پیام یلدایی منوچهر فلاح از زندان لاکان؛ اعتراض به فقر جرم نیست

شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی درویش‌گفتار (پسر)، در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ حکم اعدام را برای منوچهر فلاح صادر کرد

کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۳۰ آذرماه ۱۴۰۴ – در شب یلدا، منوچهر فلاح، زندانی سیاسی محبوس در بند میثاق زندان لاکان رشت، با انتشار پیامی کوتاه اما معنادار، بار دیگر توجه افکار عمومی را به وضعیت زندانیان سیاسی و ریشه‌های اعتراضات اجتماعی جلب کرد. پیام او، که از دل زندان و در یکی از نمادین‌ترین شب‌های همبستگی خانوادگی در فرهنگ ایرانی منتشر شد، بازتاب‌دهنده پیوند عمیق میان اعتراض‌های مردمی، بحران اقتصادی و سرکوب سیاسی است.

منوچهر فلاح در پیام خود خطاب به مردم می‌گوید:
«درود، منوچهر فلاح هستم از زندان لاکان رشت، ما زندانیان سیاسی از وضعیت نامناسب اقتصادی جامعه و هر روز کوچک‌تر شدن سفره‌ها باخبریم. خود ما نیز به همین دلایل روشن اعتراض کردیم و زندانی شدیم. درخواست ما این است در این شب عزیز که در کنار خانواده‌های خود هستید، به یاد تمام زندانیان سیاسی باشید.»

این پیام، که در شب یلدا منتشر شده، به‌روشنی نشان می‌دهد که اعتراض به فقر، نابرابری و بی‌عدالتی اجتماعی نه‌تنها جرم نیست، بلکه ریشه بسیاری از بازداشت‌ها و پرونده‌سازی‌های امنیتی علیه معترضان را تشکیل می‌دهد. فعالان حقوق بشری تأکید می‌کنند که چنین پیام‌هایی، یادآور مسئولیت اجتماعی جامعه برای حمایت از زندانیان سیاسی و جلوگیری از عادی‌سازی سرکوب است.

رد اعاده دادرسی منوچهر فلاح؛ زندانی سیاسی در آستانه اعدام — منوچهر فلاح؛ زندانی سیاسی در آستانه اعدام

منوچهر فلاح؛ زندانی سیاسی در آستانه خطر اعدام

منوچهر فلاح، زندانی سیاسی محکوم به اعدام، طی ماه‌های اخیر با فشارهای قضایی و امنیتی فزاینده‌ای مواجه بوده است. این زندانی سیاسی برای دومین بار با رد اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور روبه‌رو شده است. در روز ۴ آبان ۱۴۰۴، شعبه نهم دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی پرونده او را رد کرد. پیش از آن نیز، حدود دو هفته زودتر، شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور درخواست فرجام‌خواهی وی را نپذیرفته بود.

به گفته منابع نزدیک به پرونده، قاضی رسیدگی‌کننده در جلسه بررسی اعاده دادرسی، جمله‌ای گفته که نگرانی‌ها را دوچندان کرده است:
«ما کمتر از این را هم اعدام کرده‌ایم.»

این اظهارنظر، از نگاه حقوقدانان و فعالان حقوق بشر، نشانه‌ای آشکار از رویکرد تنبیهی و غیرمنطبق با اصول دادرسی عادلانه در رسیدگی به پرونده‌های سیاسی تلقی می‌شود. با این حال، روز دوشنبه ۵ آبان ۱۴۰۴، وکیل این زندانی سیاسی، میلاد پناهی‌پور، برای دومین بار درخواست اعاده دادرسی جدیدی را ثبت کرده است؛ اقدامی که هنوز نتیجه آن مشخص نیست.

لیست اسامی و عکس زندانیان سیاسی محکوم به اعدام — منوچهر فلاح

جزئیات پرونده و روند قضایی

منوچهر فلاح متولد سال ۱۳۶۲، اهل و ساکن رشت و پدر یک دختر شانزده‌ساله به نام عسل است. او به‌عنوان ویزیتور فروش فعالیت می‌کرد. فلاح از ۲۸ خرداد ۱۴۰۲ در زندان لاکان رشت محبوس است.

اتهامات اولیه او «تبلیغ علیه نظام» عنوان شد که بر اساس آن به یازده ماه حبس محکوم گردید. پس از پایان این محکومیت و تعیین وثیقه ۴۰۰ میلیون تومانی، انتظار می‌رفت آزاد شود، اما مقامات قضایی از آزادی او جلوگیری کردند. در ادامه، پرونده‌ای جدید با اتهام سنگین «محاربه از طریق اقدام علیه امنیت ملی» علیه وی گشوده شد.

صدور حکم اعدام توسط قاضی درویش گفتار

شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی درویش‌گفتار (پسر)، در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ حکم اعدام را برای منوچهر فلاح صادر کرد. در کیفرخواست، او متهم شده است که در خرداد ۱۴۰۲ یک «بمب صوتی» مقابل درب ورودی دادگستری گیلان منفجر کرده است. این در حالی است که نظریه کارشناسی رسمی موجود در پرونده نشان می‌دهد انفجار تنها خسارتی جزئی، حدود ۱۵ میلیون تومان، به در آهنی و نمای سنگی ساختمان وارد کرده است.

با وجود این، پس از شکایت معاونت منابع انسانی و مالی دادگستری، اتهامات جدیدی مانند «توهین به خامنه‌ای»، «تبلیغ علیه نظام» و «تخریب» نیز به پرونده افزوده شد؛ روندی که در نهایت به صدور حکم اعدام انجامید.

پیام یلدا؛ یادآوری مسئولیت اجتماعی

پیام یلدایی منوچهر فلاح، فراتر از یک درخواست شخصی، به نمادی از اعتراض تبدیل شده است. این پیام یادآور آن است که زندانیان سیاسی، بازتاب صدای جامعه‌ای هستند که از فقر، بی‌عدالتی و سرکوب به ستوه آمده است. فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که زنده نگه‌داشتن نام و صدای این زندانیان، به‌ویژه در مناسبت‌های فرهنگی و خانوادگی مانند شب یلدا، گامی مهم در مسیر همبستگی اجتماعی و دفاع از حق حیات و آزادی است.