انتقال ناگهانی مختار آلبوشوکه و ناظم بریهی به زندان اراک؛ تشدید فشارها بر زندانیان سیاسی

انتقال ناگهانی ۲زندانی سیاسی، مختار آلبوشوکه و ناظم بریهی به زندان‌های دور از محل سکونت خانواده، با هدف افزایش فشار روانی، ایجاد انزوای ارتباطی و تسهیل اعمال خشونت‌های بیشتر صورت می‌گیرد

انتقال ناگهانی در سایه سکوت خبری

کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – روز دوشنبه ۶ بهمن ۱۴۰۴، دو زندانی سیاسی از شهروندان عرب، مختار آلبوشوکه و ناظم بریهی، بدون اطلاع قبلی و بدون ارائه دلیل مشخص، به‌طور ناگهانی از زندان شیبان اهواز به زندان اراک منتقل شدند. منابع مطلع و نزدیک به خانواده‌های این دو زندانی، این انتقال را اقدامی در راستای اعمال فشار بیشتر بر زندانیان سیاسی، به‌ویژه پس از سرکوب اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ ارزیابی کرده‌اند.

سابقه‌ محکومیت و شکنجه

سید مختار آلبوشوکه، فعال سیاسی عرب اهل رامشیر، در اسفند ۱۳۸۹ بازداشت و در سال ۱۳۹۱ از سوی دادگاه انقلاب اهواز به اتهاماتی همچون «محاربه» و «اقدام علیه امنیت ملی» ابتدا به اعدام و سپس به حبس ابد محکوم شد. او سال گذشته برای مدت‌ طولانی تحت شکنجه‌های جسمی و روانی قرار داشت و از حداقل امکانات درمانی محروم بود.

ناظم بریهی نیز که در شهریور ۱۳۸۴ بازداشت شده بود، پس از هفت ماه بازجویی و شکنجه، ابتدا به اعدام و سپس در دیوان عالی به حبس ابد محکوم شد. وی بارها در اعتراض به شرایط غیرانسانی زندان دست به اعتصاب غذا زد، اما به‌جای رسیدگی، مورد ضرب و شتم قرار گرفت.

سوابق و شرایط حبس مختار آلبوشوکه

مختار آلبوشوکه از اسفندماه ۱۳۸۹ تاکنون بدون حتی یک روز مرخصی در زندان‌های اهواز، ابتدا در زندان کارون و سپس در زندان مرکزی شیبان، دوران محکومیت خود را سپری می‌کند. او در جریان محاکمات سال‌های گذشته به اتهامات امنیتی مبهم و فاقد مستندات روشن به حبس ابد محکوم شده بود. طی این سال‌ها، خانواده‌اش بارها خواستار رسیدگی پزشکی و اعطای مرخصی درمانی به دلیل ابتلای او به بیماری فتق شده‌اند، اما این درخواست‌ها همواره با مخالفت مقامات قضایی و امنیتی روبه‌رو شده است.

تشکیل پرونده جدید و انتقال به بازداشتگاه پاوا

منابع نزدیک به خانواده مختار آلبوشوکه می‌گویند در آذرماه ۱۴۰۳، مأموران امنیتی پرونده تازه‌ای علیه او گشودند و مدعی شدند که وی از داخل زندان با برخی زندانیان سیاسی آزادشده ارتباط برقرار کرده است. بر همین اساس، روز پنجشنبه ۱۵ آذر همان سال، او از زندان شیبان به بازداشتگاه پلیس امنیت عمومی فراجا (پاوا) منتقل شد.

در این بازداشتگاه، به گفته منابع آگاه، او تحت شکنجه‌های جسمی و روحی شدید قرار گرفت. یکی از روش‌های شکنجه، «ضرب و شتم با دست و پا بسته در حالت پامِرغی» عنوان شده است. خانواده آلبوشوکه نیز تأیید کرده‌اند که آثار جراحت و کبودی پس از بازگشت به زندان بر بدن او مشهود بوده است.

سابقه بازداشت و محکومیت ناظم بریهی

ناظم بریهـی، فعال مدنی و از شهروندان عرب، ۳۸ ساله و اهل حمیدیه است. او در ۱۹ شهریور ۱۳۸۴ همراه با شش فعال دیگر بازداشت شد. به گفته منابع حقوق بشری، بریهـی پس از بازداشت، حدود هفت ماه تحت بازجویی‌های سنگین و شکنجه جسمی و روانی قرار داشت. در نهایت، دادگاه انقلاب او را به اتهام‌هایی چون «اقدام علیه امنیت ملی»، «افساد فی‌الارض» و «محاربه» به اعدام محکوم کرد؛ حکمی که بعدها در دیوان عالی کشور به حبس ابد کاهش یافت.

با وجود گذشت بیش از دو دهه از دوران حبس، بریهـی تاکنون حتی یک روز مرخصی نیز دریافت نکرده است. او طی سال‌های زندان به بیماری‌های متعددی از جمله مشکلات شدید کلیوی، قارچ‌های پوستی، التهاب مفاصل و دردهای مزمن مبتلا شده، اما بنا بر گزارش‌ها، از دسترسی منظم به خدمات درمانی تخصصی محروم مانده است.

احتمال افزایش فشار و نگرانی از امنیت جانی

ناظران حقوق بشر تأکید می‌کنند که انتقال ناگهانی زندانیان سیاسی به زندان‌های دور از محل سکونت خانواده، معمولاً با هدف افزایش فشار روانی، ایجاد انزوای ارتباطی و تسهیل اعمال خشونت‌های بیشتر صورت می‌گیرد. در شرایطی که تماس‌ها محدود و نظارت‌ها کاهش می‌یابد، زندانیان بیش از پیش در معرض خطر قرار می‌گیرند.

نقض حقوق بشر با رعایت نشدن حقوق زندانیان سیاسی

ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – منع شکنجه
رفتارهای خشونت‌آمیز، شکنجه جسمی و روانی، و اعتراف‌گیری زیر فشار نقض آشکار ممنوعیت جهانی شکنجه است.

ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق آزادی و امنیت شخصی
بازداشت خودسرانه، نگهداری طولانی‌مدت بدون دادرسی عادلانه، و انتقال مخفیانه، از مصادیق نقض حق امنیت شخصی زندانیان است.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – رفتار انسانی با زندانیان
محرومیت از مراقبت‌های پزشکی، اعمال خشونت و انتقال بدون اطلاع، نقض کرامت انسانی زندانیان محسوب می‌شود.

پرونده‌ای نگران‌کننده در سکوت رسانه‌ای

در حالی که فضای کشور پس از اعتراضات سراسری در وضعیت امنیتی قرار دارد، زندانیان سیاسی عرب از جمله آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند که در معرض شدیدترین برخوردها قرار گرفته‌اند. انتقال مختار آلبوشوکه و ناظم بریهی به زندان اراک، بخشی از سیاست هدفمند سرکوب مخالفان است؛ سیاستی که سکوت، انکار و بی‌پناهی را برای این زندانیان به ارمغان آورده است. جامعه جهانی باید نسبت به وضعیت این زندانیان واکنش نشان دهد.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک