجیدرضا رهنورد، ۲۳ ساله و ساکن مشهد، تا پیش از بازداشت در یک میوه‌فروشی در خیابان پیروزی این شهر کار می‌کرد.

او روز ۲۶ آبان ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات سراسری در مشهد حضور داشت و دو روز بعد، در ۲۸ آبان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.

مقام‌های قضایی او را به قتل دو عضو بسیج به نام‌های دانیال رضازاده و حسین زینال‌زاده در خیابان حر عاملی مشهد متهم کردند؛ اتهامی که مبنای تشکیل پرونده با عنوان «محاربه» قرار گرفت.

چرا روند رسیدگی به پرونده مجیدرضا رهنورد مورد انتقاد قرار گرفت؟

پرونده مجیدرضا رهنورد با سرعتی کم‌سابقه رسیدگی شد.

نخستین جلسه دادگاه وی در ۸ آذر ۱۴۰۱، کمتر از ۱۰ روز پس از بازداشت، در شعبه دادگاه انقلاب مشهد به ریاست قاضی سیدهادی منصوری برگزار شد.

در پایان همان جلسه، اعلام شد که تمامی مراحل رسیدگی تا دیوان عالی کشور به‌سرعت انجام خواهد شد.

در نهایت، حکم اعدام صادرشده از سوی دادگاه انقلاب در دیوان عالی کشور تأیید شد و تنها ۲۳ روز پس از بازداشت، حکم اعدام وی در ملأعام اجرا شد.

سرعت رسیدگی به این پرونده از همان ابتدا با واکنش گسترده فعالان حقوق بشر روبه‌رو شد و بسیاری از آنان این روند را مغایر با اصول دادرسی عادلانه دانستند.

آیا مجیدرضا رهنورد از حق دفاع و وکیل برخوردار بود؟

یکی از مهم‌ترین محورهای انتقاد نسبت به پرونده مجیدرضا رهنورد، موضوع حق دفاع بود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، وی امکان انتخاب وکیل مستقل را نداشت و پرونده او با حضور وکیل تسخیری رسیدگی شد.

همچنین گزارش‌هایی منتشر شد که بر اساس آن، فرصت کافی برای دفاع مؤثر در اختیار این متهم قرار نگرفته بود.

در همان زمان، منابع نزدیک به پرونده اعلام کردند که روند رسیدگی از ابتدا با هدف صدور سریع حکم پیش رفته و امکان دفاع کامل برای مجیدرضا رهنورد فراهم نشده است.

گزارش‌ها درباره شکنجه و اعترافات اجباری چه می‌گویند؟

در جریان رسیدگی به پرونده، تصاویر منتشرشده از اعترافات تلویزیونی مجیدرضا رهنورد توجه بسیاری را جلب کرد.

در این تصاویر، یکی از دستان وی در گچ قرار داشت؛ موضوعی که گزارش‌های منتشرشده آن را ناشی از شکستگی بر اثر ضرب‌وشتم و شکنجه در دوران بازداشت عنوان کردند.

فعالان حقوق بشر همچنین نسبت به احتمال اخذ اعترافات تحت فشار ابراز نگرانی کردند.

از سوی دیگر، در ویدئوهای منتشرشده از محل حادثه که نهادهای امنیتی به آن استناد کرده بودند، چهره فرد ضارب به‌طور واضح قابل شناسایی نبود؛ موضوعی که درباره نحوه استناد به این تصاویر در فرآیند رسیدگی پرسش‌هایی ایجاد کرد.

چرا حکم مجیدرضا رهنورد در ملأعام اجرا شد؟

سحرگاه ۲۱ آذر ۱۴۰۱، حکم اعدام مجیدرضا رهنورد در یکی از معابر عمومی شهر مشهد اجرا شد.

اجرای علنی این حکم، واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی را به همراه داشت و بار دیگر موضوع استفاده از اعدام در ملأعام را به یکی از محورهای اصلی بحث‌های حقوق بشری تبدیل کرد.

پیش از اجرای حکم نیز دادستان انقلاب مشهد در نشست موسوم به «قرارگاه» رسیدگی به پرونده‌های اعتراضات، بر ضرورت صدور سریع حکم و اجرای آن تأکید کرده بود.

فشارها بر خانواده مجیدرضا رهنورد پس از اعدام

گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد فشارها بر خانواده مجیدرضا رهنورد پس از اجرای حکم نیز ادامه یافت.

بر اساس این گزارش‌ها، مأموران و نیروهای وابسته به حکومت به محل سکونت خانواده وی حمله کرده و با تخریب بخشی از خانه، تلاش کردند فضای رعب و وحشت ایجاد کنند.

همچنین گفته شده است که خانواده او پس از این حملات ناچار به ترک محل زندگی خود شدند.

در ادامه نیز خانواده مجیدرضا رهنورد از نصب سنگ قبر بر مزار او محروم شدند و گزارش‌هایی درباره آتش زدن مزار وی توسط افراد ناشناس منتشر شد.

اعدام مجیدرضا رهنورد چه بازتابی در جامعه داشت؟

اعدام مجیدرضا رهنورد برخلاف انتظار مقام‌های حکومتی، موج تازه‌ای از اعتراض و واکنش‌های اجتماعی را به دنبال داشت.

در دانشگاه‌های مختلف کشور، دانشجویان با برگزاری تجمع‌های اعتراضی، اجرای این حکم را محکوم کردند.

در دانشکده معماری دانشگاه ملی، دانشجویان در اعتراض به اعدام مجیدرضا رهنورد و محسن شکاری طناب دار را از ساختمان دانشکده آویزان کردند.

همچنین در تجمع‌های اعتراضی دانش‌آموزان در شیراز، شعار «مجیدرضا خوابیدی، ما همه بیدار شدیم» سر داده شد؛ شعاری که به یکی از نمادهای اعتراض به اجرای احکام اعدام در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ تبدیل شد.

اعدام مجیدرضا رهنـورد همچنان یکی از مهم‌ترین پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ به شمار می‌رود؛ پرونده‌ای که به دلیل سرعت رسیدگی، اجرای حکم در ملأعام و گزارش‌های مربوط به شکنجه و محرومیت از حق دفاع، همچنان در کانون توجه نهادهای حقوق بشری قرار دارد.