کرگ فورمن، شهروند بریتانیایی زندانی در اوین، در اعتراض به محرومیت از ملاقات با همسرش و محدودیت‌های اعمال‌شده پس از مصاحبه با بی‌بی‌سی جهانی، دست به اعتصاب غذا زده است؛ پرونده‌ای که بار دیگر موضوع بازداشت شهروندان خارجی و دوتابعیتی با اتهام «جاسوسی» را در مرکز توجه قرار داده است
کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۴ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ – کرگ فورمن، شهروند بریتانیایی و جهانگرد زندانی در اوین، در اعتراض به محرومیت از ملاقات و محدودیت‌های انضباطی اعمال‌شده علیه خود و همسرش وارد اعتصاب غذا شده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که او در گفت‌وگویی با شبکه بی‌بی‌سی جهانی به شرایط دشوار مردم ایران اشاره کرده بود. فعالان حقوق بشر می‌گویند پرونده این زوج بریتانیایی نمونه دیگری از استفاده ابزاری از شهروندان خارجی و دوتابعیتی در چارچوب سیاست «گروگان‌گیری سیاسی» است.
چرا کرگ فورمن دست به اعتصاب غذا زد؟
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کرگ فورمن پس از انجام مصاحبه با شبکه بی‌بی‌سی جهانی و اشاره به شرایط دشوار مردم ایران، با محدودیت‌های انضباطی در زندان اوین روبه‌رو شده است. گفته می‌شود مسئولان زندان او را به مدت سه هفته از ملاقات حضوری و کابینی با همسرش محروم کرده‌اند؛ اقدامی که بدون توضیح شفاف و بدون طی روند مشخص انضباطی انجام شده است.
منابع مطلع می‌گویند اعتصاب غذای او در واکنش به همین محدودیت‌ها و در اعتراض به نحوه برخورد با وی آغاز شده است. فعالان حقوق بشر می‌گویند اعمال محدودیت‌های ناگهانی، قطع تماس و محروم‌کردن زندانیان از ملاقات، یکی از ابزارهای فشار روانی در زندان‌های امنیتی به شمار می‌رود.
کرگ و لیندسی فورمن چگونه بازداشت شدند؟
کرگ فورمن و همسرش لیندسی فورمن، هر دو از جهانگردان موتورسوار بریتانیایی هستند که در قالب سفری زمینی به دور دنیا وارد ایران شده بودند. این زوج پس از ورود از طریق ارمنستان قصد داشتند سفر خود را به سمت استرالیا ادامه دهند، اما در دی‌ماه ۱۴۰۳ در شهر کرمان بازداشت شدند.
سخنگوی قوه قضاییه بعداً اعلام کرد که این دو نفر «تحت پوشش فعالیت گردشگری» اقدام به جمع‌آوری اطلاعات کرده‌اند. بر همین اساس، هر دو با اتهام «جاسوسی» مواجه شده و در نهایت به ده سال زندان محکوم شدند. فعالان حقوق بشر می‌گویند در سال‌های اخیر اتهام جاسوسی بارها علیه شهروندان دوتابعیتی و خارجی مطرح شده؛ در حالی که بسیاری از این پرونده‌ها فاقد روند شفاف قضایی بوده‌اند.
اعتصاب غذا؛ «تنها قدرتی که در اختیار داریم»
پیش از این خانواده این دو زندانی بریتانیایی گفته بودند آنها در تماس کوتاهی با پسرشان، جو بنت، اعلام کرده‌اند که «غذا نخوردن تنها قدرتی است که در اختیار دارند.» این جمله بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته و به گفته ناظران، نشان‌دهنده شرایط دشوار زندان و احساس بی‌پناهی زندانیان است.
جو بنت در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته است:
«نمی‌دانم اعتصاب غذا چقدر ادامه داشته یا چقدر می‌تواند ادامه پیدا کند. مادرم گفته سردرگم است و هم از دولت بریتانیا و هم مقام‌های ایران ناامید شده است.»
به گفته خانواده، تماس‌های نامنظم، بی‌اطلاعی از روند پرونده و فشارهای ناشی از زندان باعث شده این زوج اعتصاب غذا را تنها راه اعتراض خود بدانند.
بازداشت شهروندان خارجی؛ ابزار فشار سیاسی؟
پرونده کرگ و لیندسی فورمن بار دیگر موضوع بازداشت شهروندان خارجی و دوتابعیتی در ایران را در کانون توجه قرار داده است.
کارشناسان حقوق بشر و تحلیل‌گران سیاسی می‌گویند حکومت طی سال‌های گذشته بارها از بازداشت اتباع خارجی برای فشار سیاسی، تبادل زندانی یا گرفتن امتیاز از دولت‌های غربی استفاده کرده است.
به گفته آنان، بسیاری از این بازداشت‌ها با اتهام‌های امنیتی مبهم مانند «جاسوسی»، «همکاری با دولت‌های متخاصم» یا «جمع‌آوری اطلاعات» همراه بوده است.
فعالان حقوق بشر این روند را بخشی از «دیپلماسی گروگان‌گیری» توصیف می‌کنند؛ سیاستی که در آن شهروندان خارجی به ابزاری برای چانه‌زنی سیاسی تبدیل می‌شوند.
اوین؛ زندانی در مرکز پرونده‌های امنیتی
کرگ فورمن هم‌اکنون در زندان اوین نگهداری می‌شود؛ زندانی که سال‌هاست محل نگهداری زندانیان سیاسی، امنیتی و دوتابعیتی است. بسیاری از زندانیان پیشین اوین از فشارهای روانی، محدودیت تماس، بازجویی‌های طولانی و محرومیت از حقوق اولیه زندانیان سخن گفته‌اند.
فعالان حقوق بشر می‌گویند اعتصاب غذا در زندان‌های امنیتی اغلب آخرین راه اعتراض زندانیانی است که امکان دسترسی آزاد به رسانه، دادگاه مستقل یا نهادهای نظارتی را ندارند.
واکنش‌ها به پرونده این زوج بریتانیایی
بازداشت و محکومیت کرگ و لیندسی فورمن واکنش‌هایی را در رسانه‌های بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری به همراه داشته است. منتقدان می‌گویند نبود شفافیت درباره روند بازداشت، محدودیت دسترسی به اطلاعات پرونده و صدور احکام سنگین، نگرانی‌ها درباره وضعیت این دو شهروند بریتانیایی را افزایش داده است.
همچنین برخی ناظران سیاسی معتقدند همزمانی تشدید فشار بر زندانیان خارجی با افزایش تنش‌های منطقه‌ای و فشارهای بین‌المللی، نشان‌دهنده استفاده سیاسی از این پرونده‌ها است.
نقض حقوق بشر؛ محرومیت از ملاقات و استفاده سیاسی از بازداشت‌ها
پرونده کرگ فورمن و همسرش از منظر حقوق بشری با نگرانی‌های متعددی همراه است. محرومیت از ملاقات، محدودیت تماس، روند غیرشفاف قضایی و استفاده از اتهام‌های امنیتی علیه شهروندان خارجی، از جمله مواردی است که نهادهای حقوق بشری نسبت به آن هشدار داده‌اند. فعالان حقوق بشر می‌گویند استفاده از بازداشت شهروندان خارجی برای فشار سیاسی و چانه‌زنی دیپلماتیک، ناقض اصول بنیادین حقوق بشر و حقوق بین‌الملل است.
مواد نقض‌شده:
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
نبود روند شفاف قضایی و محدودیت دسترسی به اطلاعات پرونده، اصول دادرسی منصفانه را نقض می‌کند.
نقض حق ارتباط با خانواده – قواعد حداقل رفتار با زندانیان سازمان ملل:
محرومیت طولانی‌مدت زندانیان از ملاقات و تماس با خانواده، ناقض حقوق بنیادین زندانیان است.
نقض آزادی بیان – ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اعمال محدودیت پس از مصاحبه رسانه‌ای، نقض حق آزادی بیان و ابراز نظر محسوب می‌شود.
نقض حق امنیت فردی – میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
استفاده سیاسی از بازداشت شهروندان خارجی و دوتابعیتی، امنیت فردی و حقوق بنیادین آنان را تهدید می‌کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post