زندان خورین ورامین در بحران آب، بهداشت و سلامت

قطع مکرر آب، شیوع بیماری‌های پوستی و عفونی، و شرایط فاجعه‌بار بهداشتی، سلامت صدها زندانی را در زندان خورین ورامین به خطر انداخته است

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۱۳ مردادماه ۱۴۰۴ – طی ۲۰ روز گذشته، زندان خورین ورامین با بحرانی جدی در زمینه تأمین آب آشامیدنی و حفظ بهداشت عمومی مواجه شده است. منابع مطلع از داخل زندان و خانواده‌های زندانیان تأیید کرده‌اند که قطعی‌های مکرر آب در طول روز، شرایط طاقت‌فرسایی را برای زندانیان ایجاد کرده است. این وضعیت، در کنار تراکم جمعیتی بالا، کمبود امکانات بهداشتی، و شیوع بیماری‌های پوستی و گوارشی، موجب نگرانی‌های جدی فعالان حقوق بشر شده است.

بازار سیاه، شکنجه روانی و فساد سیستماتیک در زندان خورین ورامین — زندان خورین ورامین

قطع آب در گرم‌ترین ساعات روز

بر اساس گزارش‌های دریافتی، زندانیان زندان خورین ورامین روزانه در دو یا سه نوبت – معمولاً در گرم‌ترین ساعات روز – از دسترسی به آب محروم می‌شوند. یکی از بستگان زندانیان درباره این وضعیت می‌گوید:

«از حدود بیست روز پیش دسترسی زندانیان به آب سالم محدود شده است. هر روز از ساعت ۱۱ صبح تا ۳:۳۰ بعدازظهر و از ساعت ۵ تا ۹ شب، آب قطع می‌شود. این موضوع سلامت زندانیان را به‌شدت در معرض خطر قرار داده، به‌طوری‌که هفته گذشته بیش از ۳۰ زندانی به دلیل گرمازدگی به بهداری منتقل شدند.»

این قطعی‌ها در تابستانی که دمای ورامین گاهی به بالای ۴۵ درجه می‌رسد، خطر جدی برای سلامتی زندانیان محسوب می‌شود. استفاده از آب چاه با کیفیت پایین، بدون تصفیه‌سازی مناسب، نیز به مشکلاتی از جمله سنگ کلیه، عفونت‌های کلیوی و گوارشی منجر شده است.

شیوع بیماری‌های عفونی، پوستی و تنفسی

نبود آب کافی و کیفیت پایین آن، به همراه شرایط غیربهداشتی در بندها، منجر به شیوع گسترده بیماری‌های پوستی و عفونی در میان زندانیان شده است. در ماه‌های گذشته، شمار زیادی از زندانیان با علائمی چون خارش پوست، زخم‌های عفونی، مشکلات گوارشی و سرماخوردگی شدید به بهداری زندان مراجعه کرده‌اند.

در فصل زمستان نیز وضعیت چندان بهتر نیست. زندانیان زندان خورین ورامین ناچارند از آب سرد برای استحمام استفاده کنند. نبود آب گرم در فصول سرد باعث شیوع بیماری‌های تنفسی و سرماخوردگی گسترده شده است.

زیرساخت‌های فرسوده و ناکافی

بنا بر مشاهدات و گزارش‌های متعدد، وضعیت زیرساخت‌های بهداشتی در زندان خورین ورامین فاجعه‌بار است. در هر بند تنها ۹ حمام و ۱۰ سرویس بهداشتی وجود دارد که آن هم اغلب خراب و غیرقابل استفاده‌اند. این در حالی است که در برخی بندها بیش از ۵۰۰ زندانی در یک زمان نگهداری می‌شوند.

این تراکم منجر به صف‌های طولانی برای استفاده از حمام و سرویس‌های بهداشتی شده است. برخی زندانیان حتی برای شستن دست یا صورت خود نیز مجبورند ساعت‌ها در صف منتظر بمانند. با قطعی‌های مکرر آب، در بسیاری از موارد نوبت آن‌ها از دست می‌رود.

آب آلوده و نبود فیلتر بهداشتی

آب مورد استفاده در زندان از چاه تأمین می‌شود و هیچ نظارتی بر کیفیت آن صورت نمی‌گیرد. بسیاری از زندانیان می‌گویند این آب دارای مزه بد و آلودگی آشکار است. استفاده مداوم از این آب نه‌تنها باعث مشکلات گوارشی و کلیوی شده، بلکه زندانیان را از دسترسی به یکی از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی – آب آشامیدنی سالم – محروم کرده است.

نبود پاسخگویی، تشدید نارضایتی

درخواست‌های مکرر زندانیان برای رسیدگی به وضعیت بهداشتی و تأمین آب سالم تاکنون بی‌پاسخ مانده است. مسئولان زندان هیچ اقدام مؤثری برای تعمیر سیستم لوله‌کشی، تأمین آب تصفیه‌شده یا افزایش تعداد حمام‌ها و سرویس‌ها انجام نداده‌اند. نارضایتی و اعتراض زندانیان نسبت به این وضعیت با بی‌تفاوتی مسئولان مواجه شده است.

سابقه‌دار بودن بحران در زندان خورین

این نخستین بار نیست که زندان خورین ورامین با بحران‌های بهداشتی و زیرساختی مواجه می‌شود. پیش‌تر نیز در گزارش‌هایی از سوی نهادهای حقوق بشری به وضعیت وخیم این زندان اشاره شده بود. گزارش‌ها حاکی از شیوع حشرات موذی، تغذیه ناکافی، کف‌خوابی و عدم تفکیک جرائم بوده است؛ مواردی که همگی نشان از نقض آشکار حقوق اولیه زندانیان دارد.

نقض مکرر اصول حقوق بشر در زندان خورین ورامین

شرایط کنونی در زندان خورین ورامین را می‌توان مصداق بارز نقض مواد متعدد از اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی دانست. از جمله:

ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از بهداشت، سلامتی و تغذیه مناسب؛ وضعیت کنونی زندان خورین ناقض این اصل است.
ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: رفتار انسانی با زندانیان؛ قطعی آب، کمبود امکانات و آلودگی محیط، مصداق نقض آن است.
اصل منع شکنجه و رفتار غیرانسانی: شرایط حاکم بر این زندان به‌ویژه در فصل تابستان و زمستان، مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرکننده است.

خواست خانواده‌ها و فعالان حقوق بشر

خانواده زندانیان بارها خواهان پیگیری حقوق فرزندان و عزیزان خود شده‌اند. فعالان حقوق بشر نیز از نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند بر وضعیت زندان خورین ورامین نظارت کرده و ایران را وادار به رعایت استانداردهای حداقلی زندان‌ها کنند.

زندان خورین ورامین به نمادی از ناکارآمدی، فساد و بی‌توجهی به حقوق ابتدایی زندانیان تبدیل شده است. بحران آب، بهداشت و شیوع بیماری‌ها تنها گوشه‌ای از وضعیت اسف‌بار حاکم بر این مرکز نگهداری زندانیان است. ضروری‌ست که نهادهای مسئول، از جمله قوه قضائیه و سازمان زندان‌ها، فوراً نسبت به اصلاح شرایط این زندان اقدام کرده و پاسخگوی فجایع پیش‌آمده باشند. ادامه این روند به معنای نادیده گرفتن عامدانه کرامت انسانی است.