زندان رودسر: شرایط غیرانسانی و نقض حقوق زندانیان

زندان رودسر با مشکلات عدیده‌ای از جمله تراکم بالای جمعیت، نبود امکانات بهداشتی، کیفیت پایین غذا، نقض اصل تفکیک جرائم و محدودیت‌های متعدد در دسترسی به امکانات اولیه مواجه است

کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ – زندان رودسر، یکی از مراکز تأمینی و تربیتی در استان گیلان، به دلیل شرایط نامناسب و نقض حقوق اولیه زندانیان، مورد انتقادات گسترده‌ای قرار گرفته است. این زندان که با هدف اصلاح و بازپروری زندانیان فعالیت می‌کند، در عمل با مشکلات عدیده‌ای از جمله تراکم بالای جمعیت، نبود امکانات بهداشتی، کیفیت پایین غذا و عدم رعایت اصل تفکیک جرائم مواجه است. در این گزارش، به بررسی دقیق شرایط زندان رودسر پرداخته‌ایم تا تصویر روشنی از وضعیت این مرکز ارائه دهیم.

شرایط اسفناک زندگی در زندان رودسر

زندان رودسر فاقد فضای زیست مناسب برای زندانیان است. این زندان با ظرفیت محدود خود، میزبان جمعیتی بیش از حد تصور است. بیش از ۱۱۰ نفر در پنج اتاق کوچک محبوس هستند، به‌گونه‌ای که بسیاری از زندانیان به دلیل کمبود تخت، مجبور به خوابیدن روی کف اتاق‌ها و حتی راهروها هستند. این شرایط نه‌تنها سلامت جسمی و روانی زندانیان را به خطر می‌اندازد، بلکه ساده‌ترین فعالیت‌های روزمره مانند رفت‌وآمد به سرویس بهداشتی را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است.

ساختار و ظرفیت اتاق‌های زندان رودسر

زندان رودسر دارای پنج اتاق است که همگی بیش از ظرفیت خود زندانی در خود جای داده‌اند. در ادامه، جزئیات ابعاد و شرایط هر اتاق ارائه شده است:

• اتاق‌های ۱ و ۲: این اتاق‌ها با ابعاد تقریبی ۵×۶ متر، بین ۲۷ تا ۳۰ نفر را در خود جای داده‌اند. از این تعداد، تعدادی به‌عنوان کف‌خواب روی زمین می‌خوابند. نبود فضای کافی، این اتاق‌ها را به محیطی غیرقابل تحمل تبدیل کرده است.
• اتاق ۳: این اتاق دارای ۷ تخت سه‌نفره است، اما به دلیل جمعیت زیاد، تعدادی از زندانیان به‌صورت کف‌خواب در آن اقامت دارند.
• اتاق‌های ۴ و ۵: این اتاق‌ها با ابعاد ۳×۴ متر، هر یک دارای ۴ تخت سه‌نفره هستند. با این حال، تعدادی از زندانیان در این اتاق‌ها نیز کف‌خواب هستند.

نکته قابل‌توجه این است که اتاق‌ها فاقد دیوار کامل هستند و از طریق راهرو به یکدیگر متصل‌اند. این ساختار، حریم خصوصی زندانیان را به شدت کاهش داده و امکان نظارت و مدیریت مناسب را دشوار کرده است.

تراکم جمعیت و مشکلات راهروها

تراکم جمعیت در زندان رودسر به حدی است که برخی زندانیان مجبور به خوابیدن در راهروها هستند. این موضوع، رفت‌وآمد را به‌ویژه در شب‌ها و هنگام استفاده از سرویس بهداشتی بسیار دشوار کرده است. هنگام صرف غذا در وعده‌های ناهار و شام، زندانیان باید با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی، فضای لازم برای نشستن و غذا خوردن را مدیریت کنند، چرا که کف‌خواب‌ها بخش زیادی از فضا را اشغال کرده‌اند.

نقض اصل تفکیک جرائم در زندان رودسر

یکی از مهم‌ترین اصول در مدیریت زندان‌ها، تفکیک زندانیان بر اساس نوع جرم است. با این حال، در زندان رودسر این اصل به‌طور کامل نقض می‌شود. زندانیان سیاسی در کنار زندانیان با جرائم دیگر، از جمله جرائم سنگین، در یک اتاق نگهداری می‌شوند. این موضوع نه‌تنها امنیت زندانیان سیاسی را به خطر می‌اندازد، بلکه تنش‌های روانی و اجتماعی را در میان زندانیان افزایش می‌دهد.

وضعیت اسفناک غذا و بهداشت در زندان رودسر

کیفیت پایین غذا

غذای ارائه‌شده به زندانیان در زندان رودسر از کیفیت بسیار پایینی برخوردار است و به گفته شاهدان، عموماً غیرقابل خوردن است. این مسئله، سلامت جسمی زندانیان را به خطر انداخته و نارضایتی گسترده‌ای را در میان آن‌ها ایجاد کرده است.

مشکلات بهداشتی و معضل ساس

وضعیت بهداشتی در زندان رودسر به شدت نامناسب است. نبود مواد ضدعفونی‌کننده و عدم توجه به نظافت محیط، باعث شیوع مشکلاتی مانند ساس شده است. زندانیان از وجود ساس و مشکلات ناشی از آن در رنج هستند، اما رئیس زندان هیچ اقدامی برای ریشه‌کنی این معضل انجام نداده است. این شرایط، سلامت زندانیان را بیش از پیش تهدید می‌کند.

امکانات بهداشتی و حمام

زندان رودسر دارای ۶ سرویس بهداشتی است که دو مورد آن در داخل ساختمان و چهار مورد دیگر در محوطه قرار دارند. همچنین، چهار دوش برای استحمام زندانیان وجود دارد که معمولاً دو تای آن‌ها خراب و غیرقابل استفاده هستند. این تعداد محدود امکانات، پاسخگوی نیازهای بیش از ۱۱۰ زندانی نیست و باعث ایجاد صف‌های طولانی و مشکلات متعدد شده است.

تماس تلفنی: محدودیت‌ها و هزینه‌های گزاف

زندانیان برای تماس با خانواده‌های خود به سه باجه تلفن دسترسی دارند. با این حال، استفاده از این باجه‌ها با محدودیت‌های فراوانی همراه است. زندانیان باید برای هر تماس ثبت‌نام کنند و نوبت بگیرند. علاوه بر این، هزینه تماس‌ها بر اساس مدت مکالمه محاسبه می‌شود که به گفته برخی، به نوعی اخاذی از زندانیان محسوب می‌شود.

هواخوری: فضایی محدود بدون امکانات ورزشی

دسترسی به هواخوری از طریق راه‌پله‌ای مقابل اتاق شماره ۳ امکان‌پذیر است. هواخوری زندان رودسر با ابعاد تقریبی ۱۵×۳۰ متر، تقریباً به اندازه یک زمین والیبال است. با این حال، این فضا هنگام آمارگیری که زندانیان در پنج صف می‌ایستند، کاملاً پر می‌شود. نکته تأسف‌بار این است که هیچ وسیله ورزشی در هواخوری وجود ندارد و تنها وسیله تفریحی در دسترس، یک میز پینگ‌پنگ در نمازخانه است.

وضعیت نمازخانه و کتابخانه

نمازخانه زندان رودسر دارای یک کتابخانه کوچک است، اما محتوای آن به شدت محدود و یک‌جانبه است. کتاب‌های موجود صرفاً شامل کتاب‌های مورد تأیید حکومت هستند و هیچ اثری از ادبیات، شعر یا کتاب‌های فرهنگی و علمی در آن یافت نمی‌شود. زندانیان اجازه وارد کردن کتاب به زندان را ندارند و خانواده‌ها نیز برای ارسال کتاب باید مراحل پیچیده و طاقت‌فرسایی را طی کنند.

مشکلات ورود لباس به زندان

تحویل لباس به زندانیان توسط خانواده‌ها با مشکلات متعددی همراه است. خانواده‌ها باید یک هفته قبل، لیست وسایل موردنظر را به زندان ارائه دهند و منتظر تأیید آن بمانند. در صورت تأیید، لباس‌ها به مدت یک هفته در آب قرار می‌گیرند و سپس به زندانی تحویل داده می‌شوند. این فرآیند غیرمنطقی، دسترسی زندانیان به لباس مناسب را دشوار کرده است.

نقض حقوق بشر و ضرورت اصلاح شرایط زندان رودسر

زندان رودسر با مشکلات عدیده‌ای از جمله تراکم بالای جمعیت، نبود امکانات بهداشتی، کیفیت پایین غذا، نقض اصل تفکیک جرائم و محدودیت‌های متعدد در دسترسی به امکانات اولیه مواجه است. این شرایط نه‌تنها حقوق اولیه زندانیان را نقض می‌کند، بلکه هدف اصلی زندان‌ها یعنی اصلاح و بازپروری را نیز زیر سؤال می‌برد.

برای بهبود وضعیت زندان رودسر، لازم است اقدامات فوری در زمینه کاهش جمعیت، بهبود امکانات بهداشتی، تأمین غذای باکیفیت و رعایت اصول تفکیک جرائم انجام شود. همچنین، توجه به حقوق زندانیان در زمینه دسترسی به کتاب، امکانات ورزشی و تماس با خانواده، می‌تواند گامی مؤثر در جهت انسانی‌تر کردن شرایط این زندان باشد.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک