بلاتکلیفی عماد مزرعه، فعال عرب خوزستانی، پس از چهار ماه بازداشت در زندان شیبان

ضرب‌وشتم، ناپدیدسازی قهری و نگهداری طولانی‌مدت بدون اتهام؛ مصادیق آشکار نقض حقوق بشر علیه عماد مزرعه، فعال مدنی اهل سوسنگرد است

یورش شبانه و بازداشت خشونت‌آمیز

کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۷خردادماه ۱۴۰۴ – با گذشت نزدیک به ۴ ماه از بازداشت عماد مزرعه وی هم‌چنان در بلاتکلیفی در زندان شیبان اهواز بسر می‌برد. عماد مزرعه روز پنج‌شنبه ۲۰ دی‌ماه ۱۴۰۳، نیروهای اداره اطلاعات با یورشی خشونت‌بار به خانه عماد مزرعه، فعال مدنی ۳۰ ساله اهل سوسنگرد در استان خوزستان، وی را در برابر دیدگان خانواده‌اش با ضرب‌وشتم بازداشت کردند.

براساس گزارش سازمان حقوق بشری کارون، مأموران در جریان بازداشت این فعال مدنی، فضای خانه را به شدت امنیتی کرده، اقدام به تفتیش کامل و ضبط تلفن‌های همراه و دیگر وسایل شخصی اعضای خانواده کردند.

ناپدیدسازی قهری و شکنجه در بازداشتگاه اطلاعات سپاه

عماد مزرعه پس از بازداشت، به مدت چند هفته در مکان نامعلومی نگهداری شد و خانواده‌اش هیچ اطلاعی از محل نگهداری یا وضعیت او نداشتند.

بعدها مشخص شد که وی در بازداشتگاه اطلاعات سپاه تحت بازجویی قرار داشته و در این مدت در سلول انفرادی، تحت شکنجه روحی و جسمی قرار گرفته است.

این روند بازداشت و نگهداری، مصداق بارز ناپدیدسازی قهری است که از سوی نهادهای امنیتی دیکتاتوری حاکم به عنوان ابزاری برای ارعاب و سرکوب سیستماتیک فعالان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بلاتکلیفی عماد مزرعه، فعال مدنی خوزستانی، پس از چهار ماه بازداشت در زندان شیبان — عماد مزرعه

انتقال به زندان شیبان و تداوم بلاتکلیفی

در تاریخ ۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، عماد مزرعه به زندان مرکزی اهواز (زندان شیبان) منتقل شد. از زمان انتقال او تاکنون، نه‌تنها خانواده‌اش از هرگونه تماس مستقیم و ملاقات منظم محروم‌اند، بلکه هنوز هیچ‌گونه اطلاعات رسمی درباره نوع اتهامات یا وضعیت حقوقی‌اش ارائه نشده است.

زندان شیبان یکی از بدنام‌ترین زندان‌های ایران در زمینه نقض حقوق زندانیان سیاسی و عقیدتی‌ست و همواره محل گزارش‌هایی از شکنجه، فقدان درمان، و شرایط غیربهداشتی و تحقیرآمیز بوده است.

بی‌خبری خانواده و نگرانی فزاینده

خانواده عماد مزرعه از زمان بازداشت تا امروز در بی‌خبری کامل از شرایط جسمی، روانی و حقوقی فرزندشان به سر می‌برند. این وضعیت علاوه بر رنج روانی خانواده، عملاً عماد مزرعه را از حقوق بنیادین قانونی خود نیز محروم کرده است.

تداوم این شرایط، در کنار سوابق وحشتناک گزارش‌شده از زندان شیبان، نگرانی‌ها نسبت به سلامت این فعال مدنی را دوچندان کرده و نیاز فوری به توجه نهادهای بین‌المللی حقوق بشری را مطرح می‌کند.

نقض حقوق بشر در بازداشت و بلاتکلیفی عماد مزرعه

بازداشت و بلاتکلیفی عماد مزرعه نمونه‌ای آشکار از نقض چندین ماده اساسی از میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است:

ماده ۹: این ماده تأکید دارد که هیچ‌کس نباید خودسرانه دستگیر یا بازداشت شود و هر فردی که دستگیر می‌شود باید فوراً از دلایل بازداشت خود مطلع شود و امکان دسترسی سریع به دادگاه و اعتراض به بازداشت داشته باشد. در مورد عماد مزرعه، نه‌تنها بازداشت با خشونت و بدون حکم قضایی انجام شده، بلکه وی ماه‌ها بدون تفهیم اتهام یا دسترسی به وکیل در بازداشت نگه داشته شده است.
ماده ۷: این ماده هرگونه شکنجه، رفتار غیرانسانی یا تحقیرآمیز را مطلقاً ممنوع می‌داند. گزارش‌ها از ضرب‌وشتم شدید عماد مزرعه هنگام بازداشت، همچنین نگهداری طولانی در سلول انفرادی و اعمال فشارهای روانی، همگی مصداق بارز شکنجه‌اند و در تضاد کامل با این ماده قرار دارند.
ماده ۱۴: مطابق این ماده، هر فردی حق دارد از روند دادرسی عادلانه بهره‌مند شود، از جمله حق بر داشتن وکیل مستقل، دسترسی به دادگاه صالح و علنی، و آگاهی از اتهامات خود. عماد مزرعه تاکنون از هیچ‌یک از این حقوق برخوردار نبوده و خانواده‌اش نیز از وضعیت حقوقی وی بی‌خبرند.
ماده ۱۰: این ماده تأکید می‌کند که با همه افراد محروم از آزادی باید با کرامت ذاتی انسان برخورد شود. زندان شیبان، که مزرعه در آن نگهداری می‌شود، به‌خاطر شرایط تحقیرآمیز، فقدان مراقبت درمانی و فشارهای امنیتی، یکی از نمادهای نقض این ماده در ایران است.