شرایط بحرانی در بند یک(بند زنان) زندان وکیل آباد مشهد؛ ازدحام، فقدان بهداشت و برخوردهای غیرانسانی

1 ازدحام شدید و کمبود فضای کافی

بند زنان زندان وکیل آباد شامل ۱۴ سلول با ظرفیت مجموعاً ۵۰ نفر است، اما گزارش‌ها حاکی از حضور ۲۰۰ تا ۲۵۰ زندانی در این بند است. در هر سلول، بین ۱۴ تا ۱۸ زندانی در فضایی محدود و بدون امکانات مناسب نگهداری می‌شوند. تخت‌های سه‌طبقه به‌گونه‌ای چیده شده‌اند که فضای کافی برای نشستن یا استراحت وجود ندارد. علاوه بر این، زندانیان از داشتن کمد یا فضای شخصی محروم هستند و ناچارند وسایل خود را در فضای محدود همراه داشته باشند.

2 وضعیت بحرانی بهداشتی و گسترش بیماری‌ها

ساختمان قدیمی و فرسوده زندان، همراه با عدم رسیدگی مسئولان، موجب شده است که شرایط بهداشتی در این بند وخیم باشد. کمبود مواد شوینده و نبود امکانات مناسب نظافت، زندانیان را در معرض انواع بیماری‌های پوستی و عفونی قرار داده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بند یک زندان وکیل آباد مشهد محل تجمع حشرات و حتی موش شده و نبود ماشین لباس‌شویی نیز مشکلات بهداشتی را تشدید کرده است. زندانیان ناچارند لباس‌های خود را در حمام یا توالت شسته و برای خشک‌کردن آنها را روی لوله‌های زنگ‌زده آویزان کنند.

3 کمبود امکانات و تحمیل هزینه‌های سنگین به زندانیان

زندانیانی که تازه از قرنطینه وارد بند می‌شوند، مجبورند تمام مایحتاج خود را با قیمت‌های بالا از فروشگاه زندان تهیه کنند. بسیاری از این افراد توان مالی لازم برای خرید اقلام ضروری را ندارند و به کمک سایر زندانیان وابسته‌اند. در همین حال، وضعیت نامناسب آشپزخانه زندان نیز نگرانی‌هایی درباره سلامت زندانیان ایجاد کرده است.

4 افزایش خشونت و برخوردهای غیرانسانی در زندان وکیل آباد مشهد

ازدحام شدید و فشارهای ناشی از شرایط سخت، موجب افزایش درگیری میان زندانیان شده است. با این حال، زندانبانان در این درگیری‌ها مداخله نکرده و تنها از طریق دوربین‌های نظارتی اوضاع را زیر نظر دارند. در برخی موارد، پس از درگیری، زندانیان آسیب‌دیده به بهداری منتقل می‌شوند، اما به‌جای دریافت درمان مناسب، با روش‌های تنبیهی از جمله بستن به تخت به‌صورت صلیبی مجازات می‌شوند.

این گزارش‌ها در حالی منتشر می‌شود که استانداردهای بین‌المللی بر لزوم رعایت حقوق انسانی زندانیان تأکید دارند، اما وضعیت در زندان وکیل آباد مشهد همچنان بحرانی است.

5 اعتراض به وضعیت غیرانسانی در بند زنان، زندان وکیل آباد مشهد

زندانیان زن در زندان وکیل آباد مشهد در هفته اول مردادماه ۱۴۰۳، در اعتراض به نبود امکانات و گرمای طاقت‌فرسای بندها و آشپزخانه، اقدام به اعتراض کردند. آنها پس از پاسخ نگرفتن با شکستن شیشه، مهتابی و دروبین‌های حفاظتی، اعتراض خود را نشان دادند. در پی این اعتراضات به دستور علی عبدی رئیس زندان وکیل آباد مشهد ماموران گارد وارد بند زنان شده و اقدام به سرکوب و ایجاد رعب و وحشت زندانیان کردند. بهداری زندان نیز به دستور مقامات زندان از مداوای زندانیانی که مورد ضرب و شتم قرار گرفته خودداری کردند.

6 گرمای طاقت فرسا در بند زنان

دلیل اصلی اعتراض زندانیان در بند زنان زندان وکیل آباد مشهد، گرمای طاقت فرسا در داخل بند و آشپزخانه بود. گرما به حدی است که زندانیان آنجا را به جهنم تشبیه می‌کنند. زندانیان هم چنین به کیفیت بد غذای زندان، غیربهداشتی بودن محیط آشپزخانه، نبود یخچال و لباس‌شویی و اجاق گاز، نبود دستگاه‌های تهویه هوا اعتراض کردند. به دلیل بالا بودن آمار تعداد زندانیان در این بند و رسیدگی‌ نکردن به وضعیت بهداشتی، ساس، سوسک وموش در بندها به سرعت گسترش پیدا کرده است.

در بندها مواد شوینده و ضد عفونی کننده وجود ندارد و زندانیان به دلیل نبود ماشین لباس‌شویی مجبورند لباس‌های خود را در حمام، روشویی و یا ظروف غذای خود بشویند.

دیواره‌های ساختمان این بند به دلیل قدیمی بودن و رسیدگی نشدن به آن با قارچ و کپک پوشیده شده و این موضوع باعث مبتلا شدن زندانیان به بیماری‌های پوستی شده است. ورود داروهای پوستی به داخل زندان ممنوع بوده و بهداری زندان و مقامات زندان نیز برای حل این موضوع اقدامی نمی‌کنند.

7 دومین اعتراض در روز شنبه ۱۳مردادماه

دومین اعتراض زنان زندانی در زندان وکیل آباد مشهد، روز شنبه ۱۳مردادماه انجام شد. گارد ویژه به دستور مقامات زندان به سرکوب شدید‌تر زندانیان اقدام کرده و در سلول‌ها را به مدت ۸ساعت بسته و به زندانیان اجازه رفتن به دستشویی، فروشگاه، هواخوری و یا بهداری داده نشد. به دستور رئیس حفاظت زندان برخی از زندانیان به بند آسایش که محل زندانیان با اختلال‌های روانی است منتقل شدند.

به دستور مقامات زندان وکیل آباد مشهد، برای برخی از زندانیان زن پرونده انضباطی باز شده و برخی از زندانیان از ملاقات، تماس و مرخصی محروم شده‌اند.

8 بستن زندانیان به صورت صلیبی به تخت

در بخش آسایش زندانیان را به صورت صلیبی به تخت بسته‌اند. به همین دلیل دست‌ها و پاهای زندانیان به دلیل فشار دستبند‌ها زخمی شده و درحال عفونی شدن است.

این زندانیان تنها برای رفتن به دستشویی از حالت صلیبی خارج شده و هنگام غذا خوردن نیز یک دست آنها با دستبند به تخت بسته شده است. مقامات زندان این زندانیان را مجبور به مصرف داروهای اعصاب و خواب‌آور کرده که زمینه‌ساز اعتیاد آنها می‌باشد.

به گفته زندانیان، رئیس زندان وکیل آباد مشهد، به نام علی عبدی، مدیر داخلی زندان به نام امیر پاسبان، رئیس حفاظت اطلاعات زندان به نام جاهدی، جانشین حفاظت اطلاعات زندان به نام ولی خانی، سرکوب و شکنجه زندانیان را هدایت می‌کردند.

9 سرکوب زندانیان در بند زنان زندان وکیل آباد مشهد

طی روزهای سه شنبه نهم و چهارشنبه دهم مرداد ۱۴۰۳، در پی اعتراضات زندانیان در بند زنان زندان وکیل آباد مشهد ماموران گارد ویژه در داخل بند مستقر شده‌اند. به گزارشات رسیده از بند زنان زندان وکیل آباد مشهد، پس از اعتراضات و درگیری در بند زنان یکی از ماموران زن اقدام به دخالت نموده و با تهدید از زندانیان زن خواستار پایان اعتراضات می‌شود. زندانیان زن نیز که به مشکلات داخل زندان و کمبود‌ها معترض بودند با ایستادگی، وی را به شدت گوشمالی می‌دهند.

زندانیان زن در اعتراض به سرکوب و کمبودها موجود، اقدام به تخریب دوربین‌های کنترلی و شکستن شیشه‌ها می‌کنند. به دستور مقامات زندان، ماموران گارد ویژه وارد بند زنان شده و درب کلیه اتاق‌ها را برای ساعت‌های متمادی قفل می‌کنند. آنها به منظور ایجاد جو رعب و وحشت به صورت مستمر با باتوم به درب اتاق‌ها زده و با ایجاد سروصدا زندانیان زن را تحت فشارهای عصبی قرار داده بودند.

10 انتقال زندانیان زن به بند بیماران اعصاب و روان

مقامات زندان وکیل آباد مشهد پس از سرکوب زندانیان زن چندین تن از آنها به بند آرامش که مخصوص بیماران اعصاب و روان است منتقل کرده و چندین زندانی را به مکان نامعلومی برده‌اند.

زندانیان زن در زندان وکیل آباد مشهد خواستار تغییر قاضی ناظر زندان که طباطبایی نام دارد می‌باشند. این شخص عامل شکنجه روحی و اذیت و آزار زندانیان می‌باشد.

بنا به گزارشات رسیده مامورین گارد ویژه تا پایان روز جمعه ۱۲مردادماه ۱۴۰۳، همچنان در داخل بند زنان زندان وکیل آباد مستقر بودند.

11 لزوم اقدام فوری نهادهای حقوق بشری

وضعیت بند یک زندان وکیل آباد مشهد نمونه‌ای آشکار از نقض حقوق زندانیان و بی‌توجهی به اصول انسانی است. ازدحام بیش از حد، شرایط غیربهداشتی، نبود امکانات اولیه، بهره‌کشی اقتصادی و برخوردهای خشونت‌آمیز، همگی نشان‌دهنده نادیده‌گرفتن کرامت انسانی زندانیان است. نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های بین‌المللی موظف‌اند این شرایط را بررسی کرده و مقامات مسئول را نسبت به اصلاح این وضعیت تحت فشار قرار دهند.

سکوت در برابر چنین فجایعی، به معنای تأیید و تداوم نقض سیستماتیک حقوق بشر است.