همزمان با تداوم بازداشت‌های مرتبط با اعتراضات سراسری، وکلای مستقل از ورود به پرونده‌ها محروم شده‌اند و دادگاه‌های مرتبط با اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در فضایی امنیتی برگزار می‌شود
کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۳ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – در پی موج تازه بازداشت‌ها در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری، هشدارهایی درباره عدم پذیرش وکلای تبصره ماده ۴۸ منتشر شده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد وکلای مستقل در پرونده‌های اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ عملاً از روند دادرسی حذف شده‌اند.
حذف وکلای مستقل از پرونده‌های بازداشت اعتراضات سراسری
بر اساس اطلاعات دریافتی، تاکنون هیچ‌یک از وکلای مستقل نتوانسته‌اند در پرونده‌های متهمان موسوم به امنیتی که در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه بازداشت شده‌اند، اعلام وکالت کنند. در بسیاری از شهرها، وکلا با توهین، تهدید و فشار از سوی دادسراها و دادگاه‌های انقلاب مواجه شده‌اند.
در مشهد حتی وکلای مورد تأیید تبصره نیز به‌راحتی پذیرفته نمی‌شوند. در تهران نیز این وکلا به پرونده موکلان دسترسی کامل ندارند. این وضعیت نشان می‌دهد که در روند رسیدگی به پرونده‌های اعتراضات سراسری، حق دفاع به‌طور جدی محدود شده است.
دادگاه‌های مرتبط با اعتراضات سراسری ۱۴۰۴در فضای امنیتی
دادگاه‌های مرتبط با بازداشت‌های اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در شرایطی برگزار می‌شود که روند دادرسی شفاف نیست. گزارش‌ها حاکی از آن است که فرایند دفاع مؤثر عملاً از میان رفته و وکلا از چرخه رسیدگی حذف شده‌اند.
این وضعیت در حالی است که طبق قانون، هر متهم حق دارد وکیل انتخابی داشته باشد. محروم‌کردن متهمان اعتراضات سراسری از وکیل منتخب، مغایر با اصول بنیادین دادرسی عادلانه است. با این حال، در بسیاری از پرونده‌های بازداشت مرتبط با اعتراضات سراسری، این حق نادیده گرفته شده است.
- شیراز – فیلم بازداشت و سربه نیست‌کردن دختر معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴
- اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴؛
- موج دستگیری‌ها در شیراز پس از اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴؛ بازداشت‌های محله‌محور و شکنجه در بازداشتگاه سروش
- گزارش مستند آتش زدن بازار رشت و به رگبار بستن مردم در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + فیلم
- افشای کشتار و دفن پنهانی معترضان در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴، در بابل، آمل و مشهد + ویدئو
- فیلم لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- فیلم شلیک از فاصله یک متری به ۲جوان معترض در مشهد؛ سندی دیگر از سرکوب خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + عکس‌ها
هشدار به خانواده‌ها درباره وکلای تبصره ماده ۴۸
در پی تشدید بازداشت‌ها در جریان اعتراضات سراسری، به خانواده‌های بازداشت‌شدگان هشدار داده شده است که از پذیرش وکلای تبصره ماده ۴۸ خودداری کنند. این وکلا از فهرست‌های مورد تأیید نهادهای امنیتی انتخاب می‌شوند.
منتقدان معتقدند این وکلا در بسیاری از پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری نقش تسهیل‌کننده صدور احکام سنگین را ایفا کرده‌اند. خانواده‌ها تأکید می‌کنند که پذیرش چنین وکلایی می‌تواند روند دفاع را محدود کند.
برخی فعالان حقوقی این وضعیت را به حالتی تشبیه کرده‌اند که حاکمیت چند پزشک خاص را تعیین کند و بگوید فقط این افراد حق درمان مجروحان اعتراضـات سراسری را دارند. چنین سازوکاری استقلال حرفه‌ای را زیر سؤال می‌برد.
بازداشت‌های گسترده و ادامه سرکوب خونین اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
بازداشت‌های گسترده در پرونده‌های مرتبط با اعتراضـات سراسری، همزمان با تداوم فضای امنیتی صورت گرفته است. این روند بخشی از سیاستی ارزیابی می‌شود که پس از سرکوب خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ آغاز شد.
در جریان اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴، گزارش‌های متعددی از کشته‌شدن معترضان منتشر شد. اکنون دادگاه‌های شتابزده و محرومیت از وکیل انتخابی، به‌عنوان ادامه همان روند سرکوب ارزیابی می‌شود.
در بسیاری از شهرها، بازداشت‌های جدید در ارتباط با اعتراضـات سراسری همچنان ادامه دارد. این بازداشت‌ها اغلب با محدودیت شدید دسترسی به وکیل و اطلاع‌رسانی محدود همراه است.
حق قانونی متهمان در پرونده‌های اعتراضـات سراسری
بر اساس قوانین موجود، هر متهم حق دارد از وکیل انتخابی خود بهره‌مند شود. این اصل در قوانین آیین دادرسی نیز تصریح شده است. با این حال، در پرونده‌های مرتبط با اعتراضـات سراسری، اجرای این حق با مانع روبه‌رو شده است.
کارشناسان حقوقی تأکید دارند که حذف وکیل مستقل از پرونده‌های اعتراضـات سراسری، مشروعیت روند دادرسی را زیر سؤال می‌برد. در چنین شرایطی، خانواده‌ها با چالش‌های جدی در پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان مواجه هستند.
نقض حق دادرسی عادلانه در بازداشت‌های مرتبط با اعتراضـات سراسری
روند رسیدگی به پرونده‌های اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ نشان‌دهنده نقض اصول بنیادین حقوق بشر است.
نقض حق دسترسی به وکیل انتخابی: ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – هر فرد حق دارد وکیل منتخب خود را داشته باشد.
نقض منع بازداشت خودسرانه: ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر – هیچ‌کس نباید بدون روند قانونی بازداشت شود.
نقض حق دادرسی منصفانه: ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر – هر فرد حق رسیدگی عادلانه و علنی دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک