اعدام ۸ زندانی از جمله یک زن در زندان‌های اراک، خرم‌آ‌باد، کرمانشاه، یاسوج، مشهد و ساری

موج جدید اعدام‌ها در ایران در حالی شدت گرفته که فضای جامعه ملتهب و اعتراضات مردمی در جریان است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که حکومت با این روش در پی مهار نارضایتی عمومی است

کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۴، هشت زندانی از جمله یک زن در زندان‌های اراک، خرم‌آباد، کرمانشاه، یاسوج، مشهد وساری اعدام شدند. دو مورد از اعدام‌ها(رسول فرحبخش و نادر فتحی) در ماه‌های شهریور و مهر ۱۴۰۴، اجرایی شده است. اعدام شش تن از زندانیان دیگر در بازه زمانی سه‌شنبه ۶ آبان تا یک‌شنبه ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۴، بوده است.

اعدام ۲ زندانی در زندان اراک

بامداد یک‌شنبه ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۴، دو زندانی در زندان اراک اعدام شدند. اتهام این زندانیان در ارتباط با مواد مخدر بوده است. هویت یکی از زندانیان احسان مهدی‌پور احراز شده و هویت زندانی دوم در دست بررسی است.

اعدام میترا زمانی در زندان خرم‌آباد

سحرگاه شنبه ۱۰ آبان‌ماه ۱۴۰۴، میترا زمانی در زندان خرم‌آباد اعدام شد. وی در سال ۱۳۹۹ به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.

اعدام ۲ زندانی در زندان کرمانشاه

صبحگاه چهارشنبه ۷ آبان‌‌ماه ۱۴۰۴، دو زندانی در زندان کرمانشاه اعـدام شدند. اتهام این زندانیان قتل عنوان شده بود. هویت یکی از زندانیان، هومن آزادی احراز شده است. هویت زندانی دوم در دست بررسی است.

اعـدام محمود ساعی در زندان یاسوج

بامداد سه‌شنبه ۶ آبان‌ماه ۱۴۰۴، محمود ساعی در زندان یاسوج اعـدام شد. اتهام این زندانی قتل عنوان شده است.

اعـدام رسول فرحبخش در زندان وکیل‌آباد مشهد در مهرماه

سحرگاه دوشنبه ۷ مهرماه ۱۴۰۴، رسول فرحبخش در زندان وکیل‌آباد مشهد اعـدام شد. وی اهل همدان بود و سال ۱۳۹۷ به اتهام قتل بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود. اجرای حکم این زندانی بدون رسیدگی در دیوان عالی صورت گرفته است.

اعـدام نادر فتحی در زندان ساری در شهریورماه

صبحگاه دوشنبه۳۱ شهریورماه۱۴۰۴، نادر فتحی در زندان ساری اعـدام شد. وی اهل ساری، متاهل و پدر یک دختر ۱۰ ساله بود. وی در سال ۱۴۰۱ به اتهام قتل بازداشت و به اعـدام محکوم شده بود.

مغایرت حکم اعـدام با منشور جهانی حقوق بشر

ماده سوم این منشور صراحتاً بیان می‌کند: هر فرد حق حیات دارد. این حق مشمول هیچگونه محرومیتی نمی‌شود مگر به موجب حکم صادره از دادگاهی صالح در اثر ارتکاب جرمی که مطابق قانون، جرم محسوب شود.

حکم اعـدام به عنوان بالاترین مجازات، به طور مستقیم با این ماده از منشور جهانی حقوق بشر در تضاد است. چرا که:

حق حیات: حق حیات به عنوان یک حق بنیادین و غیر قابل سلب مطرح می‌شود. حکم اعـدام این حق را سلب می‌کند.

عدم برگشت‌پذیری: در صورت اجرای حکم اعـدام، امکان جبران اشتباه قضایی وجود ندارد.

شکنجه و رفتار غیرانسانی: برخی از روش‌های اجرای حکم اعـدام به عنوان شکنجه و رفتار غیرانسانی تلقی می‌شوند که این خود مغایر با مفاد منشور جهانی حقوق بشر است.

نقض تعهدات حقوق بشری در ارتباط با مجازات اعـدام

طبق ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، که ایران یکی از امضاکنندگان آن است، صدور و اجرای حکم اعـدام تنها در صورت وجود ضمانت‌های کامل برای محاکمه عادلانه و در جرائم بسیار سنگین مجاز است. در بسیاری از پرونده‌های مشابه، عدم شفافیت، محدودیت‌های حقوقی متهم، و صدور احکام در دادگاه‌هایی فاقد استقلال لازم، مغایر با این اصل بنیادین حقوق بشر تلقی می‌شود.