گروهی از فعالان سیاسی آذربایجانی زندانی در اوین بار دیگر با اتهام «تبلیغ علیه نظام» مواجه شدهاند؛ فعالانی که پیشتر نیز با احکام سنگین حبس، انتقال به انفرادی، اعتصاب غذا و فشارهای امنیتی گسترده روبهرو بودهاند
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۳ خردادماه ۱۴۰۵ – گزارشها از زندان اوین حاکی است که شماری از فعالان سیاسی آذربایجانی از جمله آراز امان، آیاز سیفخواه، ودود اسدی، طاهر نقوی، مرتضی پروین، کرم مردانه، محمدرضا فقیهی و محمود اوجاقلو بار دیگر با پروندهسازی تازه و اتهام «تبلیغ علیه نظام» روبهرو شدهاند. این زندانیان سیاسی روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ از طریق ویدیوکنفرانس در اتاق دادرسی الکترونیک زندان اوین مورد تفهیم اتهام قرار گرفتند. فعالان حقوق بشر میگویند فشارهای امنیتی، بازجوییهای فرسایشی، تهدید زندانیان و تلاش برای اخذ اعتراف اجباری به بخشی ثابت از برخورد با فعالان آذربایجانی تبدیل شده است.
پروندهسازی تازه علیه فعالان آذربایجانی
بر اساس گزارشهای منتشرشده، آراز امان، آیاز سیفخواه، ودود اسدی، طاهر نقوی، مرتضی پروین، کرم مردانه، محمدرضا فقیهی و محمود اوجاقلو برای دومین بار با احضاریه بازپرسی دادسرای اوین مواجه شدهاند. این فعالان سیاسی آذربایجانی صبح روز ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ از طریق ویدیوکنفرانس در دادرسی الکترونیک زندان اوین مورد تفهیم اتهام قرار گرفتند.
اتهام تازه مطرحشده علیه آنان «تبلیغ علیه نظام» عنوان شده است؛ اتهامی که به گفته منابع نزدیک به زندانیان، پس از اعتراض آنان به وضعیت سلامت و محرومیت از خدمات درمانی مطرح شده است. فعالان حقوق بشر میگویند تشکیل پروندههای زنجیرهای علیه زندانیان سیاسی، یکی از شیوههای رایج برای افزایش فشار بر آنان و جلوگیری از اعتراضهای درون زندان است.
فشار امنیتی و بازجوییهای فرسایشی
فعالان مدنی میگویند فعالان آذربایجانی زندانی طی ماههای گذشته تحت فشار شدید امنیتی و روانی قرار داشتهاند. به گفته این فعالان، بازجوییهای طولانی، تهدید خانوادهها، محدودیت تماس و فشار برای پذیرش اتهامها، بخشی از روند برخورد با این زندانیان بوده است.
گزارشها حاکی است که در بسیاری از موارد، بازداشتشدگان آذربایجانی در طول دوران بازداشت با تهدید به افزایش احکام، انتقال به انفرادی و محرومیت از حقوق اولیه مواجه شدهاند. فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که در چنین شرایطی، نهادهای امنیتی تلاش میکنند از فشار روانی و جسمی برای گرفتن اعترافات اجباری استفاده کنند.
به گفته این فعالان، دادرسیهای غیرعلنی و الکترونیک نیز امکان دفاع موثر را از زندانیان سلب میکند و روند قضایی را به فرآیندی امنیتی تبدیل کرده است.
تایید حکم ۸۱ سال زندان برای فعالان آذربایجانی
پیشتر در روز سهشنبه ۲ بهمنماه ۱۴۰۳، شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران حکم ۸۱ سال زندان برای شماری از فعالان آذربایجانی را عیناً تأیید کرده بود. این احکام علیه مرتضی پروین جدا، آراز امان زینآباد، باقر حاجیزاده مزرعه، طاهر نقوی، سالار طاهرافشار، سعید مینایی قشلاق، حسن ابراهیمی، کرم مردانه مستملی بیگلو، آیاز سیفخواه و فاطمه آتش خیاوی صادر شده بود.
بر اساس حکم صادره، آیاز سیفخواه به ۱۴ سال زندان محکوم شد. همچنین آراز امان زینآباد و کرم مردانه مستملی بیگلو هر یک ۱۱ سال حبس دریافت کردند. مرتضی پروین و طاهر نقوی نیز هر کدام به ۶ سال زندان محکوم شدند. اتهامهای مطرحشده علیه این فعالان شامل «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» و «جاسوسی» عنوان شده است.
صدور احکام سنگین در دادگاه صلواتی
در اواخر مهرماه ۱۴۰۳ نیز شش تن از فعالان آذربایجانی به بیش از ۵۰ سال زندان محکوم شده بودند. جلسه رسیدگی به پرونده این فعالان در ۳۱ اردیبهشتماه ۱۴۰۳ در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی برگزار شده بود.
در این پرونده، افرادی چون مرتضی پروین، طاهر نقوی، آیدا صدیقی، فاطمه آتشی، سهیلا اصغری، سعید جمالزاده، باقر حاجیزاده، کمال نوری و عبدالله واحدی محاکمه شدند. بر اساس احکام صادره، حسین پیری به پنج سال حبس، عبدالعزیز عظیمی قدیم به شش سال زندان، و آراز امان، آیاز سیفخواه و باقر حاجیزاده هر یک به ۱۳ سال زندان محکوم شدند.
فعالان حقوق بشر میگویند صدور چنین احکام سنگینی علیه فعالان مدنی و قومی، نشاندهنده تشدید برخورد امنیتی با فعالان ترک (آذربایجانی) در ایران است.
انتقال تنبیهی به انفرادی پس از اعتصاب غذا
در ادامه فشارها، روز ۱۰ آبانماه، ودود اسدی، محمود اوجاقلو، مرتضی پروین، آیاز سیفخواه، سالار طاهرافشار، عبدالعزیز عظیمی قدیم و طاهر نقوی بهصورت تنبیهی به سلول انفرادی منتقل شدند. منابع نزدیک به این زندانیان اعلام کردهاند که انتقال آنان در واکنش به اعتصاب غذا و اعتراض به فشارهای امنیتی صورت گرفته است.
این زندانیان در اعتراض به تبعیض، محرومیت از خدمات درمانی و بیتوجهی مقامهای قضایی دست به اعتصاب غذا زده بودند. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که انتقال تنبیهی زندانیان اعتصابی به سلول انفرادی، وضعیت جسمی و روحی آنان را بهشدت تهدید میکند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
فشار بر طاهر نقوی و ودود اسدی
طاهر نقوی، وکیل دادگستری و از فعالان مدنی ترک، از جمله زندانیانی است که با فشارهای گسترده مواجه شده است. او در اعتراض به تعلیق پروانه وکالت و بیتوجهی به وضعیت درمانیاش دست به اعتصاب غذا زده بود.
پروانه وکالت طاهر نقوی در مهرماه ۱۴۰۴ توسط دادگاه انتظامی وکلا تعلیق شد و او اکنون در شرایط جسمی نامناسب در اوین نگهداری میشود.
ودود اسدی نیز که از چهرههای شناختهشده فعالان آذربایجانی است، در اردیبهشتماه سال جاری حکم پنج سال و شش ماه حبس خود را بدون تغییر در دادگاه تجدیدنظر دریافت کرد. او پیشتر به اتهامهایی مانند تبلیغ علیه حاکمیت، عضویت در گروههای مخالف و توهین به مقامهای حکومتی محکوم شده بود.
وضعیت محمود اوجاقلو و آیاز سیفخواه
محمود اوجاقلو در شهریورماه ۱۴۰۲ به ۱۱ سال حبس تعزیری محکوم شد. او در مرحله بدوی توسط دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی به ۱۶ سال زندان محکوم شده بود که این حکم در مرحله تجدیدنظر کاهش یافت. محمود اوجاقلو از آذرماه ۱۴۰۱ در بند چهار زندان اوین محبوس است.
همچنین آیاز سیفخواه، دیگر فعال آذربایجانی، به ۱۴ سال زندان محکوم شده و از بهمنماه ۱۴۰۲ در بازداشت بهسر میبرد. منابع حقوق بشری میگویند او نیز در طول بازداشت از دسترسی موثر به خدمات درمانی محروم بوده است.
نقض حقوق بشر؛ فشار امنیتی و محرومیت از دادرسی عادلانه
فعالان حقوق بشر پرونده فعالان آذربایجانی را نمونهای از نقض گسترده حقوق زندانیان سیاسی و مدنی در ایران میدانند.
مواد نقضشده:
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
استفاده از دادرسیهای غیرعلنی و الکترونیک و نبود امکان دفاع موثر، اصول دادرسی عادلانه را نقض میکند.
نقض ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
انتقال تنبیهی به انفرادی، فشار روانی و بازجوییهای فرسایشی مصداق رفتار غیرانسانی است.
نقض حق آزادی بیان و فعالیت مدنی – مواد ۱۹ و ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
صدور احکام سنگین علیه فعالان آذربایجانی به دلیل فعالیتهای مدنی و سیاسی، ناقض آزادی بیان و تشکلیابی است.
نقض حق دسترسی به درمان – ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
محرومیت زندانیان از خدمات درمانی مناسب، سلامت جسمی و روانی آنان را به خطر انداخته است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post