ندا بدخش، زندانی ۶۲ ساله بهایی محبوس در زندان دولتآباد اصفهان، با وجود ابتلا به چندین بیماری مزمن، همچنان از دسترسی به خدمات درمانی تخصصی و اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم است؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت جسمانی او را افزایش داده است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۶ مردادماه ۱۴۰۵ – ندا بدخش، شهروند ۶۲ ساله بهایی که دوران محکومیت خود را در زندان دولتآباد اصفهان سپری میکند، با وجود ابتلا به بیماریهایی از جمله دیابت، آرتروز، سیاتیک و التهاب مفاصل، همچنان از دریافت خدمات درمانی تخصصی و داروهای مورد نیاز محروم مانده است. گزارشهای دریافتی نشان میدهد که وضعیت جسمانی این زندانی در ماههای اخیر به شکل قابل توجهی رو به وخامت گذاشته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، پزشک متخصص، معاینه مستمر و درمان دورهای ندا بدخش را ضروری تشخیص داده است، اما مسئولان زندان تاکنون از اعزام وی به مراکز درمانی خارج از زندان خودداری کردهاند. ادامه این وضعیت، نگرانی خانواده و فعالان حقوق بشر را نسبت به پیامدهای جسمانی ناشی از تأخیر در درمان افزایش داده است.
مخالفت با مرخصی درمانی و آزادی مشروط ندا بدخش
گزارشها حاکی از آن است که درخواستهای ندا بدخش و خانوادهاش برای استفاده از مرخصی درمانی، آزادی مشروط و اجرای ادامه محکومیت با پابند الکترونیکی، تاکنون با مخالفت مقامهای مسئول روبهرو شده است.
این در حالی است که بیماریهای مزمن این زندانی نیازمند مراقبتهای تخصصی و پیگیری پزشکی مستمر است و ادامه نگهداری او در زندان بدون دسترسی به امکانات درمانی مناسب، میتواند روند درمان را با اختلال جدی مواجه کند.
فعالان حقوق بشر بارها تأکید کردهاند که محروم کردن زندانیان بیمار از درمان مناسب، سلامت و جان آنان را در معرض خطر قرار میدهد و با اصول شناختهشده حقوق زندانیان مغایرت دارد.
تداوم فشار بر پیروان آیین بهایی و سایر ادیان
پرونده ندا بدخش در شرایطی مطرح میشود که در سالهای گذشته، پیروان آیین بهایی و همچنین پیروان سایر ادیان و باورهای مذهبی در ایران بارها با بازداشت، محکومیت، محرومیت از حقوق شهروندی و محدودیت در دسترسی به خدمات عمومی روبهرو شدهاند.
سازمانهای حقوق بشری در گزارشهای خود بارها اعلام کردهاند که برخوردهای امنیتی و قضایی با شهروندان به دلیل باورهای دینی آنان، از جمله موارد نگرانکننده در وضعیت آزادی دین و عقیده در ایران است. به گفته این نهادها، بسیاری از پیروان آیین بهایی علاوه بر تحمل احکام زندان، با محدودیتهایی در زمینه اشتغال، تحصیل، فعالیتهای اجتماعی و دسترسی به حقوق اساسی مواجه هستند.
در این میان، وضعیت ندا بدخش نمونهای از نگرانیهای موجود درباره دسترسی زندانیان بیمار به خدمات درمانی و رعایت حقوق آنان در دوران تحمل محکومیت به شمار میرود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهمترین پروندههای اعتراضات ۱۴۰۴ میدانیم
- مهدی خانکی اعدام شد؛ اجرای حکم بازداشتشده اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ پس از کمتر از پنج ماه
- زندان قزلحصار؛ پانزدهمین روز اعتصاب غذای ۱۵۰۰ زندانی و انتقال ۲۴۰ زندانی از واحد ۲+ فیلم و عکسها
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پروندههای امنیتی و استفاده گسترده از محدودیتهای قضایی علیه شهروندان، مورد انتقاد حقوقدانان و نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است.
ابهامات حقوقی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ندا بدخش با وجود ابتلا به بیماریهای مزمن و نیاز به درمان تخصصی، همچنان از اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم مانده است. همچنین درخواستهای وی برای مرخصی درمانی، آزادی مشروط و اجرای محکومیت با پابند الکترونیکی نیز پذیرفته نشده است.
مطابق ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری، هرگاه اجرای مجازات حبس به دلیل بیماری جسمی یا روانی موجب تشدید بیماری یا تأخیر در بهبودی محکوم شود و تحمل کیفر برای وی امکانپذیر نباشد، قاضی اجرای احکام موظف است پس از اخذ نظر پزشکی قانونی، اجرای حکم را تا زمان رفع مانع به تعویق اندازد.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی بر مصونیت جان و حقوق اشخاص تأکید دارد.
- اصل ۲۹ قانون اساسی برخورداری از خدمات درمانی را از حقوق همگانی میداند.
- ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری امکان تعویق اجرای مجازات در صورت بیماری و عدم تحمل کیفر را پیشبینی کرده است.
- آییننامه اجرایی سازمان زندانها نیز مسئولان زندان را موظف به تأمین خدمات درمانی مناسب برای زندانیان میداند.
موارد نقض قانون
با توجه به گزارشهای منتشرشده، موارد زیر از جمله نگرانیهای حقوقی این پرونده محسوب میشود:
- محرومیت ندا بدخش از درمان تخصصی با وجود تأیید پزشک؛
- مخالفت با اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان؛
- رد درخواست مرخصی درمانی و بررسی عدم تحمل کیفر؛
- بیتوجهی به الزامات مقرر در ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری.
نقض حقوق بشر در رابطه با ندا بدخش
پرونده ندا بدخش از منظر حقوق بشر نیز با نگرانیهای جدی همراه است. محرومیت یک زندانی بیمار از دسترسی به خدمات درمانی مناسب، میتواند سلامت و حتی جان او را در معرض خطر قرار دهد و با تعهدات بینالمللی در زمینه حقوق زندانیان مغایرت داشته باشد.
از سوی دیگر، گزارشهای متعدد نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که پیروان آیین بهایی و همچنین پیروان سایر ادیان و باورهای مذهبی در ایران طی سالهای گذشته با محدودیتهای گسترده، بازداشت، محاکمه و محرومیت از برخی حقوق اساسی روبهرو بودهاند. این نهادها تأکید میکنند که آزادی دین و عقیده از حقوق بنیادین هر انسان است و هیچ فردی نباید به دلیل باورهای مذهبی خود با تبعیض یا فشارهای قضایی و امنیتی مواجه شود.
مواد حقوق بشری مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۱۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق آزادی اندیشه، وجدان و دین.
- ماده ۱۸ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: تضمین آزادی دین و عقیده.
- ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: لزوم رفتار انسانی و محترمانه با افراد محروم از آزادی.
- قواعد نلسون ماندلا: حق زندانیان برای دسترسی به خدمات درمانی همسطح با جامعه و ارائه مراقبتهای پزشکی بدون تبعیض.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post