همزمان با تشدید فضای امنیتی پس از جنگ، گزارشها از بازداشت گسترده شهروندان در مشهد، قصرقند، شاهینشهر و هرمزگان حکایت دارد؛ بازداشتهایی که بسیاری از آنها با اتهامهایی چون «جاسوسی»، «همکاری با اسرائیل» و «اقدام علیه امنیت ملی» همراه شده است
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – در هفتههای اخیر و همزمان با تشدید فضای امنیتی پس از جنگ، موج تازهای از بازداشت شهروندان در شهرهای مختلف آغاز شده است. نهادهای امنیتی و قضایی با طرح اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل»، «ارسال اطلاعات» و «اقدام علیه امنیت ملی» دهها شهروند را بازداشت کردهاند؛ اقدامی که فعالان حقوق بشر آن را بخشی از سیاست سرکوب برای جلوگیری از شکلگیری اعتراضات سراسری جدید میدانند. ناظران سیاسی میگویند فشار اقتصادی، فقر گسترده و فضای سرکوب، جامعه را در وضعیت انفجاری قرار داده است.
چرا موج بازداشتها پس از جنگ شدت گرفته است؟
فعالان حقوق بشر میگویند پس از آغاز درگیریهای نظامی و افزایش تنشهای منطقهای، نهادهای امنیتی فشار بر فعالان مدنی، معترضان و شهروندان منتقد را تشدید کردهاند. به گفته آنان، حکومت تلاش میکند با ایجاد فضای رعب و پروندهسازی امنیتی، مانع شکلگیری موج تازه اعتراضات سراسری شود؛ اعتراضاتی که به باور ناظران، با توجه به وخامت شرایط اقتصادی و افزایش نارضایتی عمومی، احتمال گسترش دوباره آن وجود دارد.
در ماههای اخیر، اتهامهایی مانند «همکاری با اسرائیل»، «ارتباط با رسانههای خارج از کشور» و «اقدام علیه امنیت ملی» بهطور گسترده در پروندههای بازداشتشدگان دیده میشود. فعالان سیاسی میگویند استفاده از چنین اتهامهایی، بخشی از تلاش نهادهای امنیتی برای مشروعیتبخشیدن به سرکوب معترضان و مخالفان است.
وضعیت نجمه امینی در زندان وکیلآباد مشهد
در یکی از این پروندهها، نجمه امینی، ۲۲ ساله، نزدیک به سه ماه است که در بند امنیتی زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود و همچنان اطلاعات دقیقی از وضعیت او منتشر نشده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، او در محدوده پاساژ فردوسی مشهد با ضربوشتم شدید توسط نیروهای حکومتی بازداشت و سپس به زندان وکیلآباد منتقل شده است.
گفته میشود نجمه امینی در دوران بازداشت تحت فشار و شکنجه قرار داشته و با اتهامهایی چون «محاربه»، «همکاری با اسرائیل»، «توهین به رهبری»، «سبالنبی» و «درگیری با مأموران امنیتی» مواجه شده است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که او از دسترسی به وکیل محروم مانده است.
همزمان، منابع حقوق بشری از بازداشت دستکم ۳۰ زن در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و تحولات امنیتی همزمان با جنگ در استان خراسان رضوی خبر دادهاند؛ زنانی که شماری از آنان همچنان در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشوند.
یورش نیروهای امنیتی به روستای چندوکان در قصرقند
در ادامه موج بازداشتها، نیروهای امنیتی و لباسشخصی روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ به روستای چندوکان شهرستان قصرقند یورش بردند و چندین نفر از ساکنان روستا را بازداشت کردند. بر اساس گزارشها، مأموران امنیتی با دهها نیرو و چندین خودرو از ساعات اولیه صبح روستا را محاصره کرده و بدون ارائه حکم قضایی وارد منازل مردم شدهاند.
گفته میشود شماری از اهالی روستا با ضربوشتم و خشونت بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. منابع محلی میگویند این عملیات باعث ایجاد رعب و وحشت گسترده در میان زنان و کودکان روستا شده است.
فعالان بلوچ میگویند مناطق بلوچنشین طی ماههای اخیر شاهد تشدید حضور نیروهای امنیتی و افزایش بازداشتهای خشونتآمیز بودهاند.
بازداشت شهروندان در شاهینشهر با اتهام «همکاری با شبکه معاند»
در شاهینشهر اصفهان نیز سه شهروند، از جمله یک زن، بازداشت شدهاند.
جانشین فرماندهی انتظامی استان اصفهان مدعی شده این افراد با رسانههای خارج از کشور ارتباط داشته و اقدام به «ارسال اطلاعات» میکردهاند. همچنین ادعا شده که آنان تصاویر اماکن نظامی را برای رسانههای خارج از کشور ارسال کرده و در مراسم خاکسپاری کشتهشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ «فضای روانی منفی» ایجاد کردهاند.
با این حال، در گزارشهای منتشرشده هیچ اشارهای به هویت بازداشتشدگان، زمان دقیق بازداشت و محل نگهداری آنان نشده است. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از عنوانهای مبهمی مانند «شبکه معاند» و «همکاری با دشمن» به رویهای رایج برای سرکوب مخالفان تبدیل شده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعـدام محراب عبداللهزاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشتشده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشتشدگان اعتراضات
- اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پروندهای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه دهها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانیها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شیراز
- عبدالجلیل شهبخش اعدام شد؛ ابهام کامل در روند بازداشت، دادگاه و دادرسی این زندانی سیاسی
- اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریمپور پس از پروندههای مبتنی بر اعترافات اجباری
- اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانوادهها
- محمد عباسی در زندان قزلحصار اعدام شد؛ شکنجه و گروگانگیری دخترش برای اعتراف اجباری
تهدید به توقیف اموال و پروندهسازی امنیتی در هرمزگان
همزمان، رئیس کل دادگستری هرمزگان از شناسایی و توقیف اموال ۲۴ شهروند ایرانی به اتهام همکاری با «جبهه آمریکایی ـ صهیونیستی» خبر داده است. مقامهای قضایی مدعی شدهاند این افراد با «شبکههای معاند» همکاری داشتهاند و علیه آنان پرونده قضایی تشکیل شده است.
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که گسترش چنین پروندههایی نشاندهنده تلاش دستگاه امنیتی برای تشدید فضای ارعاب و کنترل جامعه است. به گفته آنان، همزمان با افزایش بحران اقتصادی، تورم و گسترش فقر، حکومت تلاش میکند با تشدید بازداشتها و فضای امنیتی، از شکلگیری اعتراضات سراسری جلوگیری کند.
جامعه در وضعیت انفجاری قرار دارد
ناظران سیاسی میگویند فشار اقتصادی، افزایش بیکاری، سقوط قدرت خرید و گسترش سرکوب، جامعه را در شرایطی بحرانی قرار داده است.
به باور آنان، حکومت با آگاهی از افزایش نارضایتی عمومی، تلاش میکند از طریق بازداشتهای گسترده و طرح اتهامهای امنیتی، هرگونه اعتراض بالقوه را پیش از شکلگیری سرکوب کند. فعالان مدنی میگویند افزایش اعدامها، بازداشت زنان معترض، یورش به منازل شهروندان و پروندهسازی با اتهام جاسوسی، بخشی از سیاست کنترل جامعه در فضای پس از جنگ است.
نقض حقوق بشر؛ بازداشتهای خشونتآمیز و پروندهسازی امنیتی
موج تازه بازداشتها از منظر حقوق بشری با نگرانیهای گسترده همراه است. بازداشت بدون حکم قضایی، ضربوشتم، محرومیت از وکیل و استفاده از اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل» و «اقدام علیه امنیت ملی» علیه معترضان، نشانه تشدید سرکوب سیاسی در فضای پس از جنگ است. فعالان حقوق بشر میگویند این بازداشتها با هدف ایجاد رعب عمومی و جلوگیری از اعتراضات سراسری انجام میشود.
مواد نقضشده:
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
بازداشتهای خودسرانه و انتقال افراد به مکانهای نامعلوم ناقض حقوق بنیادین شهروندان است.
نقض ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
ضربوشتم و اعمال فشار جسمی و روانی علیه بازداشتشدگان نقض آشکار حقوق انسانی است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
محرومیت بازداشتشدگان از دسترسی به وکیل و روند غیرشفاف قضایی، اصول دادرسی منصفانه را نقض میکند.
نقض آزادی بیان و فعالیت مدنی – میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
استفاده از اتهامهای امنیتی علیه معترضان و شهروندان منتقد، ناقض حق آزادی بیان و فعالیت مدنی است.
نقض حق امنیت روانی خانوادهها و کودکان – اصول بنیادین حقوق بشر:
یورش خشونتآمیز به منازل مسکونی و ایجاد رعب در میان زنان و کودکان، ناقض کرامت انسانی و امنیت روانی شهروندان است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post