زندانی بلوچ مسلم رئیسی، وخامت وضعیت جسمانی؛ انتقال به ICU در حالت کما

زندانی بلوچ مسلم رئیسی در دوران بازداشت طولانی‌مدت در سلول انفرادی در زندان مرکزی زاهدان، به بیماری شدید عضلانی در ناحیه پای راست دچار شد

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۴ – وضعیت جسمانی زندانی بلوچ مسلم رئیسی، وخیم گزارش شده است. این زندانی هفته گذشته از زندان عادل‌آباد شیراز به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شده بود. وی پس از انجام یک عمل جراحی پیچیده، به هوش نیامده و در حال حاضر در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) و در حالت کما با سطح هوشیاری پایین به سر می‌برد.

مسلم رئیسی، فرزند عبدالمجید، متولد ۱۳۷۷ و اهل شهرستان جالق از توابع گلشن در استان سیستان و بلوچستان است. وی در سال ۱۴۰۰ به اتهام قتل توسط نیروهای امنیتی در سراوان بازداشت شد و پس از آن، روندی از بلاتکلیفی، نگهداری در سلول انفرادی، شکنجه روحی و بی‌توجهی مطلق به نیازهای درمانی‌اش را تجربه کرد. این زندانی ۲۶ ساله در نهایت با اتهام قتل عمد، به اعدام محکوم شد و از آن زمان تاکنون در زندان‌های مختلف از جمله زندان مرکزی زاهدان و عادل‌آباد شیراز نگهداری شده است.

نگهداری طولانی‌مدت در سلول انفرادی و تشدید بیماری

بر اساس گزارش منابع محلی، مسلم رئیسی در دوران بازداشت طولانی‌مدت در سلول انفرادی در زندان مرکزی زاهدان، به بیماری شدید عضلانی در ناحیه پای راست دچار شد. خشکی عضلات، ضعف حرکتی، دردهای شدید و عدم توانایی در راه‌ رفتن، بخشی از مشکلات جسمی او بودند که در نتیجه بی‌توجهی مسئولان زندان به وضعیت درمانی‌اش، به تدریج وخیم‌تر شدند.

پزشکان زندان پیش‌تر هشدار داده بودند که وی باید هرچه سریع‌تر تحت درمان تخصصی، فیزیوتراپی و احتمالا جراحی قرار گیرد. با این حال، مسئولان زندان با بی‌اعتنایی و تأخیرهای چندساله، نه‌تنها از اعزام وی به مراکز درمانی مناسب خودداری کردند، بلکه حتی داروهای اولیه نیز در اختیار او قرار نگرفت.

انتقال به شیراز و سپس تهران؛ وخامت اوضاع و ورود به کما

در پی تشدید بیماری و وخامت شرایط جسمی، مسلم رئیسی دو ماه پیش از زندان زاهدان به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل شد. انتقالی که به گفته برخی منابع حقوق بشری، به‌منظور تسهیل دسترسی به خدمات درمانی انجام شد. در نهایت، حدود یک هفته پیش، وی از زندان شیراز به بیمارستان طالقانی تهران منتقل و تحت عمل جراحی قرار گرفت.

منابع آگاه از بیمارستان طالقانی گزارش داده‌اند که این زندانی جوان پس از جراحی، به هوش نیامده و با سطح هوشیاری پنج در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده است. پزشکان هنوز درباره احتمال بهبودی یا بازگشت او به هوشیاری، اظهارنظر قطعی نکرده‌اند.

بی‌توجهی سیستماتیک به وضعیت سلامت زندانیان و محکومان بلوچ

وضعیت مسلم رئیسی، نمونه‌ای از روند سیستماتیک بی‌توجهی به سلامت زندانیان بلوچ در ایران است. گزارش‌های متعددی از زندان‌های کشور، به‌ویژه در استان‌های سیستان و بلوچستان و خوزستان، حکایت از موارد مشابه دارند؛ جایی که زندانیان بدون امکانات درمانی مناسب، با بیماری‌های مزمن و گاه تهدیدکننده جان، در شرایطی غیربهداشتی نگهداری می‌شوند.

خانواده مسلم رئیسی، به‌ویژه مادربزرگ وی که تنها شاکی پرونده محسوب می‌شود، بارها از مسئولان خواسته‌اند با توجه به وضعیت سلامت بحرانی او، نسبت به توقف اجرای حکم اعدام و ارائه خدمات درمانی مناسب اقدام شود. این درخواست‌ها تاکنون بی‌پاسخ مانده و همین امر، نگرانی‌ها از احتمال مرگ مسلم رئیسی در بیمارستان را افزایش داده است.

• استقلال کانون وکلای دادگستری؛ آرمانی تاریخی – شماره ۸؛ مرعوب کردن مستمر وکلای دادگستری
• مای ساتو گزارشگر ویژه سازمان ملل، نگرانی از انتقال اجباری پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام

نقض قوانین جهانی حقوق بشر با زندانی کردن بیماران

زندانی کردن بیماران، به ویژه آن‌هایی که به بیماری‌های سخت مبتلا هستند، نقض آشکار اصول بنیادین منشور جهانی حقوق بشر است. این عمل نه تنها خلاف اصول انسانی و اخلاقی است، بلکه با بسیاری از مواد این منشور نیز مغایرت دارد.

برخی از مهم‌ترین موادی که با این عمل نقض می‌شوند، عبارتند از:

حق حیات (ماده ۳): این ماده به صراحت بیان می‌کند که هر فرد حق زندگی دارد. زندانی کردن بیمار به ویژه در شرایطی که دسترسی به مراقبت‌های پزشکی مناسب وجود نداشته باشد، این حق بنیادین را نقض می‌کند.

منع شکنجه و رفتار غیرانسانی (ماده ۵): این ماده هرگونه شکنجه یا رفتار یا مجازات بی‌رحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز را ممنوع می‌کند. زندانی کردن بیمار در شرایط نامناسب و بدون دسترسی به مراقبت‌های پزشکی، می‌تواند نوعی شکنجه یا رفتار غیرانسانی محسوب شود.

اصل برابری (ماده ۷): این ماده بیان می‌کند که همه افراد برابر قانونند و حق دارند بدون تبعیض از حمایت برابر قانون برخوردار شوند. زندانی کردن بیمار به دلیل بیماری او، نوعی تبعیض محسوب می‌شود.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک