اعتراضات شب پنجشنبه ۱۸ دیماه در شهرهای مختلف ایران وارد مرحلهای تازه شد؛ مرحلهای که با درگیریهای گسترده، آتشزدن نمادها و مراکز حکومتی و حضور پررنگ معترضان در خیابانها همراه بود
اعتراضات شبانه؛ از تهران تا خراسان و غرب کشور
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ – گزارشهای میدانی از شب پنجشنبه ۱۸ دیماه حاکی از آن است که اعتراضات در تهران و شمار زیادی از شهرهای کشور با شدت ادامه یافته است. در تهران، محلههایی چون زیباشهر و هفتحوض شاهد درگیری میان معترضان و نیروهای انتظامی بودند. تصاویر منتشرشده نشان میدهد که در برخی نقاط، نیروهای یگان ویژه با فشار جمعیت معترض ناچار به عقبنشینی شدهاند.
در الیگودرز، درگیریها در میدان محمود به جنگوگریز خیابانی انجامید و در ایلام، بهویژه در شهرهای سرابله و لومار، معترضان اقدام به پایین کشیدن تصاویر خامنهای و تصرف نمادین برخی مراکز حکومتی از جمله بانکها کردند. این اقدامات نمادین، بیانگر رادیکالتر شدن شعارها و مطالبات معترضان ارزیابی میشود.
مشهد؛ کانون درگیریهای گسترده و تخریب مراکز حکومتی
شهر مشهد یکی از اصلیترین کانونهای اعتراضات شب پنجشنبه بود. گزارشها از نقاط مختلف این شهر، از جمله پل فجر، خیابان طبرسی، پاسگاه کاظمآباد، کوی امیر و خیام شمالی، از درگیریهای شدید میان معترضان و نیروهای امنیتی حکایت دارد. در جریان این اعتراضات، چندین وسیله نقلیه و کانکس متعلق به نیروی انتظامی به آتش کشیده شد و برخی مراکز وابسته به نهادهای حکومتی هدف حمله قرار گرفتند.
همچنین گزارشهایی از آتشسوزی دستکم دو بانک و یک فروشگاه وابسته به سپاه پاسداران منتشر شده است. در برخی مناطق، نیروهای امنیتی پس از درگیریهای طولانی ناچار به ترک محل شدهاند. گستردگی جغرافیایی این وقایع در مشهد نشان میدهد که اعتراضات از کنترل نقطهای خارج شده و به سطحی فراگیر رسیده است.
- اعدام ۱۰ زندانی در بوکان، اهواز، فردوس، بهبهان، بندرعباس، ماهشهر، بجنورد، ساری و تایباد
- گسترش اعتراضات سراسری در دهها شهر ایران؛ درگیری شدید، تیراندازی و اعتصابات گسترده
استانهای غربی؛ تداوم اعتراضات و درگیریهای خیابانی
در استانهای غربی کشور، از جمله کرمانشاه، گیلانغرب، بیجار، خرمآباد و ایذه، اعتراضات با شدت ادامه داشته است. در کرمانشاه، محلههایی چون دولتآباد، رودکی، دیزلآباد و شهرک مهدیه شاهد درگیریهای گسترده بودند. در بیجار، معترضان ساختمان فرمانداری را به آتش کشیدند و در رشت نیز میدان مطهری و میدان شهرداری برای ساعاتی در کنترل معترضان قرار گرفت.
در خرمآباد، خیابان علوی به صحنه درگیری میان معترضان و نیروهای یگان ویژه تبدیل شد و در ایذه، گزارشها از مقابله مستقیم مردم با نیروهای انتظامی و بسیج حکایت دارد. این رخدادها بیانگر آن است که اعتراضات دیگر محدود به مراکز استانها نیست و شهرهای کوچکتر نیز بهطور فعال درگیر شدهاند.
جنوب و مرکز کشور؛ تخریب نمادهای حکومتی و شعارهای ضدحاکمیتی
در شهرهایی چون شیراز، فسا، کازرون، شوشتر و اصفهان، اعتراضات شبانه با تخریب نمادهای حکومتی و شعارهای مرگ بر خامنهای همراه بوده است. در شیراز، محله بنیهاشم شاهد عقبنشینی نیروهای انتظامی بود و در شوشتر، نماد قاسم سلیمانی به آتش کشیده شد.
در اصفهان، بهویژه در منطقه بهارستان، گزارشها از فرار نیروهای بسیج و انتظامی پس از پرتاب مواد آتشزا حکایت دارد. این تحولات نشان میدهد که اعتراضات وارد فاز رویارویی مستقیمتر با ساختارهای امنیتی شده است.
فرمان شلیک و تشدید سرکوب
در برخی شهرها، از جمله بروجرد، گزارشهایی از صدور دستور مستقیم برای شلیک به معترضان منتشر شده است. به گفته منابع محلی، فرماندهان انتظامی با احساس خطر از گسترش اعتراضات، دستور دادهاند که تجهیزات به پشتبامها منتقل شود و میدانها با «قاطعیت» پاکسازی شوند. این دستورات، نگرانیها درباره افزایش تلفات انسانی را تشدید کرده است.
نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات سراسری
آنچه در جریان اعتراضات شبهای اخیر رخ داده، مصداق بارز نقض گسترده حقوق بشر و استفاده نامتناسب از زور علیه شهروندان معترض است.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر – حق حیات
گزارشها از تیراندازی مستقیم، صدور فرمان شلیک و درگیریهای خونین، جان معترضان را بهطور جدی در معرض خطر قرار داده و حق بنیادین حیات را نقض کرده است.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر – منع شکنجه و رفتار غیرانسانی
استفاده از خشونت شدید، تهدید، ضربوشتم و ارعاب معترضان در خیابانها، مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز است.
ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر – آزادی بیان
سرکوب اعتراضات، برخورد خشن با شعاردهندگان و تخریب تجمعات مسالمتآمیز، نقض آشکار حق آزادی بیان و ابراز عقیده شهروندان محسوب میشود.
ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر – آزادی تجمعات مسالمتآمیز
ممانعت از تجمعات اعتراضی و پاسخ امنیتی به حضور مردم در خیابانها، حق تجمع مسالمتآمیز را بهطور سیستماتیک نقض کرده است.
اعتراضات شب پنجشنبه ۱۸ دیماه نشان داد که دامنه نارضایتیهای عمومی نهتنها فروکش نکرده، بلکه با وجود سرکوب شدید، بهصورت گستردهتر و سازمانیافتهتر در حال تداوم است؛ روندی که میتواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی عمیقی برای آینده کشور به همراه داشته باشد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post