در گرامیداشت ۸مارس روز جهانی زن، باید به این نکته توجه داشت، تنها زنان نیستند که باید برای رهایی از تبعیض و ستم و کسب برابری مبارزه کنند و علیه قوانین، روابط و مناسبات زنستیزانه و توهینآمیزی که توسط حاکمیتها وضع میشود، صدایشان را بلند کنند، بلکه مردان نیز برای نشستن در مقام انسانی خویش، باید همدوش زنان علیه قوانین و حاکمیتهایی که «مردسالاری» را نهادینه کردهاند، به میدان بیایند
مقدمه
پرسش پیش رو این است که در گرامیداشت ۸ مارس «روز جهانی زن» چه منظور یا منظورهایی دنبال میشود؟ برخی در جهان از این روز برای بهبود روابط خانوادگی (رابطه زن و مرد در داخل خانه) استفاده میکنند. در بعضی کشورهای دیگر این روز را به گرامیداشت مقام مادر اختصاص میدهند. در برخی کشورها نیز به منظور رفع تبعیض و بیعدالتی در حقوق و مزایای شغلی این روز گرامی داشته میشود. بعضی نیز در پی کسب آزادیهای اجتماعی بیشتر برای زنان هستند.
اما بدون تردید هدف نهایی از گرامیداشت این روز چیزی جز برابری کامل زن و مرد در همه پهنههای اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیست. تبعیض و بیعدالتی علیه زنان باید در همه اشکال آن به طور کامل برچیده شود و آرمانهای انسانی برای برابری جنس زن و مرد محقق گردد. خواسته و هدفی که اکثر مردم دنیا در اصول مخالفتی با آن ندارند و در حرف و نظر در پی تحقق آن میباشند.
اما در عمل حتی در پیشرفتهترین جوامع بشری راه طولانی تا رسیدن به این عدالت اجتماعی باقی است و نابرابری در همه اشکال آن علیه زنان از جمله در آزار جنسی و خشونت بیداد میکند. زیرا نظام و فرهنگ مردسالار همچنان در حاکمیت مطلق است. حال به این سوال جدی و اصلی میرسیم که «چگونه میتوان آرمان برابری زن و مرد را در جامعه محقق ساخت»؟
تاکنون پاسخهای مختلفی به این پرسش داده شده است که مثبتترین و مترقیترین آنها در وضع قوانین سختگیرانه به نفع زنان یا تعیین سهمیه مشخص برای مجلس نمایندگان یا تقسیم متساوی وزرای کابینه و …. میباشد که همه آنها را میتوان در یک عبارت مهم و حیاتی خلاصه کرد: «داشتن سهم برابر در رهبری سیاسی جامعه».
اینک برای جهانیان روشن شده که داشتن نقش تعیین کننده و موثر زنان در امر رهبری سیاسی جامعه، میتواند در ریشه کنی این معضل اجتماعی، اثری مهم داشته باشد.
چگونگی تحقق آرمانهای روز جهانی زن
آنچه اکنون در پیش روی ما قرار دارد، فاصله کشورهای جهان با چنین امر مهمی است. چه در کشورهای رشدنیافته و عقب مانده از پیشرفت و چه در کشورهای رشدیافته؛ به دلیل حاکمیت نظام «مردسالار» فاصله زیادی نسبت به تحقق این خواست بشری وجود دارد که باید برای دستیابی به آن، به یک مبارزه مستمر مبادرت نمود.
در گرامی داشت روز ۸ مارس روز جهانی زن، باید به این نکته توجه داشت، تنها زنان نیستند که باید برای رهایی از تبعیض و ستم و کسب برابری مبارزه کنند و علیه قوانین، روابط و مناسبات زن ستیزانه و توهین آمیزی که توسط حاکمیتها وضع میشود، صدایشان را بلند کنند، بلکه مردان نیز برای نشستن در مقام انسانی خویش، باید همدوش زنان علیه قوانین و حاکمیتهایی که «مردسالاری» را نهادینه کردهاند، به میدان بیایند.
از این رو هدف از گرامیداشت ۸ مارس روز جهانی زن، باید مبارزه و برانگیختن چالش برای رفع این تبعیض و برقراری نظامی مبتنی بر برابری زن و مرد در کلیه حقوق سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی باشد.
مبارزهای که در کشور ما ایران از یک قرن پیش تا کنون جریان دارد و زنان ایرانی برای دست یافتن به حقوق خود با نظامهای دیکتاتوری حاکم (هم در دوران سلطنت و هم در حاکمیت فاشیسم دینی) بسیار تلاش و تکاپو کرده و هزینهای سنگین پرداختهاند هرچند این مبارزه همچنان ادامه دارد.
پیشنه نامگذاری ۸ مارس بعنوان روز جهانی زن
روز ۸ مارس ۱۸۵۷ زنان کارگر نساجی در شهر نیویورک آمریکا در اعتراض به تبعیض و حقوق نابرابر دست به اعتراض و اعتصاب زدند. پس از گذشت ۵۰ سال از این تاریخ در ۸ مارس ۱۹۰۸ در گرامیداشت آن روز و در اعتراض به شرایط سخت و غیرانسانی حاکم بر کارخانهها و دستمزد کم، کارگران اعتصاب کردند. کارفرما، زنان اعتصاب کننده را در کارخانه محبوس کرد. در آتش سوزی ایجاد شده در آن کارخانه ۱۲۹ زن کارگر در آتش سوخته و جان خود را از دست دادند.
در سال ۱۹۱۰ در کنفرانس بینالمللی زنان در کپهناک روز ۸ مارس بعنوان روز جهانی زن از طرف کلارا زتکین از آلمان پیشنهاد شد و در همان جلسه توسط سایر زنان شرکت کننده که ۱۰۰ زن از ۱۷ کشور بودند؛ به تصویب رسید. در ۸ مارس سال بعد (۱۹۱۱) میلیونها زن در کشورهای دانمارک، آلمان، اتریش، سوییس و آمریکا به خیابان آمده و این روز را گرامی داشتند. سرانجام سازمان ملل در سال ۱۹۷۷ این روز را به عنوان «روز جهانی زن» به رسمیت شناخت و تصویب کرد.
مبارزات زنان ایرانی
زنان ایران بیش از یک قرن است که با شرکت در جنبشهای اعتراضی در تحولات ایران نقشآفرینی میکنند. از جلوداری در جنبش تنباکو گرفته تا شرکت فعال در جنبش مشروطه علیه نظام و حاکمیت قاجار مخصوصا در تبریز و تشکیل انجمن نسوان توسط زینبپاشا.
هم چنین باید به نقش زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت و حمایت از دکتر محمد مصدق از جمله در خرید اوراق قرضه با همه دار و ندارشان برای حمایت از دولت او و یا شرکت فعال زنان در انقلاب ضدسلطنتی اشاره نمود. این زنان، به دست آوردن حقوق سیاسی و اجتماعی و اقتصادی خود و رفع تبعیض و نابرابری را در گرو نفی نظامهای دیکتاتوری جستجو کردند.
این روزها، پیوند گسستناپذیر مبارزه با دیکتاتوری و مبارزه برای برابری جنسیتی، در نظام بنیادگرای ولایت فقیه که ضدیت با زنان در کانون فرهنگ و ایدئولوژی آن قرار دارد، بیش از پیش خود را نمایان ساخته است. به همین دلیل به تاکید میتوان گفت، در قیامها و اعتراضات سراسری ۲دهه اخیر در ایران، زنان نقش اصلی و تعیین کننده داشتند و حضور فعال آنها را میتوان در افق سیاسی ایران، در صف طولانی از زنان شهید و زنانی که اینک زندانی هستند، دید. این مبارزه در ایران بیش از ۱۰۰سال است که ادامه یافته و یک اراده قوی برای استمرار آن نیز وجود دارد.
در روز جهانی زن، نام پرآوازه زنان ایرانی را که در برابر تیغ و تبر سرکوب و اعدام حاکمیت ولایت فقیه ایستاده و جان باختند، گرامی میداریم.
همچنین درود میفرستیم به زنان و مادرانی که بخاطر ایستادگی در برابر فاشیسم دینی در ایران، زندانی شده و انواع فشار و شکنجهها را تحمل میکنند.
از ابتدای سال ۱۴۰۲ تاکنون دستکم ۲۱ زن زندانی در زندانهای دیکتاتوری مذهبی، به دار آویخته شدهاند. این زنان با اتهاماتی همچون قتل، مواد مخدر و… اعدام شدند. سمیرا سبزیانفرد، دختری ۱۵ ساله بود که او را به ازدواج مردی درآورده و در حالی که ۲فرزند داشت، در ۱۹سالگی به اتهام قتل، به اعدام محکوم شد. زندانی دیگر زهرا نظریان بود که تنها ۲۷بهار از عمرش گذشته بود. وی به اتهام قتل در تاریخ ۱۱بهمن ماه ۱۴۰۲، اعدام شد.
ما برای لغو حکم ضدانسانی اعدام در ایران به تلاش و مبارزه خود ادامه میدهیم تا روزی که دیگر هیچ دولتی نتواند حق زندگی را از هیچ شهروندی بگیرد.
سخن پایانی
روز ۸ مارس را برای رفع هرگونه ستم، تبعیض و نابرابری علیه زنان در همه زمینههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به عموم زنان بخصوص زنان ایران تبریک میگوییم و تحقق برابری را در گرو نفی نظام دیکتاتوری حاکم بر جامعه میدانیم.
به امید آن روز که این آرزوی بزرگ بشری به همت و تلاش و مبارزه پیگیر زنان و اعتلای اندیشه و فرهنگ جوامع بشری بر تخت پیروزی نشیند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / توییتر / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post