جلسه رسیدگی به پرونده احسان حسینی‌پور حصارلو، متین احمدی و عرفان امیری از معترضان بازداشت شده در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، در دادگاه انقلاب تهران برگزار شد؛ گزارش‌ها از نبود دفاع مؤثر و ادعای شکنجه برای اخذ اعتراف حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۲۶ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – خبرگزاری میزان از برگزاری نخستین جلسه دادگاه رسیدگی به اتهامات سه معترض بازداشتی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، به نام‌های احسان حسینی‌پور حصارلو، متین احمدی و عرفان امیری در دادگاه انقلاب تهران خبر داد. این افراد با اتهاماتی از جمله مشارکت در قتل، تحریق مسجد سیدالشهدا در پاکدشت و اقدام علیه امنیت داخلی محاکمه شده‌اند؛ در حالی که گزارش‌ها از نبود وکیل انتخابی و عدم دفاع مؤثر حکایت دارد.
اعلام رسمی برگزاری جلسه دادگاه
بر اساس گزارش خبرگزاری میزان، نخستین جلسه رسیدگی به پرونده سه متهم اصلی حمله و آتش‌سوزی مسجد سیدالشهدا در پاکدشت در دادگاه انقلاب تهران برگزار شد. در این جلسه نماینده دادستان، اولیای دم، شهود و مطلعین حضور داشتند.
در گزارش رسمی آمده است که سه متهم به همراه وکلای خود در دادگاه حاضر شدند. قاضی با اعلام رسمیت دادگاه، رسیدگی به اتهامات را آغاز کرد.
اتهامات مطرح‌شده در کیفرخواست شامل «اقدام علیه امنیت داخلی از طریق حضور مؤثر در اغتشاشات»، «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت کشور»، «مشارکت در قتل دو نفر»، «تحریق عمدی مسجد» و «تخریب اموال عمومی» عنوان شده است.
جزئیات اتهامات و ادعاهای مطرح‌شده
بر اساس کیفرخواست صادره، این سه متهم به همراه داشتن سلاح سرد، حمل و استفاده از کوکتل مولوتوف و نقش مؤثر در حمله به مأموران متهم شده‌اند.
در گزارش رسمی ادعا شده که آتش‌سوزی در مسجد سیدالشهدا موجب مرگ دو جوان به نام‌های «علی‌اکبر و طاها» شده است. این ادعا محور اصلی پرونده و اتهام مشارکت در قتل را تشکیل می‌دهد.
در جلسه دادگاه، تنها احسان حسینی‌پور به عنوان متهم ردیف اول از خود دفاع کرده است. وی در دفاعیات خود اظهار داشته که نحوه ساخت کوکتل مولوتوف را از فضای مجازی آموخته و هنگام پرتاب آن تصور نمی‌کرده کسی داخل مسجد باشد.
- شیراز – فیلم بازداشت و سربه نیست‌کردن دختر معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛
- موج دستگیری‌ها در شیراز پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ بازداشت‌های محله‌محور و شکنجه در بازداشتگاه سروش
- گزارش مستند آتش زدن بازار رشت و به رگبار بستن مردم در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ + فیلم
- افشای کشتار و دفن پنهانی معترضان در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴، در بابل، آمل و مشهد + ویدئو
- فیلم لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- فیلم شلیک از فاصله یک متری به ۲جوان معترض در مشهد؛ سندی دیگر از سرکوب خونین اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ + عکس‌ها
- تهران قلب اعتراضات سراسری ایران؛ فیلم‌های تکان‌دهنده یک شب پرتنش
- فیلم تکان دهنده شلیک گلوله توسط پاسداران به قلب دختر معترض در تهران – اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
نبود وکیل انتخابی و دفاع غیرمؤثر
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این متهمان از داشتن وکیل انتخابی محروم بوده‌اند. وکلای حاضر در دادگاه از نوع تسخیری بوده‌اند و گزارش‌ها نشان می‌دهد دفاع مؤثری از متهمان صورت نگرفته است.
در پرونده‌های مشابه، محدودیت در انتخاب وکیل و دسترسی به پرونده، یکی از موارد مورد انتقاد بوده است. در این پرونده نیز هیچ گزارشی از ارائه دفاعیات گسترده یا چالش جدی نسبت به ادله دادستانی منتشر نشده است.
کارشناسان حقوقی تأکید دارند که طبق اصول دادرسی عادلانه، متهم باید از حق انتخاب آزادانه وکیل برخوردار باشد. نبود وکیل انتخابی می‌تواند روند دفاع را محدود کند.
ادعای شکنجه و اعترافات اجباری
در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سراسری، بارها موضوع شکنجه و اخذ اعترافات اجباری مطرح شده است. در این پرونده نیز گزارش‌هایی درباره فشار برای اخذ اعتراف مطرح شده است.
احسان حسینی‌پور در جلسه دادگاه به برخی از جزئیات اقدامات منتسب به خود اشاره کرده است. با این حال، گزارش مستقلی درباره شرایط بازداشت و نحوه اخذ اعترافات منتشر نشده است.
در موارد مشابه، متهمان پس از انتقال به بازداشتگاه‌های امنیتی، تحت فشار برای پذیرش اتهامات قرار گرفته‌اند. استفاده از اعترافات در کیفرخواست، یکی از محورهای اصلی اثبات اتهام بوده است.
مشروعیت دادگاه‌های انقلاب و اعتبار احکام
دادگاه رسیدگی‌کننده به این پرونده، دادگاه انقلاب تهران است. این دادگاه‌ها در سال‌های گذشته با انتقادهای گسترده‌ای در سطح بین‌المللی مواجه بوده‌اند.
برخی ناظران حقوقی این دادگاه‌ها را فاقد معیارهای دادرسی عادلانه می‌دانند. محدودیت دسترسی به وکیل، اتکا به اعترافات و نبود شفافیت در روند رسیدگی، از جمله موارد مطرح‌شده است.
در سطح بین‌المللی، احکام صادرشده از چنین روندهایی، به دلیل نقض استانداردهای دادرسی عادلانه، با چالش اعتبار مواجه می‌شود. اصل استقلال قاضی و حق دفاع مؤثر از جمله معیارهایی است که در این پرونده محل بحث قرار گرفته است.
نقض اصول دادرسی عادلانه در رسیدگی به پرونده معترضان اعتراضات سراسری
روند رسیدگی به پرونده این سه متهم با چند اصل بنیادین حقوق بشر در تعارض گزارش شده است:
نقض حق دسترسی به وکیل انتخابی: ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – هر متهم حق دارد از وکیل منتخب خود بهره‌مند شود.
نقض منع شکنجه: ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر – اخذ اعتراف تحت شکنجه یا اجبار ممنوع است.
نقض حق دادرسی عادلانه: ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر – هر فرد حق دارد توسط دادگاهی مستقل و بی‌طرف محاکمه شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک