تشدید شرایط امنیتی در شهر سقز؛ نگرانی‌ حکومت از اعتراضات

در کنار فضای امنیتی حاکم، صف‌های طولانی نان و سوخت همچنان در شهر سقز ادامه دارد. مردم ضمن ابراز نگرانی نسبت به آینده اقتصادی و معیشتی خود، از کمبود منابع اولیه و افزایش فشارهای روانی شکایت دارند

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲ تیرماه ۱۴۰۴ – در روزهای اخیر، شهر سقز و سایر شهرهای استان کردستان، به‌طور محسوسی با افزایش حضور نیروهای امنیتی و فضای شدیداً نظامی‌شده مواجه شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که بازرسی خودروها در مبادی ورودی و خروجی شهر سقز با دقت و شدت بالا انجام می‌گیرد و تعداد قابل‌توجهی از نیروهای لباس شخصی در سطح شهر مستقر شده‌اند.

وضعیت امنیتی غیرعادی در شهر سقز

طبق گزارش‌های میدانی، در خیابان‌ها و نقاط کلیدی شهر سقز، کنترل و نظارت شدید امنیتی برقرار است. مردم از توقف‌های مکرر، بازرسی وسایل نقلیه و حضور چشمگیر نیروهای لباس‌شخصی ابراز نگرانی کرده‌اند. به‌ویژه در نزدیکی اماکن حساس مانند ادارات دولتی و زندان سقز، تدابیر امنیتی بسیار سنگینی در نظر گرفته شده است.

بر اساس تصاویر و ویدیوهای منتشرشده در فضای مجازی، استقرار یگان‌های ویژه و نیروهای نظامی در مقابل زندان سقز طی روزهای گذشته مشهود بوده است. این استقرار گسترده نظامی، احتمال وقوع ناآرامی یا شورش در داخل زندان یا در شهر را قوت بخشیده و نشان از نگرانی شدید مقامات از تحولات پیش‌رو دارد.

اجرای حکم یک اعدام در زندان سقز — زندان مرکزی سقز

تغییر شیفت نگهبانی زندان‌ها به حالت سه شیفته

منابع مطلع از تغییرات قابل‌توجه در سیستم نگهبانی زندان‌های منطقه کردستان از جمله زندان سقز خبر داده‌اند. بر این اساس، شیفت نگهبانان و افسران نگهبان به حالت سه شیفته تغییر یافته است تا کنترل شبانه‌روزی بر زندانیان اعمال شود. این اقدام به‌وضوح نشان‌دهنده آماده‌باش دائمی مقامات برای مقابله با هرگونه تحرک اعتراضی در زندان‌هاست.

بحران معیشت در سایه سرکوب

در کنار فضای امنیتی حاکم، صف‌های طولانی نان و سوخت همچنان در شهر سقز ادامه دارد. مردم ضمن ابراز نگرانی نسبت به آینده اقتصادی و معیشتی خود، از کمبود منابع اولیه و افزایش فشارهای روانی شکایت دارند. این شرایط باعث ایجاد نوعی بی‌اعتمادی و نارضایتی عمیق در میان ساکنان شهر شده است.

یکی از شهروندان سقزی در گفت‌و‌گو با یک رسانه محلی اظهار داشت: «هم امنیت نداریم، هم نان. صف بنزین و نان تمام‌نشدنی است»

سرکوب برای پیشگیری از اعتراض‌های سراسری

کارشناسان سیاسی معتقدند که شرایط موجود در شهر سقز و سایر شهرهای کردستان، ناشی از نگرانی جدی مقامات جمهوری اسلامی از گسترش ناآرامی‌های اجتماعی و اعتراضات مردمی است. پس از تجربه اعتراضات سال‌های ۱۳۹۸، ۱۴۰۱ و ادامه نارضایتی‌های معیشتی و سیاسی، حکومت در تلاش است با ایجاد فضای رعب و اعمال فشار حداکثری، هرگونه جرقه اعتراض را در نطفه خاموش کند.

با این حال، تجربه تاریخی نشان داده است که اقدامات قهری، به‌ویژه در مناطقی مانند شهر سقز که پیشینه مقاومت مدنی و اعتراض گسترده دارند، نه‌تنها مانع بروز خشم مردمی نمی‌شود، بلکه احتمال بروز شورش‌ها و حرکات غیرقابل‌کنترل را افزایش می‌دهد.

سقز؛ شهری مقاوم در تاریخ اعتراضات

شهر سقز همواره یکی از نقاط کلیدی در اعتراضات مدنی و اجتماعی در ایران بوده است. از اعتراضات آبان ۱۳۹۸ گرفته تا اعتراضات سراسری در سال ۱۴۰۱ که با کشته‌شدن مهسا (ژینا) امینی، دختر سقزی، شعله‌ور شد، این شهر همواره در خط مقدم اعتراضات قرار داشته است. همین پیشینه، دلیل اصلی نگرانی مقامات از تحرکات مردمی در این منطقه است.

نقض حقوق بشر؛ فصل پایانی تکراری سرکوب‌ها

در شرایطی که نیروهای امنیتی به‌صورت شبانه‌روزی در شهر سقز مستقر شده‌اند، حق آزادی بیان، آزادی تجمع و حتی حق برخورداری از معیشت مناسب، به‌شدت نقض شده است. موارد زیر از بارزترین نقض‌های حقوق بشر در این وضعیت محسوب می‌شوند:

ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر فردی حق دارد نظرات خود را آزادانه بیان کند. ایجاد فضای سرکوب و بازداشت‌های خودسرانه در تضاد کامل با این اصل است.
ماده ۲۰: حق تجمع مسالمت‌آمیز، که در شرایط امنیتی شدید کنونی به‌کلی نادیده گرفته می‌شود.
ماده ۲۵: حق برخورداری از استاندارد مناسب زندگی، از جمله دسترسی به غذا، سوخت و سرپناه. صف‌های طولانی و کمبود منابع اولیه در سقز این ماده را نقض می‌کند.
ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: ممنوعیت بازداشت و بازجویی خودسرانه؛ با توجه به جو پلیسی موجود، احتمال بالای بازداشت‌های بی‌رویه و غیرقانونی وجود دارد.

با توجه به استمرار فضای امنیتی و وضعیت نگران‌کننده معیشتی در سقز، جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری لازم است توجه بیشتری به نقض گسترده حقوق شهروندان در این منطقه داشته باشند. سکوت در برابر تشدید سرکوب‌ها، تنها زمینه‌ساز بروز بحران‌های عمیق‌تر خواهد بود.