اعدام یک جوان عرب در زندان سپیدار اهواز؛ افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها در خوزستان

اعدام سجاد مرمضی در شرایطی رخ داده که طی هفته‌های اخیر، چندین زندانی دیگر نیز در زندان‌های مختلف استان خوزستان اعدام شده‌اند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۸ آذرماه ۱۴۰۴ – بامداد سه‌شنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴، سجاد مرمضی، شهروند عرب اهل شهر حمیدیه، در زندان سپیدار اهواز اعدام شد. این جوان که فرزند سالم مرمضی معرفی شده است، پیش‌تر در پرونده‌ای مرتبط با یک نزاع دسته‌جمعی به اتهام قتل عمد محکوم شده بود. اجرای حکم او در حالی صورت گرفت که موج اعدام‌ها در زندان‌های استان خوزستان طی هفته‌های اخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته و نگرانی فعالان حقوق بشر را برانگیخته است.

اعدام یک جوان عرب در زندان سپیدار اهواز؛ افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها در خوزستان — سجاد مرمضی

اجرای حکم در زندان سپیدار اهواز

بر اساس اطلاعات دریافتی، حکم اعدام سجاد مرمضی بدون اطلاع‌رسانی عمومی قبلی و در ساعات ابتدایی بامداد اجرا شد. منابع مطلع می‌گویند این زندانی تا آخرین روزهای حیات خود در زندان سپیدار اهواز نگهداری می‌شد و خانواده او نیز با محدودیت‌های شدید در زمینه ملاقات و اطلاع از روند نهایی اجرای حکم مواجه بودند. تاکنون جزئیات بیشتری درباره روند دادرسی و رسیدگی قضایی این پرونده به‌طور شفاف منتشر نشده است.

افزایش اعدام‌ها در زندان‌های خوزستان

اعدام سجاد مرمضی در شرایطی رخ داده که طی هفته‌های اخیر، چندین زندانی دیگر نیز در زندان‌های مختلف استان خوزستان اعدام شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که زندان‌های سپیدار اهواز، بندر ماهشهر، دزفول و بهبهان شاهد اجرای احکام اعدام متعددی بوده‌اند. برخی از این موارد رسانه‌ای شده و برخی دیگر بدون اطلاع‌رسانی گسترده اجرا شده‌اند. این روند، افزایش نگران‌کننده استفاده از مجازات اعدام در استان خوزستان را نشان می‌دهد.

نگرانی فعالان حقوق بشر

فعالان حقوق بشر با اشاره به تمرکز بالای اجرای احکام اعدام در خوزستان، نسبت به پیامدهای اجتماعی و انسانی این روند هشدار داده‌اند. به گفته آنان، نبود شفافیت در روند دادرسی، دسترسی محدود متهمان به وکیل مستقل و اطلاع‌رسانی ناکافی به خانواده‌ها، نگرانی‌ها را دوچندان کرده است. این فعالان تأکید می‌کنند که افزایش اعدام‌ها، به‌ویژه در مناطق محروم و در میان شهروندان عرب، نیازمند بررسی فوری و مستقل است.

مغایرت حکم اعـدام با منشور جهانی حقوق بشر

ماده سوم این منشور صراحتاً بیان می‌کند: هر فرد حق حیات دارد. این حق مشمول هیچگونه محرومیتی نمی‌شود مگر به موجب حکم صادره از دادگاهی صالح در اثر ارتکاب جرمی که مطابق قانون، جرم محسوب شود.

حکم اعـدام به عنوان بالاترین مجازات، به طور مستقیم با این ماده از منشور جهانی حقوق بشر در تضاد است. چرا که:

حق حیات: حق حیات به عنوان یک حق بنیادین و غیر قابل سلب مطرح می‌شود. حکم اعـدام این حق را سلب می‌کند.

عدم برگشت‌پذیری: در صورت اجرای حکم اعـدام، امکان جبران اشتباه قضایی وجود ندارد.

شکنجه و رفتار غیرانسانی: برخی از روش‌های اجرای حکم اعـدام به عنوان شکنجه و رفتار غیرانسانی تلقی می‌شوند که این خود مغایر با مفاد منشور جهانی حقوق بشر است.

نقض تعهدات حقوق بشری در ارتباط با مجازات اعـدام

طبق ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، که ایران یکی از امضاکنندگان آن است، صدور و اجرای حکم اعـدام تنها در صورت وجود ضمانت‌های کامل برای محاکمه عادلانه و در جرائم بسیار سنگین مجاز است. در بسیاری از پرونده‌های مشابه، عدم شفافیت، محدودیت‌های حقوقی متهم، و صدور احکام در دادگاه‌هایی فاقد استقلال لازم، مغایر با این اصل بنیادین حقوق بشر تلقی می‌شود.