علی یونسی؛ بی‌خبری ۱۲ روزه و تماس اضطراری از بند امنیتی فشافویه

علی یونسی، دانشجوی نخبه زندانی، در شرایطی غیرانسانی در بند امنیتی زندان فشافویه محبوس است

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه۹ تیرماه ۱۴۰۴ – علی یونسی، دانشجوی نخبه دانشگاه صنعتی شریف و دارنده مدال طلای المپیاد جهانی نجوم، که از سال ۱۳۹۹ به اتهام هواداری از مجاهدین خلق در زندان به سر می‌برد، هم‌اکنون در شرایط وخیم بهداشتی و تغذیه‌ای در زندان فشافویه، موسوم به ندامتگاه مرکزی تهران بزرگ، محبوس است. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی به همراه شماری دیگر از زندانیان سیاسی، بدون هیچ توضیح رسمی، از زندان اوین به این زندان بدنام منتقل شده است.

تماس کوتاه علی یونسی پس از ۱۲ روز بی‌خبری

پس از ۱۲ روز بی‌خبری کامل از وضعیت علی یونسی، وی روز شنبه ۳۱ خرداد تماس تلفنی بسیار کوتاهی با مادرش برقرار کرد. در این تماس، یونسی اعلام کرد که در یک بند امنیتی در زندان فشافویه نگهداری می‌شود و شرایط از نظر بهداشتی و تغذیه‌ای “بسیار سخت و اسفناک” است.

برادر علی یونسی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت:
«بعد از ۱۲ روز بی‌خبری، برادرم علی یونسی امروز تماس تلفنی کوتاهی با مادرم داشت. با تعدادی از زندانیان در بندی کوچک و امنیتی و تحت کنترل وزارت اطلاعات در زندان تهران بزرگ است. در شرایط بسیار سخت و اسفناک از نظر بهداشتی و غذایی.»

زندان اوین؛ تخریب بند ۲۰۹ و سکوت حکومت – کلیپی از گروه راستی آزمایی — نمای بالای ۲۰۹ و بند ۴

انتقال مشکوک و خشونت‌آمیز پس از بمباران زندان اوین

در پی حمله هوایی و انفجارهای مشکوک در زندان اوین در روز دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۴، بخش‌هایی از این زندان از جمله بند ۲۰۹، آسیب جدی دیده و ده‌ها زندانی از جمله علی یونسی به مکان‌هایی نامعلوم منتقل شدند. منابع مطلع و شاهدان عینی اعلام کردند که این انتقال‌ها به‌صورت شبانه، با خشونت شدید و بدون ارائه حکم قضایی انجام شده است.

خواهر علی یونسی، آیدا یونسی، در صفحه اینستاگرام خود نوشت:
«امروز مأموران اطلاعات، برادرم علی را به زور از زندان اوین ربودند و به محل نامعلومی منتقل کردند. مادرم از نگرانی حالش متشنج است. نمی‌دانیم علی را کجا برده‌اند. شرم بر شما که حتی در این شرایط نیز دست از سر زندانیان برنمی‌دارید.»

زندان تهران بزرگ؛ وضعیت وخیم زندانیان انتقالی از اوین

شرایط اسفناک در زندان فشافویه؛ ندامتگاه یا شکنجه‌گاه؟

زندان فشافویه، سال‌هاست به‌عنوان یکی از بدنام‌ترین زندان‌های ایران از لحاظ وضعیت بهداشتی، تغذیه، و نقض گسترده حقوق انسانی زندانیان شناخته می‌شود. این زندان عمدتاً برای نگهداری زندانیان عادی ساخته شده و فاقد زیرساخت‌های مناسب برای زندانیان سیاسی و عقیدتی است.

طبق گفته فعالان حقوق بشر و منابع درون زندان، در بندهای امنیتی این زندان، زندانیان در سلول‌های کوچک، بدون تهویه، با دسترسی محدود به آب آشامیدنی، غذای فاسد و کم‌کیفیت، و بهداشت بسیار پایین نگهداری می‌شوند. انتقال علی یونسی به این زندان، آن هم پس از آسیب دیدن فیزیکی و روحی در طی سال‌های زندان انفرادی، شرایط نگران‌کننده‌ای برای سلامتی او رقم زده است.

علی یونسی؛ دانشجویی که قربانی سرکوب شد

علی یونسی، یکی از درخشان‌ترین استعدادهای علمی کشور، در فروردین ۱۳۹۹ همراه با امیرحسین مرادی، دانشجوی فیزیک و دارنده مدال نقره المپیاد نجوم کشوری، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. بازداشت این دو دانشجو بدون ارائه حکم قانونی و با خشونت شدید صورت گرفت. مأموران امنیتی در هنگام بازداشت یونسی، او را به‌گونه‌ای مورد ضرب و شتم قرار دادند که پیشانی‌اش شکافته شد.

یونسی و مرادی پس از بیش از ۸۰۰ روز حبس در سلول‌های انفرادی در بند ۲۰۹ اوین، نهایتاً به بند عمومی منتقل شدند. آن‌ها در دادگاه انقلاب تهران با اتهامات مبهمی همچون «اقدام علیه امنیت ملی» و «ارتباط با گروه‌های معاند» مواجه شدند و هر یک به ۱۶ سال حبس محکوم شدند.

نقض آشکار حقوق بشر در پرونده علی یونسی

پرونده علی یونسی یکی از مصادیق بارز نقض حقوق بشر در ایران است. سازمان‌های بین‌المللی بارها نسبت به برخورد امنیتی با نخبگان دانشگاهی و دانشجویان اعتراض کرده‌اند. نقض حقوق اولیه متهم، از جمله دسترسی به وکیل، روند دادرسی عادلانه، و برخورداری از شرایط انسانی در زندان، در این پرونده به‌شدت مشهود است.

موارد نقض‌شده از منظر حقوق بشر:

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی

علی یونسی در حین بازداشت مورد ضرب و شتم شدید قرار گرفت.

ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: بازداشت غیرقانونی
بازداشت بدون حکم قضایی و نگهداری طولانی‌مدت در انفرادی.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق دادرسی عادلانه

دادگاه انقلاب فاقد معیارهای بین‌المللی برای دادرسی عادلانه بود.

ماده ۲۵ کنوانسیون حقوق بشر سازمان ملل: دسترسی به مراقبت پزشکی
علی یونسی در شرایط وخیم بهداشتی در زندان فشافویه رها شده است.

پرونده علی یونسی نه‌تنها نمادی از سرکوب نخبگان و آزادی‌های دانشگاهی در ایران است، بلکه آینه‌ای است از وضعیت فاجعه‌بار زندان‌های ایران، به‌ویژه زندان فشافویه که به شکنجه‌گاه تبدیل شده است. ادامه این روند، تنها به گسترش خشم عمومی و افزایش فشارهای بین‌المللی خواهد انجامید. خانواده، دوستان و فعالان حقوق بشر امیدوارند جامعه جهانی در برابر این ظلم سکوت نکند و مسئولان دیکتاتوری حاکم را برای پاسخ‌گویی به چالش بکشد.