شرایط بحرانی زندانیان پس از انتقال ناگهانی از فشافویه به زندان اوین

بیشتر اماکن زندان اوین همچنان پس از تخریب ناشی از حمله موشکی در «جنگ ۱۲ روزه» بازسازی نشده است. این آسیب‌ها به سیستم آب‌رسانی، خطوط گاز و تهویه آسیب جدی وارد کرده و بسیاری از اتاق‌ها و سالن‌ها فاقد شرایط استاندارد هستند

انتقال همراه با خشونت

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۴ – پس از انتقال زندانیان از فشافویه به زندان اوین در تاریخ جمعه ۱۷ مرداد ۱۴۰۴، صدها زندانی سیاسی از زندان فشافویه به بندهای ۷ و ۸ زندان اوین منتقل شدند؛ انتقالی که به گفته شاهدان عینی با ضرب‌وشتم شدید، رفتارهای تحقیرآمیز و تهدید همراه بود. مأموران پیش از خروج زندانیان از فشافویه، آن‌ها را وادار به ایستادن در صف‌های طولانی کرده و سپس با دستبند و پابند به خودروهای انتقال منتقل کردند. بسیاری از زندانیان در این روند، دچار کبودی، جراحت و مشکلات جسمی شدند.

نبود امکانات اولیه در زندان اوین

این انتقال در شرایطی صورت گرفت که زندان اوین از صبح روز ورود زندانیان جدید، فاقد آب، گاز و سیستم تهویه بوده است. سرمایش و گرمایش از کار افتاده و با قطع طولانی‌مدت آب، امکان استفاده از سرویس‌های بهداشتی و شست‌وشو وجود ندارد. زندانیان تازه‌وارد بدون وسایل شخصی، پوشاک، پتو یا ملحفه در اتاق‌ها مستقر شده‌اند. همچنین، دسترسی به مواد غذایی به شدت محدود بوده و به گفته منابع، تنها یک وعده ناهار در روز نخست به آنان داده شد و سایر وعده‌ها حذف شد.

تأثیر حمله موشکی و تخریب تأسیسات

بیشتر اماکن زندان اوین همچنان پس از تخریب ناشی از حمله موشکی در «جنگ ۱۲ روزه» بازسازی نشده است. این آسیب‌ها به سیستم آب‌رسانی، خطوط گاز و تهویه آسیب جدی وارد کرده و بسیاری از اتاق‌ها و سالن‌ها فاقد شرایط استاندارد هستند. ازدحام جمعیت ناشی از انتقال گسترده زندانیان، این کمبودها را تشدید کرده و خطر شیوع بیماری و تنش‌های بین‌زندانی را افزایش داده است.

سرنوشت مبهم زندانیان محکوم به اعدام

منابع حقوق بشری گزارش داده‌اند که در میان زندانیان منتقل‌شده، پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام، وحید بنی‌عامریان، پویا قبادی، اکبر دانشورکار، بابک علیپور و محمد تقوی و یک زندانی امنیتی محکوم به اعدام به نام بابک شهبازی به جای انتقال به زندان اوین، به زندان قزلحصار کرج منتقل شده‌اند. علت این تغییر مسیر و محل نگهداری آنان اعلام نشده و نگرانی‌های جدی درباره احتمال اجرای فوری احکام اعدام این زندانیان وجود دارد.

واکنش خانواده‌ها و نهادهای حقوق بشری

خانواده‌های زندانیان که از شرایط بحرانی عزیزان خود مطلع شده‌اند، خواستار شفاف‌سازی فوری مسئولان قضایی و سازمان زندان‌ها شده‌اند. آن‌ها هشدار داده‌اند که ادامه این وضعیت می‌تواند به فجایع انسانی و بحران بهداشتی گسترده منجر شود. چندین سازمان حقوق بشری نیز در بیانیه‌هایی این اقدام را مصداق رفتار غیرانسانی و ناقض تعهدات بین‌المللی ایران دانسته‌اند.

نقض قوانین حقوق بشر در انتقال زندانیان به زندان اوین

• ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز؛ ضرب‌وشتم زندانیان هنگام انتقال نقض آشکار این ماده است.
• ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق آزادی و امنیت شخصی؛ انتقال ناگهانی و بدون اطلاع خانواده‌ها و وکلا مغایر با این اصل است.
• ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: رفتار انسانی و احترام به شأن ذاتی زندانیان؛ محرومیت از امکانات اولیه و شرایط بهداشتی استاندارد ناقض این ماده است.

چشم‌انداز نگران‌کننده

با توجه به کمبود شدید امکانات و عدم بازسازی کامل زندان اوین پس از آسیب‌های جنگی، کارشناسان حقوق بشر هشدار داده‌اند که اگر اقدامی فوری برای بهبود شرایط صورت نگیرد، وضعیت به مرز غیرقابل‌بازگشت خواهد رسید. گزارش‌ها حاکی از آن است که مسئولان زندان هیچ برنامه مشخصی برای بازگرداندن خدمات اساسی یا کاهش ازدحام جمعیت ندارند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک