زندان فردیس کرج؛ افشای نمایش آزادی زندانیان زن در کلاهبرداری از خیرین و تشدید نگرانی‌های حقوق بشری

گزارش‌ها از زندان فردیس کرج از برگزاری یک اقدام نمایشی برای «آزادی زندانیان» حکایت دارد که با فریب خیرین و نقض حقوق زندانیان همراه شده است

روایت یک اقدام نمایشی در زندان فردیس کرج

کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۲۳ آذرماه ۱۴۰۴ – بر اساس گزارش‌های رسیده، روز چهارشنبه ۱۹ آذرماه، جمعی از مقام‌های قضایی استان البرز از جمله مددی دادستان کل کرج، ناصر خاکی، رئیس کل دادگستری استان و زنی به نام بهروزی دادستان فردیس کرج به‌همراه هیأتی حدوداً ۳۰ نفره از زندان فردیس کرج بازدید کردند. این بازدید که با تدارکات گسترده و صرف هزینه و زمان زندانیان همراه بوده، به گفته منابع مطلع به یک «نمایش رسانه‌ای» برای ثبت فیلم و عکس از آزادی زندانیان انجامیده است.

در جریان این برنامه، ۱۳ زندانی با جرائم غیرمالی که پیش‌تر آزاد شده بودند، بار دیگر به‌عنوان «زندانیان آزادشده» مقابل دوربین قرار داده شدند. به هر یک شاخه گلی داده شد و نامه‌هایی با عنوان «آزادی» قرائت شد؛ در حالی‌که آزادی این افراد یا ماه‌ها قبل انجام شده بود یا اساساً به قید وثیقه صورت گرفته بود. هدف این اقدام، بنا بر این گزارش‌ها، ارائه تصویری غیرواقعی از آزادی زندانیان مالی و نسبت دادن آن به کمک‌های مردمی جمع‌آوری‌شده بوده است.

فریب خیرین و دستکاری فهرست آزادی‌ها

منابع آگاه می‌گویند فهرست اسامی قرائت‌شده در مراسم آزادی زندانیان زن در زندان فردیس کرج، با واقعیت مطابقت نداشته و مصاحبه‌های انجام‌شده نیز «صوری» بوده است. به خیرین اعلام شده که با کمک‌های آنان، زندانیان مالی آزاد شده‌اند؛ در حالی که افراد معرفی‌شده نه زندانی مالی بوده‌اند و نه در همان مقطع آزاد شده‌اند. این اقدام، از سوی منتقدان، «کلاهبرداری کلان از خیرین» توصیف شده و نگرانی‌ها درباره سرنوشت مبالغ جمع‌آوری‌شده را افزایش داده است.

گزارش‌ها همچنین به حضور افرادی در میان «بازیگران» این نمایش اشاره دارد؛ از جمله یک زندانی با حکم قصاص و فردی که به‌عنوان خبرچین زندان و مرتبط با پرونده مواد مخدر معرفی شده است. این موارد، پرسش‌ها درباره معیارهای انتخاب افراد برای این نمایش را تشدید کرده است.

ادعاها درباره سوءاستفاده مالی و فریب زندانیان در زندان فردیس کرج

بر اساس گزارش‌های دریافتی، زنی به نام کولیوند که نام او در ارتباط با برخی پرونده‌های مرگ مشکوک طی دو ماه اخیر در زندان فردیس کرج مطرح شده، با انجام اقداماتی نمایشی در قالب فعالیت‌های ظاهراً حمایتی در مهدکودک زندان، تلاش دارد برای خود وجهه‌سازی اجتماعی و سیاسی ایجاد کند. طبق این گزارش‌ها، وی به منظور ظاهر سازی در مقابل یونسکو ادعا می‌کند که هزینه‌های زایمان زندانیان را زندان تقبل کرده است. این در حالی است که هزینه‌های مربوط به زایمان و نگهداری نوزادان به‌طور کامل از مادران زندانی دریافت می‌شود. به این ترتیب بودجه‌هایی مشخص شده برای حمایت از همین زندانیان را به سرقت می‌برد.

منابع مطلع همچنین می‌گویند در بخشی از زندان فردیس کرج، فضایی نمادین با نصب بنرها و پارچه‌های سبز و ساخت محلی شبیه به ضریح ایجاد شده که از آن به‌عنوان ابزاری برای فریب و کنترل روانی زندانیان استفاده می‌شود. به گفته این منابع، چنین اقداماتی در شرایطی صورت می‌گیرد که زندانیان به‌دلیل وضعیت آسیب‌پذیر خود، امکان اعتراض یا پیگیری مستقل این موارد را ندارند.

زندان فردیس کرج، تشدید فشار بر زندانیان سیاسی زن — زندان فردیس کرج

مدیریت زندان و ادعاهای متناقض درباره وضعیت داخلی

در بخش دیگری از این گزارش‌ها، از تلاش رئیس کل زندان فردیس کرج، به نام کشاورز، برای «نمونه نشان دادن» زندان سخن رفته است؛ در حالی که به گفته منابع داخلی، دسترسی به مواد مخدر صنعتی با قیمت‌های بالا در زندان وجود دارد و با وجود این، مقامات مدعی «پاکی» زندان هستند. این تناقض، اعتماد به روایت رسمی از وضعیت زندان فردیس کرج را با تردید مواجه کرده است.

همچنین بیش از ۱۰ زندانی سیاسی در میان زندانیان جرائم سنگین نگهداری می‌شوند و سالن مجزایی برای آنان وجود ندارد. به گفته منابع، این زندانیان در معرض تهدید زندانیانی قرار دارند که به‌عنوان «مزدوران» مقامات زندان معرفی می‌شوند؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی درباره امنیت جانی آنان ایجاد کرده است.

فشارهای اداری و اتهام ظاهرسازی

در ادامه گزارش، از مسئولانی نام برده می‌شود که با اقداماتی نمایشی—از جمله برنامه‌هایی با عنوان حمایت اجتماعی—هزینه‌ها را به خانواده‌ها و زندانیان تحمیل می‌کنند، در حالی که بودجه‌های حمایتی دریافت می‌شود. منتقدان این اقدامات را «ظاهرسازی» و «فریب زندانیان» توصیف کرده‌اند.

نقض حقوق بشر در زندان فردیس کرج

این رویدادها نشان‌دهنده الگوی نگران‌کننده‌ای از فریب، نبود شفافیت، و نقض حقوق بنیادین زندانیان و خیرین است.

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
حق امنیت شخصی؛ تهدید زندانیان و نگهداری ناامن، امنیت جانی را به خطر می‌اندازد.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
منع رفتار غیرانسانی؛ فشار روانی، تهدید و سوءاستفاده نمایشی مصداق رفتار تحقیرآمیز است.

ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
منع بازداشت خودسرانه؛ استفاده نمایشی از زندانیان آزادشده و بی‌شفافیتی در وضعیت حقوقی آنان، اصل قانونی‌بودن را نقض می‌کند.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
حق دادرسی عادلانه؛ فقدان شفافیت و دستکاری اطلاعات، اعتماد به فرآیند قضایی را مخدوش می‌کند.

ماده ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
حریم خصوصی و حیثیت؛ بهره‌برداری رسانه‌ای صوری از زندانیان، حیثیت آنان را نقض می‌کند.