کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» توانسته پیوندی معنادار میان زندان، خیابان و جامعه ایجاد کند. ناظران بر این باورند که همهگیر شدن این کارزار، نشانه تغییری مهم در فضای اجتماعی است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۱۶ دیماه ۱۴۰۴ – کارزار سراسری «سهشنبههای نه به اعدام» در صد و دومین هفته برگزاری خود وارد مرحلهای تازه از فراگیری و تأثیرگذاری اجتماعی شده است. این کارزار که نزدیک به دو سال بهصورت منظم و هفتگی در شهرهای مختلف کشور جریان دارد، در هفته جاری با پیوندی آشکار با اعتراضات خیابانی، به یکی از نمادهای برجسته مخالفت عمومی با مجازات اعدام تبدیل شده است.
بر اساس گزارشهای میدانی، مهمترین ویژگی صد و دومین هفته این کارزار، همزمانی و همافزایی آن با اعتراضات جاری در شهرهای مختلف بوده است. معترضان در خیابانها، مطالبات خود را در امتداد همان خواستی مطرح کردند که کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» نمایندگی میکند؛ مخالفت با اعدام و اعتراض به سیاستهایی که جان انسانها را هدف قرار داده است.
گسترش اعتراضات همزمان با تشدید صدور احکام اعدام
افزایش سرعت صدور و اجرای احکام اعدام، بهویژه علیه زندانیان سیاسی و جوانان، زمینهساز گسترش این پیوند میان خیابان و کارزار شده است. به باور بسیاری از معترضان، اعدام دیگر صرفاً یک مجازات قضایی نیست، بلکه به ابزاری برای حذف سیستماتیک مخالفان و ایجاد فضای رعب و سکوت در جامعه بدل شده است.
در همین چارچوب، کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» از یک کنش اعتراضی محدود فراتر رفته و به فریادی سراسری علیه مجازات مرگ تبدیل شده است. حضور گسترده مردم در تجمعات خیابانی و تکرار شعارهای این کارزار، نشاندهنده انتقال یک مطالبه مشخص از زندانها به بطن جامعه است.
دهها شهر، یک مطالبه مشترک
در صد و دومین هفته، این کارزار بهطور همزمان در دهها شهر کشور برگزار شد. تجمعات مردمی در شهرهایی چون تهران، تبریز، بهبهان، بندرعباس، بم، بابل، اهواز، اردکان، آبادان، شوش، شهریار، شهرکرد، سنندج، ساوه، زرند، رشت، جهرم، یزد، مشهد، کرج، کاشان، قم، قشم، قائمشهر، طبس، شیراز، فومن، ازنا، اصفهان، الیگودرز، دهلران، فیروزآباد، کرمان و لردگان گزارش شده است.
گستردگی جغرافیایی این تجمعات، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، بیانگر همهگیر شدن این حرکت اعتراضی است. ناظران این سطح از پراکندگی را نشانه تبدیل شدن «سهشنبههای نه به اعدام» به یکی از فراگیرترین حرکتهای اعتراضی سالهای اخیر میدانند.
در این هفته، شعارهای کارزار در پیوندی آشکار با اعتراضات سراسری، از سطح بیان نمادین فراتر رفت و به بازتابی سیاسیتر و گستردهتر از مطالبات معترضان تبدیل شد؛ از جمله:
محمدجواد وفایی قهرمان کشور را اعدام نکنید
نه به اعدام
مرگ بر دیکتاتور
ما خواهان لغو حکم اعدام هستیم
درود به جوانان انقلابی کف خیابان
کریم خجسته را اعدام نکنید
آزادی زندانی سیاسی
درود بر بازاریان مقاوم
درود بر دانشجویان انقلابی
ما خواهان لغو احکام ظالمانه اعدام هستیم
لغو فوری حکم اعدام
ایران بدون اعدام
از سهشنبههای نه به اعدام حمایت کنید
زندانی سیاسی مسعود جامعی آزاد باید گردد
با اعدام سکوت نمیکنیم
نه به اعدم نه به سرکوب
درود بر قیام آفرینان کف خیابان
سهشنبههای نه به اعدام فریاد ایران برای عدالت و آزادی
لغو فوری حکم اعدام
مرگ بر دیکتاتور اعدامی
با قیام مردم زندانی سیاسی آزاد باید گردد
لغو فوری حکم اعدام
لغو فوری حکم اعدام زندانیان سیاسی
با قیام مردم در زندانها باز میگردد
نه زندان نه اعدام نیست جلودار ما
رامین و احسان رستمی را آزاد کنید
حضور اقشار مختلف اجتماعی در کنار اعتراضات خیابانی
یکی از شاخصترین ویژگیهای این مرحله از کارزار، حضور همزمان اقشار متنوع اجتماعی است. در کنار خانوادههای دادخواه و زندانیان سیاسی، دانشجویان، معلمان، کارگران، بازنشستگان، زنان، جوانان و هنرمندان در تجمعات و اعتراضات نقش فعالی ایفا کردهاند.
دانشجویان با حضور در تجمعات و سردادن شعارها، پیوند میان دانشگاه و خیابان را پررنگ کردهاند. این حضور گسترده نشان میدهد که مخالفت با اعـدام دیگر محدود به یک گروه خاص نیست، بلکه به مطالبهای عمومی و اجتماعی تبدیل شده است. در اعتراضات شعار زندانی سیاسی آزاد باید گردد و آزادی زندانی سیاسی از اصلی ترین شعارها بود.
نقش بیبدیل خانوادههای دادخواه در تداوم کارزار
در میان معترضان، خانوادههای زندانیان سیاسی و خانوادههای کشتهشدگان سالهای اخیر نقشی محوری و تعیینکننده داشتهاند. حضور مادران، پدران، خواهران و برادران دادخواه با تصاویر عزیزانشان، به یکی از شاخصترین صحنههای تجمعات «سهشنبههای نه به اعدام» تبدیل شده است.
این خانوادهها با صدای بلند شعارهایی چون «نه به اعـدام»، «از سهشنبههای نه به اعـدام حمایت کنید»، «اعـدام هرگز و برای هیچکس» و «فرزندانمان را آزاد کنید» سر دادند. این شعارها همزمان در خیابانها و تجمعات کارزار طنینانداز شد و پیوند میان اعتراضات مردمی و این حرکت اعتراضی را تقویت کرد.
به گفته نزدیکان این خانوادهها، حضور آنان صرفاً برای دفاع از حقوق فردی نیست، بلکه تلاشی آگاهانه برای متوقف کردن چرخه اعـدام و حذف است. بسیاری از معترضان معتقدند ایستادگی این خانوادهها، قلب تپنده این کارزار و عامل اصلی تداوم آن بوده است.
خانواده زندانیان سیاسی محکوم به اعـدام در بیانیه خود ضمن حمایت از اعتراضات سراسری نوشتهاند:
امروز سهشنبه ۱۶ .۱۰. ۱۴۰۴ ما خانواده زندانی سیاسی محکوم به اعـدام با حمایت از خیزشهای مردمی کارزار سهشنبههای نه به اعـدام را پاس میداریم
نه به اعـدام نه به کشتار معترضین نه به زندان
زندانی سیاسی آزاد باید گردد
وحید بنیعامریان، پویا قبادی، اکبر دانشورکار، بابک علیپور، محمد تقوی، ابوالحسن منتظر
«نه به اعدام»؛ از اعتراض هفتگی تا مطالبه ملی
با گذشت بیش از صد هفته از آغاز این کارزار، «نه به اعـدام» دیگر تنها یک شعار هفتگی محسوب نمیشود. استمرار تجمعات، گسترش جغرافیایی، پیوند با اعتراضات خیابانی و نقش خانوادههای دادخواه، این حرکت را به مطالبهای ملی تبدیل کرده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعـدام» توانسته پیوندی معنادار میان زندان، خیابان و جامعه ایجاد کند. بسیاری از ناظران بر این باورند که همهگیر شدن این کارزار، نشانه تغییری مهم در فضای اجتماعی است؛ تغییری که در آن مخالفت با مجازات مرگ به یکی از محورهای اصلی اعتراضات بدل شده است.
- صد و دومین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در ۵۵ زندان
- نگرانی دبیرکل سازمان ملل از جانباختن معترضان در اعتراضات سراسری
اعدام بهعنوان ابزار سرکوب سیاسی و اجتماعی
در ساختار دیکتاتوری حاکم بر ایران، اعدام نه بهعنوان ابزاری قضایی، بلکه بهمثابه یکی از اصلیترین ابزارهای سرکوب سیاسی و اجتماعی بهکار گرفته میشود. استفاده گسترده از مجازات مرگ، بهویژه علیه زندانیان سیاسی، معترضان، اقلیتها و جوانان، با هدف ایجاد رعب و جلوگیری از شکلگیری مقاومت جمعی صورت میگیرد.
معترضان معتقدند حاکمیت با اتکا به اعـدام، پیام روشنی به جامعه ارسال میکند؛ پیامی که هزینه اعتراض را سنگین و غیرقابل بازگشت نشان میدهد. پیوند کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» با اعتراضات سراسری، تلاشی آشکار برای شکستن این منطق مبتنی بر ترس و تبدیل حق حیات به مطالبهای عمومی است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post