کشته شدن یک شهروند بلوچ و بازداشت گسترده در روستاهای زاهدان

در جریان یورش به روستای سورنایی، نیروهای نظامی از پهپاد برای هدف قرار دادن یک شهروند بلوچ به نام ولی محمدزهی استفاده کرده‌اند که منجر به جان‌باختن وی شده است

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۴ – در ساعات اولیه بامداد جمعه ۲۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۴، یورش گسترده نیروهای امنیتی به چند روستای توابع زاهدان، به کشته شدن یک شهروند بلوچ و بازداشت گروهی از ساکنان محلی انجامید. این عملیات در روستاهای چاه‌احمد، قلعه‌بید، سورنایی و اسماعیل‌آباد از توابع شهرستان زاهدان انجام شده و گزارش‌ها از تداوم محاصره و جو شدید امنیتی در این مناطق حکایت دارد.

استفاده از پهپاد برای هدف قرار دادن یک شهروند

بر اساس گزارش‌های منابع محلی، در جریان یورش به روستای سورنایی، نیروهای نظامی از پهپاد برای هدف قرار دادن یک شهروند بلوچ استفاده کرده‌اند که منجر به مرگ وی شده است. هویت فرد جان‌باخته، «ولی محمدزهی» فرزند سهراب، اهل و ساکن روستای سورنایی در منطقه سرجنگل شهرستان زاهدان اعلام شده است.

این نخستین‌بار نیست که نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان از تجهیزات پیشرفته مانند پهپاد در عملیات داخلی استفاده می‌کنند.

بازداشت گسترده شهروندان بلوچ؛ نوجوانان نیز در میان بازداشت‌شدگان

به گفته منابع محلی، در جریان این یورش حداقل ۱۸ شهروند بلوچ از طایفه قنبرزهی در روستاهای چاه‌احمد و قلعه‌بید بازداشت شده‌اند.

شاهدان محلی اعلام کرده‌اند که نیروهای نظامی پیش از اذان صبح وارد این روستاها شده و بدون ارائه هرگونه حکم قضایی، با خشونت به منازل مردم یورش برده‌اند. گزارش‌ها همچنین حاکی است که در میان بازداشت‌شدگان، نوجوانانی نیز حضور دارند و وضعیت جسمی و حقوقی آن‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

اسامی برخی از بازداشت‌شدگان عبارتند از:

اکبر سه‌بخش (قنبرزهی)» ۴۵ ساله

«شیرمحمد نصیری مطلق (قنبرزهی)» فرزند میربیک

«حسان نصیری مطلق (قنبرزهی)» ۱۵ ساله، فرزند عزیز

«عزیز نصیری مطلق (قنبرزهی)» ۴۳ ساله فرزند میربیک

«اکبر شه‌بخش» ۱۶ ساله‌

«عطامحمد نصیری مطلق (قنبرزهی)»

«مرتضی قنبرزهی»

«اسحاق قنبرزهی»

«وحید شه‌بخش (قنبرزهی)»

«نجات قنبرزهی» ۳۵ ساله فرزند خداداد

برادرزاده‌ «نجات قنبرزهی»

«عارف (محسن) شه‌بخش (قنبرزهی)» ۱۹ ساله فرزند ملک‌محمد (مبتلا به اختلال اوتیسم)

ادامه محاصره و ایجاد فضای رعب و وحشت در مناطق روستایی زاهدان

منابع محلی به خبرنگار ما گفته‌اند که پس از حملات اولیه، محاصره نظامی روستاهای چاه‌احمد، قلعه‌بید و اسماعیل‌آباد ادامه دارد. ساکنان این روستاها در شرایطی امنیتی و پرتنش به‌سر می‌برند و امکان تردد آزادانه در مناطق مسکونی به شدت محدود شده است.

درگیری مسلحانه‌ای نیز در روستای سورنایی میان افراد مسلح محلی و نیروهای نظامی رخ داده که بر اساس گزارش‌ها، استفاده از پهپاد منجر به کشته شدن ولی محمدزهی شده است. هنوز مشخص نیست که این درگیری چه تعداد زخمی یا بازداشتی بر جای گذاشته و چه علتی داشته است.

• زندانی بلوچ مسلم رئیسی، وخامت وضعیت جسمانی؛ انتقال به ICU در حالت کما
• استقلال کانون وکلای دادگستری؛ آرمانی تاریخی – شماره ۸؛ مرعوب کردن مستمر وکلای دادگستری

نقض قوانین حقوق بشر در یورش به شهروندان بلوچ

بازداشت‌های گسترده، عملیات شبانه و استفاده از پهپاد برای کشتن یک شهروند غیرنظامی، آن‌هم بدون حکم قضایی یا اطلاعات شفاف، نقض آشکار حقوق بشر است. مردم استان سیستان و بلوچستان، سال‌ها است که تحت سرکوب و یورش نیروهای امنیتی قرار دارند.

یورش‌های امنیتی و استفاده از خشونت مفرط در استان سیستان و بلوچستان، به‌ویژه در مناطق روستایی بلوچ‌نشین، سابقه‌ای طولانی دارد. پس از حوادث موسوم به “جمعه‌های خونین زاهدان” در سال‌ ۱۴۰۱، بارها گزارش‌هایی از نقض فاحش حقوق بشر، بازداشت‌های خودسرانه و اعمال خشونت علیه ساکنان محلی منتشر شده است.

اقدام به یورش شبانه، بازداشت دسته‌جمعی، استفاده از پهپاد برای عملیات کشنده و بی‌اطلاعی از سرنوشت بازداشت‌شدگان، همگی نشانه‌هایی از الگوی تکرارشونده سرکوب هستند که نهادهای حقوق بشری داخلی و بین‌المللی بارها نسبت به آن هشدار داده‌اند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک