توقف اجرای حکم اعدام محمدجواد وفایی ثانی با دستور دیوان عالی

پیش از صدور دستور اخیر، پرونده محمدجواد وفایی ثانی پس از رد مجدد درخواست اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور، به دایره اجرای احکام مشهد ارجاع شده بود

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه اول دی‌ماه ۱۴۰۴ – اجرای حکم اعدام محمدجواد وفایی ثانی، زندانی سیاسی محبوس در زندان وکیل‌آباد مشهد، با دستور دیوان عالی کشور متوقف شد. این خبر را بابک پاک‌نیا، وکیل دادگستری، از طریق صفحه شخصی خود اعلام کرده و نوشته است: «دستور توقف اجرای حکم اعدام محمدجواد وفایی ثانی از سوی دیوان عالی کشور صادر شد.»

محمدجواد وفایی ثانی که از چهره‌های شناخته‌شده ورزشی در رشته بوکس به شمار می‌رود، طی ماه‌های گذشته در معرض اجرای حکم اعدام قرار داشت. اعلام توقف اجرای حکم، در شرایطی صورت می‌گیرد که پرونده او پیش‌تر وارد مرحله اجرای احکام شده و نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان خانواده و ناظران حقوق بشری ایجاد کرده بود.

ارجاع پرونده به اجرای احکام و افزایش نگرانی‌ها

پیش از صدور دستور اخیر، پرونده محمدجواد وفایی ثانی پس از رد مجدد درخواست اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور، به دایره اجرای احکام مشهد ارجاع شده بود. این اقدام قضایی به‌طور معمول به‌عنوان آخرین مرحله پیش از اجرای حکم تلقی می‌شود و از همین رو، حساسیت وضعیت این زندانی سیاسی را به‌طور چشمگیری افزایش داد.

منابع نزدیک به خانواده وفایی ثانی در آن مقطع تأکید کرده بودند که ارجاع پرونده به اجرای احکام، موجی از نگرانی، اضطراب و بلاتکلیفی را در میان خانواده او به وجود آورده است. این منابع گفته بودند که خانواده در شرایطی قرار گرفته بود که هر لحظه احتمال اجرای حکم وجود داشت و هیچ اطلاع روشنی از زمان یا تصمیم نهایی در دست نبود.

انتقال به بند ۶ الف و تشدید فشارهای امنیتی

در همین چارچوب، محمدجواد وفایی ثانی در روز ۱۵ آذر ۱۴۰۴ به بند ۶ الف زندان وکیل‌آباد منتقل شد. این بند به‌عنوان یکی از بخش‌های امنیتی زندان شناخته می‌شود که شرایط نگهداری در آن با محدودیت‌های شدید همراه است. کنترل‌های امنیتی گسترده، محدودیت در تماس با بیرون، کاهش زمان هواخوری و قطع ارتباط با دیگر زندانیان از جمله ویژگی‌های این بند عنوان می‌شود.

انتقال وفایی ثانی به بند ۶ الف هم‌زمان با ارجاع پرونده به اجرای احکام، از سوی ناظران به‌عنوان نشانه‌ای از افزایش فشارها و جدی‌تر شدن تهدید اجرای حکم اعدام ارزیابی شده بود. این اقدام، نگرانی خانواده و پیگیران پرونده را بیش از پیش تشدید کرد.

محدودیت تماس تلفنی و فشار روانی بر خانواده

بر اساس گزارش منابع مطلع، در هفته‌های اخیر تماس تلفنی محمدجواد وفایی ثانی با خانواده‌اش به‌شدت محدود شده بود. این محدودیت‌ها شامل کاهش تعداد تماس‌ها و کوتاه شدن زمان مکالمه‌ها بوده و در برخی مقاطع، ارتباط تلفنی به‌طور کامل قطع شده است.

خانواده این زندانی سیاسی اعلام کرده‌اند که محدودسازی تماس، فشار روانی مضاعفی بر او و نزدیکانش وارد کرده و امکان اطلاع از وضعیت جسمی و روحی‌اش را با دشواری جدی مواجه ساخته است. به گفته آنان، قطع ارتباط منظم با خانواده، شرایط بلاتکلیفی و اضطراب را تشدید کرده است.

فعالان و ناظران حقوق بشری بارها تأکید کرده‌اند که تماس با خانواده یکی از حقوق اولیه زندانیان محسوب می‌شود و محرومیت هدفمند از این حق، به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار روانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• صدمین هفته کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»؛ فریاد یک ملت علیه چوبه دار + ویدئوها
• اعدام ۱۰ زندانی در اراک، قزوین، تبریز، بروجرد، سمنان، قم، بندرعباس، یاسوج و برازجان، اعدام یک زندانی در ملاءعام

دستور توقف اجرا و وضعیت کنونی پرونده

صدور دستور توقف اجرای حکم اعدام از سوی دیوان عالی کشور، در شرایطی اعلام شده که نگرانی‌ها نسبت به وضعیت محمدجواد وفایی ثانی به اوج خود رسیده بود. با این حال، جزئیات بیشتری درباره دلایل صدور این دستور یا گام‌های بعدی پرونده تاکنون منتشر نشده است.

در حال حاضر، وضعیت حقوقی پرونده در مرحله‌ای نامشخص قرار دارد و خانواده وفایی ثانی خواستار شفاف‌سازی کامل درباره روند رسیدگی و تضمین حقوق قانونی او هستند. توقف اجرای حکم، هرچند به‌عنوان اقدامی موقت تلقی می‌شود، اما از نگاه ناظران می‌تواند فرصتی برای بررسی دوباره پرونده و جلوگیری از اجرای مجازاتی غیرقابل بازگشت باشد.

درباره محمدجواد وفایی ثانی

سید محمدجواد ثانی متولد ۱۳۷۴، قهرمان بوکس آموزشگاه‌های مشهد است. او در اسفند ۹۸، در پی اعتراضات آبان ۹۸ توسط سپاه پاسداران دستگیر و به مدت ۶۵ روز تحت شکنجه جسمی و روحی محبوس بود.

روز یکشنبه ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۰، دکتر بابک پاک نیا وکیل دادگستری در صفحه رسمی خود از صدور حکم اعدام برای زندانی سیاسی سیدمحمدجواد وفایی ثانی خبر داد. او به اتهام «افساد فی الارض» از طریق «تحریق و تخریب عمدی اماکن خاص از جمله ساختمان تعزیرات حکومتی» و «وابستگی به مجاهدین  خلق» توسط قاضی منصوری در شعبه ۴ دادگاه انقلاب مشهد به اعدام محکوم شد.

در آذرماه ‍۱۴۰۱، حکم اعدام او توسط شعبه نهم دیوان عالی کشور نقض و برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارسال شد.

روزچهارشنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۲، قاضی ناظر بر زندان در مراجعه به بند، به زندانی سیاسی محمدجواد وفایی ثانی ابلاغ کرد که حکم اعدام او قطعی شده است. روز دوشنبه دوم مردادماه ۱۴۰۲، شعبه دوم دادگاه انقلاب مشهد مجددا زندانی سیاسی محمدجواد وفایی ثانی را به اعدام محکوم کرد. وکیل او اعلام کرد، ظرف مهلت قانونی مجددا لایحه فرجام خواهی را ثبت خواهد کرد.

روز جمعه ۱۸ خرداد ۱۴۰۳، شعبه نهم دیوان عالی کشور با حکم اعدام زندانی سیاسی محمدجواد وفایی ثانی مخالفت کرد. پرونده این زندانی سیاسی به شعبه هم عرض ارجاع شد.

روز شنبه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۴، حکم اعدام سید محمدجواد وفایی ثانی، زندانی سیاسی و مربی بوکس اهل مشهد، بار دیگر و این‌بار از سوی شعبه نهم دیوان عالی کشور نیز تأیید شد.

نقض حقوق بشر در پرونده محمدجواد وفایی ثانی

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: به‌خطر افتادن حق حیات با نزدیک‌شدن به اجرای حکم اعدام.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: اعمال رفتارهای غیرانسانی و شکنجه روانی از طریق محدودیت‌های شدید و انفرادی‌سازی.

ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: تداوم فشارهای امنیتی و محدودیت‌های خودسرانه در دوران حبس.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: خدشه به حق دادرسی عادلانه با ردهای مکرر اعاده دادرسی بدون شفافیت.

قواعد حداقلی رفتار با زندانیان (قواعد ماندلا): نقض حق تماس با خانواده، محرومیت از هواخوری منظم و اعمال محدودیت‌های تنبیهی خارج از چارچوب قانونی.

در مجموع، وضعیت محمدجواد وفایی ثانی در زندان وکیل‌آباد مشهد، با توجه به انتقال پرونده به اجرای احکام و تشدید محدودیت‌ها، به مرحله‌ای بحرانی رسیده است. خانواده، فعالان حقوق بشر و ناظران مستقل خواستار اقدام فوری برای توقف اجرای حکم اعدام و تضمین حقوق انسانی این زندانی سیاسی هستند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک