مرگ دو زندانی در زندان‌های مهاباد و مشهد؛ زنگ خطر وضعیت بحرانی زندان‌ها

در فاصله یک روز، دو زندانی در زندان‌های مهاباد و وکیل‌آباد مشهد جان باختند؛ مرگ‌هایی که بار دیگر وضعیت نگران‌کننده زندانیان را برجسته کرده است

کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۲۵ آذرماه ۱۴۰۴ – در روزهای اخیر، گزارش‌هایی از مرگ دو زندانی در زندان‌های مختلف کشور منتشر شده است. این دو زندانی، یکی بر اثر عدم رسیدگی پزشکی و دیگری در اعتراض به بلاتکلیفی قضایی جان خود را از دست داده‌اند. این موارد، نگرانی‌ها درباره شرایط نگهداری زندانیان، نبود خدمات درمانی کافی و فشارهای روانی ناشی از بلاتکلیفی را افزایش داده است. فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که این مرگ‌ها اتفاقی نبوده و در بستر نقض ساختاری حقوق زندانیان رخ داده‌اند.

مرگ زندانی اهل سردشت بر اثر محرومیت از درمان

عبدالهادی شیخه‌پور، زندانی اهل سردشت، روز یکشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۴ در زندان مهاباد جان خود را از دست داد. این زندانی در حالی فوت کرد که محکومیت سه‌ساله خود را به پایان رسانده بود، اما همچنان در زندان نگهداری می‌شد.
بر اساس گزارش‌ها، وی دو روز پیش از مرگ به دلیل بیماری شدید قادر به حرکت نبوده و در تخت خود زمین‌گیر شده بود. با وجود وخامت آشکار وضعیت جسمی، او به بهداری زندان منتقل نشد و هیچ رسیدگی پزشکی مؤثری دریافت نکرد.
مسئولان زندان طی این مدت به وضعیت وی توجهی نکرده و درخواست‌های دیگر زندانیان نیز بی‌پاسخ مانده بود.

پایان محکومیت، اما ادامه حبس

عبدالهادی شیخه‌پور چند روز پیش از مرگ، محکومیت سه‌ساله خود را به پایان رسانده بود. با این حال، آزادی این زندانی به دلایل نامشخص به تعویق افتاده و وی همچنان در زندان نگهداری می‌شد. او حدود سه سال پیش به اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به سه سال حبس محکوم شده بود.
عبدالهادی شیخه‌پور، پدر سه فرزند، حدود سه سال پیش به اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت و محکوم شده بود. پس از مرگ، مسئولان زندان علت فوت را «ایست قلبی» اعلام کرده‌اند، اما شواهد، بی‌توجهی درمانی را عامل اصلی نشان می‌دهد.

افشای شرایط اسفناک در زندان وکیل‌آباد مشهد — زندان وکیل‌آباد مشهد

خودکشی در اعتراض به بلاتکلیفی در زندان وکیل‌آباد مشهد

روز یک‌شنبه ۲۳ آذرماه ۱۴۰۴، یک زندانی دیگر به نام چنگیز نوروزی نیز در زندان وکیل‌آباد مشهد جان باخت. این زندانی در اعتراض به بلاتکلیفی طولانی‌مدت پرونده قضایی خود دست به خودکشی زده است.
چنگیز نوروزی از حدود سه سال پیش به اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر بازداشت شده بود. در تمام این مدت، پرونده او بدون صدور حکم نهایی بلاتکلیف باقی مانده بود.
منابع مطلع می‌گویند فشار روانی ناشی از این وضعیت، عامل اصلی اقدام او به خودکشی بوده است. او پیش از رسیدن به بیمارستان جان باخت و تلاش‌ها برای نجاتش بی‌نتیجه ماند. فعالان حقوق بشر بارها نسبت به پیامدهای خطرناک بلاتکلیفی قضایی در زندان‌ها هشدار داده‌اند.

هشدار نسبت به تکرار مرگ‌های قابل پیشگیری

مرگ این دو زندانی، بار دیگر ضعف جدی نظارت قضایی و پزشکی در زندان‌ها را آشکار کرده است.
نبود رسیدگی درمانی، تأخیر در آزادی زندانیان پس از پایان محکومیت و بلاتکلیفی طولانی‌مدت، جان زندانیان را تهدید می‌کند.
فعالان حقوق بشر تأکید دارند که بسیاری از این مرگ‌ها قابل پیشگیری بوده‌اند. آنها خواستار پاسخگویی فوری مسئولان زندان‌ها و نهادهای قضایی هستند.